COVID-19 sẽ thúc đẩy làn sóng đổi mới tiếp theo ra sao?

Thực hiện:Vĩnh Tường | Ảnh:TheFace Team |

COVID-19 sẽ thúc đẩy làn sóng đổi mới tiếp theo ra sao?

Trong quá khứ, các sự kiện “thiên nga đen” như suy thoái kinh tế và đại dịch, đã điều chỉnh quỹ đạo của các chính phủ, nền kinh tế và doanh nghiệp – cũng là thay đổi tiến trình lịch sử. Với khủng hoảng Covid-19 lần này cũng thế.

Vụ Black Death (cái chết đen) vào những năm 1300 phá vỡ chế độ phong kiến ăn sâu từ lâu ở Châu Âu và thay thế bằng khế ước nhân quyền hiện đại hơn. Chỉ ba thế kỷ sau đó, một cuộc suy thoái kinh tế lớn – do cuộc chiến kéo dài 100 năm giữa Anh và Pháp – khởi đầu động lực đổi mới lớn giúp cải thiện triệt để năng suất nông nghiệp.

Lướt qua thời gian gần đây hơn, đại dịch SARS vào những năm 2002 – 2004 là chất xúc tác cho sự phát triển nhanh chóng của một công ty thương mại điện tử cỡ nhỏ vào thời đó có tên là Alibaba, vươn lên vị trí hàng đầu trong ngành bán lẻ ở Châu Á. 

Sự tăng trưởng này được thúc đẩy do nỗi lo lắng tiềm ẩn xung quanh việc đi lại và tiếp xúc với người khác, tương tự những gì chúng ta đang chứng kiến với Covid-19 ở hiện tại. Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 cũng tạo ra hiệu ứng đột phá, bên cạnh tác động tiêu cực. Airbnb và Uber nổi tiếng khắp phương Tây, bởi khủng hoảng làm người dân chi tiêu tiết kiệm hơn. Điều này buộc mọi người phải chia sẻ tài sản dưới hình thức chung phòng, đi chung chuyến xe để bù đắp thâm hụt. 

Cố gắng phát triển theo xu hướng này, các mô hình kinh doanh video game cũng nhanh chóng thay đổi, khi năm 2011 cũng là năm chứng kiến sự trỗi dậy của mô hình kinh doanh trò chơi miễn phí, với Nexon ở Châu Á và King ở phương Tây.

Ở Covid-19, chúng ta sớm nhận ra những dấu hiệu về sự chuyển đổi hành vi ứng xử của người tiêu dùng và doanh nghiệp. Các công ty trong và ngoài lĩnh vực công nghệ đều khuyến khích làm việc từ xa. Lợi nhuận ngành hàng không bị ảnh hưởng vì những quy định hạn chế đi lại. Chuỗi cung ứng bị gián đoạn trên toàn cầu. Các cửa hàng bán lẻ đang cạn kiệt thuốc ibuprofen, đồ khô và giấy vệ sinh. Vài điều trong số những thay đổi này là phản ứng trực tiếp, ngắn hạn trước khủng hoảng và sẽ về lại bình thường một khi Covid-19 được khống chế. Tuy nhiên, một số xu hướng sẽ tiếp diễn, tạo ra sự gián đoạn kỹ thuật dài hạn, và chính nó sẽ định hình các doanh nghiệp trong nhiều thập kỷ tới. 


Tác động ba chiều

Đại dịch tác động trực tiếp đến các khía cạnh sinh học, tâm lý và kinh tế. Cường độ của nó phụ thuộc vào tỉ lệ tử vong, nhiễm bệnh cũng như thời gian lây lan.

Với Covid-19, tác động sinh học nhanh chóng leo thang và có ảnh hưởng mạnh nhất đến người cao tuổi. Tác động tâm lý có thể nhận thấy ở các thị trường chứng khoán toàn cầu. Các nhà đầu tư mất niềm tin vào tương lai vì thông tin về sự lây lan Covid-19 và tác động của nó đến năng suất trên khắp thế giới không đầy đủ và có khi là không chính xác.

Dân số toàn cầu cũng đang phải đối mặt với tác động tâm lý khi bị cách ly, cô lập và giảm giao tiếp trực tiếp. Cuối cùng, nhưng cũng không kém phần quan trọng, đó là tác động về kinh tế. Trong thời gian ngắn, việc cung cấp nhiều sản phẩm thiết yếu bị gián đoạn và nhu cầu đối với các sản phẩm và dịch vụ khác nhau cũng giảm mạnh. Nếu tiếp diễn, Covid-19 rất có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến GDP toàn cầu.

Các cuộc đổi mới dài hạn và những thay đổi theo xu hướng sẽ xuất hiện khi người tiêu dùng và doanh nghiệp tìm cách bình thường hóa tác động lên các khía cạnh tâm lý và kinh tế - một khi ngăn chặn dịch thành công và tác động sinh học được giải quyết. 

Một nghiên cứu với hơn 50 startup đạt được quy mô trong các giai đoạn khủng hoảng toàn cầu thông qua lăng kính của khuôn khổ này đã làm rõ vấn đề. Ban đầu, một cuộc suy thoái luôn mang tới thay đổi trong mô hình kinh doanh một cách nhanh chóng, cắt giảm chi phí và giá cả. Mặt khác, đại dịch có xu hướng kích hoạt các loại hình kinh doanh hoàn toàn mới. Cũng khá rõ ràng cả đại dịch và suy thoái đều là những yếu tố thúc đẩy sự đổi mới so với nguyên nhân trực tiếp của nó, tức là giúp các startup và ý tưởng kinh doanh sẵn có được đón nhận nhanh hơn, phổ biến.

Cùng với những kiến thức và khuôn khổ này, sau đây là 3 sự đổi mới vĩ mô mà chúng ta có thể hy vọng diễn ra sau cơn đại dịch Covid-19.


Các chuỗi cung ứng hợp nhất thành các hệ sinh thái linh hoạt

Chuỗi cung ứng toàn cầu luôn hướng tới duy trì chất lượng ổn định, trong khi cắt giảm chi phí ở mọi bước. Điều này dẫn đến rủi ro tập trung đáng kể về mặt địa lý và nhà cung cấp cho hầu hết các công ty. Ví dụ, Trung Quốc phải thu hẹp quy mô sản xuất vì Covid-19 và gây ra tác động cung ứng dây chuyền mà chúng ta đang thấy hiện nay. Nó cho thấy sự thiếu linh hoạt trong phương pháp này. 

Có nhu cầu lớn về việc phân phối, phối hợp và theo sát nguồn cung linh kiện nhiều hơn qua nhiều khu vực địa lý và các nhà cung cấp trong khi duy trì quy mô kinh tế. Điều này đòi hỏi phải thiết lập các nền tảng toàn cầu bằng cách sử dụng các công nghệ tinh vi như 5G, robot, loT và Blockchain để giúp liên kết người tiêu dùng với nhiều nhà cung cấp đáng tin cậy trong một ‘mạng lưới’ các chuỗi cung ứng. 

Điều này cũng tạo hiệu ứng dây chuyền đối với việc ứng dụng xe tự lái, máy bay chở hàng không người lái do nhu cầu về hậu cần thương mại điện tử vượt xa số lượng tài xế có sẵn. Nền tảng B2B thông thường như Amazon và Alibaba phải tiến lên và cạnh tranh, giành quyền sở hữu hệ sinh thái chuỗi cung ứng tinh vi hơn này trong thập kỷ tới.

 


Các hệ thống hành chính kỹ thuật số sẽ trở thành chủ đạo

Dịch bệnh Covid-19 khiến các cơ quan chính phủ phải hành động nhanh hơn bao giờ hết. Trung Quốc phá kỷ lục bằng cách xây dựng một bệnh viện dã chiến rộng 300.000 mét vuông chỉ trong 10 ngày ở Vũ Hán. Hàn Quốc tiến hành xét nghiệm thần tốc 200.000 công dân và sử dụng smartphone để theo dõi hoạt động của người nghi nhiễm – sau đó cảnh báo cho mọi người về những chuyển động qua các cập nhật trực tuyến. 

Tất cả những nỗ lực này, cũng như tính minh bạch của tác động sinh học, sẽ còn được cải thiện hơn nếu có thêm nhiều thành phố thông minh trên thế giới. Theo nghiên cứu mới nhất của Đại học Glasgow, chỉ có 27 trong số 5.500 thành phố có quy mô lớn được coi là dẫn đầu trong lĩnh vực này. Khi các chính phủ rút được bài học từ Covid-19, họ sẽ chuyển hướng sang ưu tiên đầu tư vào thành phố thông minh vì nó là điều tối quan trọng để quản lý tốt hơn các sự kiện “thiên nga đen” trong tương lai. Những người chơi chính được hưởng lợi lớn từ sự chuyển dịch chính phủ thông minh là Cisco, Microsoft, Siemens cũng như các startup thành phố thông minh trên khắp châu Âu và Mỹ.


Hỗ trợ sức khỏe tâm lý trên diện rộng bằng kỹ thuật số

Có thể dễ dàng nhận thấy Covid-19 đẩy nhanh quá trình làm việc từ xa cũng như giáo dục trực tuyến. Điều khó tiên đoán hơn là điều gì sẽ xảy ra khi phần lớn lực lượng lao động không thể đến văn phòng và cần phải làm việc với nhau từ xa vô thời hạn. Có khả năng sự thay đổi này sẽ ảnh hưởng đến tinh thần, năng suất và sức khỏe tâm lý của người lao động trên toàn cầu và doanh nghiệp cần phải chuẩn bị sẵn sàng. 

Đối với các công ty đang muốn áp dụng giao tiếp điện tử vào môi trường làm việc, hiện nay các lựa chọn còn bị hạn chế. Một số ít công ty công nghệ khác vốn hoạt động theo mô hình làm việc từ xa như Github, Automatic có thể chọn truyền đạt lại kinh nghiệm và khả năng để giúp các doanh nghiệp khác đối phó. 

Đối với các nhân viên làm việc từ xa, mọi thứ đang dần tốt hơn nhiều. Một số startup về sức khỏe tinh thần như Braive và Moment Pebble có thể tăng cường giải quyết các vấn đề cô lập trong khi các ứng dụng mạng doanh nghiệp như Ripple có thể giúp xử lý các thách thức về cố vấn và phát triển khi nhân viên làm việc từ xa.


Thế giới hậu Covid-19

Covid-19 là cú sốc tồi tệ cho nền kinh tế toàn cầu cũng như hàng ngàn cá nhân và gia đình bị ảnh hưởng. Trước mắt, các công ty cần phải ưu tiên bảo đảm sức khỏe và an toàn cho nhân viên, đối tác, nhà cung ứng. Về lâu dài, Covid-19 làm thay đổi hoàn toàn cách doanh nghiệp cạnh tranh với nhau trong thập kỷ tới. Những công ty tận dụng được thay đổi này sẽ đạt được thành công và các công ty còn lại sẽ bị hủy diệt.

Sponsored Stories

Đô thị thông minh sẽ ‘xóa sổ’ nhiều thành phố nhỏ trong tương lai

Công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể giúp con người tạo ra một thành phố thông minh và hiện đại, nơi các trải nghiệm sinh hoạt được xây dựng đồng bộ, tiện lợi và hoàn toàn tự động.

Bill Reichert cho rằng để gọi vốn đầu tư thành công chỉ nên trình bày dự án trong 20 giây

Biểu tượng về khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon, Bill Reichert cho rằng việc đơn giản hóa các tiếp cận về vấn đề cần quan tâm là điều nên làm thay vì phức tạp hóa chúng

Cùng nhìn lại: “Sống khác trong hai tuần” để đối phó dịch bệnh và startup có giải pháp chống Covid-19 sẽ được hỗ trợ

Để đối phó với dịch bệnh, người dân được kêu gọi “sống khác trong hai tuần” còn thế giới thì tung hàng nghìn tỷ USD để giải cứu; Trong lúc này, những startup có giải pháp chống Covid-19 sẽ được hỗ trợ phát triển.

“Việt Nam ơi! Đánh bay COVID!” phát hành MV sau 2 tuần ‘dậy sóng’ trên mạng xã hội

|Văn hóa

“Việt Nam ơi! Đánh bay COVID!” phát hành MV sau 2 tuần ‘dậy sóng’ trên mạng xã hội

MV với ý tưởng siêu anh hùng độc đáo trong ca khúc “Việt Nam Ơi! Đánh Bay COVID!” đã chính thức phát hành. Hãy xem ekip thực hiện đã làm như thể nào trong điều kiện vô cùng hạn chế vì dịch bệnh.

Khát vọng giúp người Việt nói tiếng Anh lưu loát của nữ sáng lập ELSA

|Doanh nhân

Khát vọng giúp người Việt nói tiếng Anh lưu loát của nữ sáng lập ELSA

“Bạn không nhận ra phát âm quan trọng đến nhường nào đâu, cho đến khi sống và làm việc ở nước ngoài”, startup founder Văn Đinh Hồng Vũ của ứng dụng học phát âm chuẩn bản xứ ELSA Speak chia sẻ.

Google trang bị gì mới để #workfromhome dễ dàng?

|Công nghệ

Google trang bị gì mới để #workfromhome dễ dàng?

Để kết nối nhân viên và làm việc từ xa hiệu quả, các doanh nghiệp buộc phải tìm các công cụ cơ bản mà ai cũng có thể dễ dàng truy cập và thao tác. Chỉ cần có Google là đủ.

 30 giây công nghệ: 41 triệu dữ liệu người dùng Facebook Việt Nam ‘bị lộ’ trong khi #workfromhome chủ yếu chia sẻ dữ liệu trực tuyến

|News

30 giây công nghệ: 41 triệu dữ liệu người dùng Facebook Việt Nam ‘bị lộ’ trong khi #workfromhome chủ yếu chia sẻ dữ liệu trực tuyến

Trong khi các công ty công nghệ toàn cầu để tìm cách ngăn chặn ảnh hưởng của Covid-19, việc phát tán dữ liệu cá nhân vẫn gây "đau đầu" cho những nền tảng mạng xã hội.

Bàn về chân dung một nữ lãnh đạo hiện đại cùng Phan Bích Tâm

|Personal Branding

Bàn về chân dung một nữ lãnh đạo hiện đại cùng Phan Bích Tâm

Cần năng lượng lớn để có thể hoàn thành trọng trách lãnh đạo nhiều việc cùng lúc, Country manager của MMA Phan Bích Tâm chia sẻ bí quyết của mình.

Ứng dụng Blockchain trong thương mại và quảng cáo

|Công nghệ

Ứng dụng Blockchain trong thương mại và quảng cáo

Ứng dụng Blockchain trong thương mại và quảng cáo giảm thiểu khả năng thất bại của chiến dịch tiếp thị. Những 'gã khổng lồ' về công nghệ đã khai phóng tiềm năng của nó ra sao?

Đoàn Kiều My – Người bám đuổi đam mê ‘Superconnector’ cho giới khởi nghiệp

|Công nghệ

Đoàn Kiều My – Người bám đuổi đam mê ‘Superconnector’ cho giới khởi nghiệp

"Superconnector" của YellowBlocks Đoàn Kiều My: “Phụ nữ hay Nam giới đều là những cá thể với những suy nghĩ, hoài bão và đam mê riêng. Cần tìm ra thứ mình muốn làm và quyết tâm hoàn toàn cho nó.”

Interview: The ‘power’ of data in a new marketing age

|Business

Interview: The ‘power’ of data in a new marketing age

Mr Rohit Dadwal, Managing Director, Asia Pacific, Mobile Marketing Association: “The key for marketers is to use data analytics and emerging technologies wisely.”