Nữ sáng lập tổ chức bảo tồn động vật hoang dã WildAct và ước mơ... không còn ngành bảo tồn

Nguyễn Thị Thu Trang lý giải đơn giản, đó là khi mọi người đều đối xử tôn trọng và sinh sống hài hoà với thiên nhiên.

Trải nghiệm kinh hoàng thuở lên tám

Một chiều đi học về, Nguyễn Thị Thu Trang và cô bạn học cùng lớp vô tình nghe thấy tiếng gào thét đau đớn của một con vật lạ. Tiếng kêu phát ra phía sau tường rào nhà hàng xóm – ngôi nhà có chiếc chuồng sắt hẹp và cao được dựng trong sân để nhốt loại động vật to lớn nào đó. Âm thanh lạ, lúc thì gầm gừ, lúc lại rên rỉ đã khiến đôi bạn nhỏ mất nhiều ngày để suy đoán, xem đó là con gì.

Rướn mình ra tường, Trang giật thót khi nhìn thấy một con gấu. Chưa bao giờ cô bé nhìn thấy gấu ở khoảng cách gần như vậy. Nhưng thay vì hình ảnh những chú gấu bình thản đi lại mà cô vẫn thấy trên ti vi, con vật đang bị vật ngửa ra sân, bốn chân trói chặt. Hai người đàn ông lúi cúi gần đó, một người đeo găng tay cao su, người còn lại đang dò dẫm trên ngực con gấu với một ống tiêm rất to để lấy mật. Mùi hôi của con vật bị nhốt trong môi trường chật hẹp thời gian dài pha lẫn mùi phân, nước tiểu cùng với tiếng gào thét và rên rỉ đau đớn của chú gấu ngày hôm đó đã để lại ấn tượng mạnh trong tâm trí của cô bé.

Buổi tối ngày chứng kiến chú gấu bị hút mật, Trang đứng trên sân thượng nhà mình, lặng nhìn về phía căn nhà hàng xóm, thầm xin lỗi vì đã không thể làm gì để cứu con vật đáng thương. Cô tự hứa với lòng, khi lớn lên, nhất định sẽ không để con người hành hạ gấu hay bất cứ loài động vật nào nữa.

Năm ấy, Thu Trang vừa lên tám – cái tuổi mà mỗi người đều ấp ủ cho mình những giấc mơ như vậy. Bác sĩ, kỹ sư, giáo viên hay ca sĩ... đều bắt nguồn từ những lý do cao đẹp. Nhưng đa phần những giấc mơ này thay đổi rất nhanh và đôi khi khiến ta bật cười mỗi khi nhớ lại. Với Trang thì khác, dù thời điểm đó, cô chưa biết chính xác tên công việc mình mơ ước là gì, nhưng giấc mơ đó đã theo cô đến tận khi trưởng thành và khiến cô trở thành một cô gái khác biệt.

"Tôi nghĩ nhiều người trong chúng ta cũng từng yêu thích và có ước mơ bảo vệ những loại thú hoang dã này, nhưng việc thực sự nhìn thấy việc lấy mật gấu dã man ra sao đã giúp tôi kiên trì theo đuổi ước mơ này.", Thu Trang kể lại.

Tình yêu với thế giới hoang dã

Kể từ ngày hôm đó, Trang dành hết sự quan tâm của mình cho thiên nhiên và thế giới hoang dã. Thay vì say mê với những bộ truyện tranh hoặc phim hoạt hình, cô lại có hứng thú đặc biệt với chương trình "Thế giới động vật". Đến năm lớp tám, lớp chín, trong khi bạn bè cùng trang lứa lập tài khoản Yahoo để chat với nhau, cô gái 9x đã học cách dùng những công cụ tìm kiếm trên Internet để tìm hiểu thông tin ngành bảo tồn, những tổ chức phi chính phủ về bảo tồn động vật tại Việt Nam và tìm cách viết xin được làm tình nguyện viên.

Biết được giấc mơ trở thành nhà bảo tồn động vật hoang dã của con gái, bố mẹ cô đã quyết liệt phản đối. Với nhiều người, đây là giấc mơ viễn vông, vớ vẩn hoặc không thể làm được. Còn với người sinh thành, công việc này lại quá nguy hiểm, nhất là với cô con gái nhỏ mảnh khảnh. Tuy nhiên, bằng tất cả sự kiên trì và quyết tâm của mình, Trang đã dần chứng minh đây không phải sở thích nhất thời và cô có đủ khả năng để theo đuổi.

15 tuổi, khi đang là học sinh chuyên sinh trường THPT Hà Nội - Amsterdam, Trang được nhận vào làm tình nguyện viên tại tổ chức TRAFFIC, mạng lưới kiểm soát buôn bán động - thực vật hoang dã trong suốt hơn một năm rưỡi. Thời gian này đã giúp cô hiểu được phần nào công việc của một nhà bảo tồn động vật hoang dã.

Tốt nghiệp PTTH, Trang trúng tuyển vào Đại học Liverpool (Anh) chuyên ngành bảo tồn động vật hoang dã. Hoàn thành chương trình cử nhân, cô xuất sắc giành học bổng cao học toàn phần tại Đại học Cambridge và Đại học Kent. Suốt thời gian đó, cô gái 9x vừa học ở trường, vừa tham gia các dự án nghiên cứu bảo tồn động vật ở Madagascar, Boneo, Việt Nam, Campuchia, Nam Phi và Kenya.

Ngành bảo tồn động vật hoang dã bao gồm nhiều công việc khác nhau như nghiên cứu loài, quần thể và hệ sinh thái; giáo dục bảo tồn; truyền thông nâng cao ý thức người dân hay thay đổi thói quen tiêu dùng; bác sỹ thú y… Nhưng Thu Trang lại đang công tác trong mảng gan góc nhất là điều tra chống buôn bán động vật hoang dã trái phép.

Không cần phải kể để hình dung hết những gian nan của công việc này. Đó là những chuyến đi xuyên rừng từ châu Á đến châu Phi, ngủ lều không chút tiện nghi. Đó là tình trạng bị quấy rối, khi một cô gái phải đến những nơi hẻo lánh. Đó còn là những lần "đến tháng" nhưng phải ở lại rừng suốt nhiều tháng liền. Không ít lần cô cùng các cộng sự bị lạc giữa rừng hoặc chạm mặt những kẻ buôn bán ngà voi trang bị súng ống khi đang làm công tác nghiên cứu đội đặc nhiệm phòng chống săn trộm.

Gian nan, nguy hiểm là vậy, nhưng khi được hỏi có khi nào muốn từ bỏ hoặc chọn mảng an nhàn hơn trong cuộc chiến bảo tồn động vật hoang dã, Trang đáp gọn lỏn: "Không! Ai cũng bỏ thì thiên nhiên sẽ ra sao?”.

Trước khi làm công tác điều tra chống buôn bán động vật hoang dã trái phép, cô có vài năm làm nghiên cứu về loài, quần thể và hệ sinh thái. Thời gian này, cô được trải nghiệm và quan sát thực tế các loài động vật sinh sống thế nào, đa dạng ra sao. Đến khi làm điều tra, cái cô nhìn thấy chỉ là những xác chết bất động.

"Khi thấy được sự tương phản dã man đó thì làm sao bạn khoanh tay ngồi nhìn được?”, cô gái nhỏ trải lòng.

Trang kể, có lần làm nghiên cứu ở Madagascar, cô để quên hộp bơ đậu phộng trên xe ôtô. Khi phát hiện, anh lái xe nhờ một người dân làng đưa lại cho cô. Nhưng từ ngôi làng ấy đến chỗ Trang đang nghiên cứu thực địa phải đi qua 8 ngôi làng khác và mất khoảng 3 ngày nếu đi bộ liên tục. Người nhận hộp bơ từ anh tài xế đã đem nó sang một ngôi làng khác, nhờ người dân làng đó đem đến cho cô. Cứ thế, hộp bơ được truyền tay từ người này sang người kia và đến tay cô ở trong rừng sau gần một tháng. Điều đáng nói là tất cả những người đã giúp đưa hộp bơ đậu phộng ấy đến tay cô đều không hề biết cô là ai cũng như không hiểu rõ cô ở đâu, là người như thế nào. Họ hoàn toàn có thể sử dụng hoặc thậm chí vứt bỏ, nhưng tất cả đã chọn đưa nó về với cô.

Đây không chỉ là một câu chuyện cảm động, đáng nhớ mà còn là động lực thôi thúc cô không ngừng cố gắng trên con đường mình đã chọn. Bởi công việc cô đang làm, không chỉ là bảo tồn những loại động vật hoang dã ngoài kia mà còn bảo vệ chính những cộng đồng bản xứ.

"Khi bạn tiếp xúc với những người dân nghèo, sống phụ thuộc hoàn toàn vào tài nguyên rừng, bạn sẽ hiểu làm công tác bảo tồn động vật hoang dã không đơn giản là đi bảo vệ một hay vài loài động vật nào đó, mà nó còn trực tiếp bảo vệ chính đồng loại của mình nữa", Trang nói.

Đến nay, tổ chức này đã tạo được tiếng vang trong nước với các chiến dịch như "Thử thách hoang dã" diễn ra năm 2018, cuộc thi "RhinoAct" vào năm 2019. Nhiều bạn trẻ chiến thắng RhinoAct đã được tham gia chuyến tham quan, trải nghiệm tại vườn quốc gia Kruger ở Nam Phi để trực tiếp ngắm nhìn và học hỏi về tê giác cũng như công tác bảo tồn động vật hoang dã ở Nam Phi.

Năm 2014, Trang trở thành đại sứ cho quỹ United for Wildlife của Hoàng gia Anh. Theo ý tưởng của Hoàng tử Anh William, hình ảnh cô được dựng thành nhân vật trong trò chơi điện tử, thu hút hơn 2 triệu lượt người chơi chỉ sau một tuần ra mắt.

Năm 2016, Trang dẫn đầu đoàn tại dự án nghiên cứu và bảo tồn voi Campuchia, một trong những điểm nóng của nạn săn bắn voi lấy ngà trái phép. Đầu tháng 11/2017, Trang có mặt trong Top 5 cho mục cống hiến xã hội của giải thưởng "The Women of Future" khu vực Đông Nam Á của The Women of The Future Programme (Anh).

Đến năm 2018, Trang nhận giải thưởng "Future For Nature" dành cho các nhà bảo tồn động vật hoang dã quốc tế được trao tại Hà Lan.Tháng 5/2018, cô ra mắt cuốn sách "Trở về nơi hoang dã" và mới đây nhất là quyển "Chang hoang dã – Gấu". Toàn bộ lợi nhuận từ các quyển sách này dự kiến được quyên góp cho công tác bảo tồn động vật hoang dã ở Việt Nam.

Cũng trong năm này, Trang mở chiến dịch kêu gọi mọi người cùng hành động vì môi trường với loạt bài viết "100 điều nhỏ nhặt tớ làm cho Trái Đất" trên trang Facebook cá nhân và thu hút gần 10.000 người theo dõi. Hành trình truyền cảm hứng ấn tượng này đã giúp cô gái 9x lọt vào danh sách "30 Under 30" 2018 của tạp chí Forbes Việt Nam cũng như danh sách nhân vật truyền cảm hứng WeChoice Awards 2018.

Sở hữu một tiểu sử đáng nể, nhưng cô vẫn giữ vẻ ngoài giản dị, với quần tây, áo phông hoặc sơ mi đi kèm với giày vải. Không ăn diện, sử dụng iPhone hay iPad, Trang thường xuyên nghe những phàn nàn về vẻ ngoài của mình. Nhưng với cô gái phi thường này, con người ăn diện thế nào không quan trọng, quan trọng là việc bạn sống thế nào, thái độ ra sao và đang làm những gì để khiến cuộc đời này tốt đẹp hơn.

"Ước mơ lớn nhất của tôi là một ngày nào đó sẽ không còn ngành bảo tồn nữa, vì con người đã đối xử tôn trọng và sinh sống hài hoà với thiên nhiên rồi. Nếu có ngày đó thật thì quá tốt rồi.", Trang cười chia sẻ.

Latest Magazine

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Magazine | The Entertainment Issue

#Khi cuộc sống là không chờ đợi
Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Khi nhìn vào những bức ảnh chân dung được chụp bởi nhiếp ảnh gia Dy Duyên, chúng ta như đang cảm nhận nội tâm của nhân vật qua lăng kính nội tâm của chính ta. Đây có phải là đỉnh cao của nghệ thuật phơi sáng: làm cho người xem cảm nhận mình đang sống trong từng khung hình?

Đồng sáng lập School of Gumption, Phạm Hải Yến: “Sự quan tâm lẫn nhau, tình yêu và trí tưởng tượng sẽ giúp ta chinh phục robot thay vì làm nô lệ cho công nghệ”

Magazine | The Impact Issue

#Chìa khóa thành công
Đồng sáng lập School of Gumption, Phạm Hải Yến: “Sự quan tâm lẫn nhau, tình yêu và trí tưởng tượng sẽ giúp ta chinh phục robot thay vì làm nô lệ cho công nghệ”

"Sự quan tâm lẫn nhau, tình yêu và trí tưởng tượng sẽ giúp ta chinh phục robot thay vì làm nô lệ cho công nghệ", School of Gumption tin tưởng như vậy. Và niềm tin đó được gieo từ một trong những người sáng lập nên ngôi trường này – Phạm Hải Yến.

MC Huyền Châu: “Thành công của chúng ta là giá trị từ sự cho đi”

Magazine | The Impact Issue

#Empowerment
MC Huyền Châu: “Thành công của chúng ta là giá trị từ sự cho đi”

MC Huyền Châu cho biết vẫn duy trì đầu tư mạnh tay cho thương hiệu thời trang riêng bất chấp Covid-19 với triết lý kinh doanh: “Thành công của chúng ta là giá trị từ sự cho đi”.

Nguyễn Hường TikTok tiết lộ những thách thức của một influencer

Magazine | The Entertainment Issue

#Làm thế nào để trở thành một KOL chuyên nghiệp?
Nguyễn Hường TikTok tiết lộ những thách thức của một influencer

Nguyễn Hường, một trong những Tiktoker đời đầu tại Việt Nam, nay sở hữu hơn 2,6 triệu lượt theo dõi và 23 triệu lượt yêu thích, đã trở thành cái tên được nhiều nhãn hàng “chọn mặt gửi vàng” ra sao? Tìm hiểu công thức thành công của một influencer chuyên nghiệp.

Nhà sáng lập Spiderum Trần Việt Anh: “Thất bại chỉ là khi bạn bỏ cuộc”

Magazine | The Impact Issue

#Startup Việt vươn ra thế giới
Nhà sáng lập Spiderum Trần Việt Anh: “Thất bại chỉ là khi bạn bỏ cuộc”

Nhà sáng lập 9X phải trải qua nhiều kinh nghiệm “đau đớn” để cùng trưởng thành với Spiderum. Bài học đúc kết lại của anh sau quá trình khởi nghiệp "trầy trật" chính là: Thất bại chỉ là khi bạn bỏ cuộc.

Nữ startup Fintech Trang Đào: “Phụ nữ càng thành công, càng cô đơn”

Magazine | The Technology Issue

#Startup Việt vươn ra thế giới
Nữ startup Fintech Trang Đào: “Phụ nữ càng thành công, càng cô đơn”

Covid-19 có khiến bạn ngã quỵ? Hãy đứng lên và làm theo những kinh nghiệm mà nữ startup 8xTrang Đào đã vượt qua khi đối diện trước những thử thách lớn dành cho phụ nữ lãnh đạo ngành Fintech.