Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn

Thực hiện:Tường Nguyên | Ảnh:TheFace Team | 25.03.2020

Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn
HỢP TÁC CÙNG

Nguyên nhân là startup Việt dường như chỉ mới phát huy được một vài ưu điểm: ý tưởng và sự nhiệt huyết, trong khi chuỗi phát triển của một startup, cần có đủ các yếu tố: đầu tiên là vốn, công nghệ rồi sau đó là quản trị, là tham gia chuỗi sản xuất, là thị trường.

 

“Tôi đã làm việc tại Việt Nam vài năm qua với Startup Vietnam Foundation, đã tiếp xúc với nhiều công ty nhỏ, tập đoàn đến thành viên Chính phủ. Tôi nhận thấy rằng các bạn có năng lượng của sự nhiệt tình muốn chinh phục mọi thứ”, Chuyên gia Tony Wheeler chia sẻ trong một phỏng vấn gần đây với TheFace TV và YellowBlocks.

Series Hello Vietnam từ THEFACE TV youtube channel

Nhà sáng lập, Giám đốc và Đại sứ toàn cầu của Tập đoàn Imaginex Ventures và Startup Vietnam Foundation, ông Tony Wheeler, “bắt mạch” tìm ra các điểm yếu của số đông startup Việt qua kinh nghiệm hơn 25 năm xây dựng, cố vấn và đầu tư cho các dự án khởi nghiệp tại Australia, cũng như góp phần không nhỏ cho Hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dựng tổ chức với nguồn nhân lực tối ưu tại Australia. Wheeler thấu hiểu các công ty khởi nghiệp cần gì. 

 

Kinh nghiệm gọi vốn 

“Các công ty khởi nghiệp Việt Nam dường như quá nôn nóng và do đó đã tự bước đi trên đôi chân của mình thay vì được dìu dắt từ những người có kinh nghiệm đi trước, cũng như sự hỗ trợ từ nhà đầu tư.” Chuyên gia Wheeler chia sẻ.

Theo thống kê năm 2018, Việt Nam có khoảng 3.000 startup được thúc đẩy bằng nhiều nguồn đầu tư, và con số này tăng mạnh theo từng năm. Riêng năm này, doanh nghiệp khởi nghiệp đã nhận được khoản đầu tư trị giá 889 triệu USD, gần gấp ba con số của năm 2017 với 291 triệu USD.

Ông cho rằng Việt Nam có đầy đủ điều kiện để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp không thua kém các quốc gia trong khu vực. Bằng chứng là trong những năm qua, với sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ và các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, nhiều dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành và phát triển, đạt một số kết quả nhất định. Tuy vậy, có thể thấy trong đó số lượng các dự án phát triển tốt chưa nhiều, và nguyên nhân được các chuyên gia chỉ ra, là do thiếu định hướng thị trường, kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp dẫn tới không thu hút được nguồn vốn từ nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, không ít startup Việt đang có suy nghĩ sợ bị “thôn tính” khi nhận đầu tư. Nỗi sợ này có thể bắt nguồn từ thực tiễn trong quá khứ. Tuy nhiên, giờ đây mọi thứ đang ở thế giới phẳng, do đó theo Wheeler, đã đến lúc startup và nhà đầu tư nên ngồi lại với nhau, cùng “sống chết” với nhau.

“ Startup và nhà đầu tư phải "ngồi cùng một con thuyền". Phải thấu hiểu nhau, cả hai mới có thể đưa ra những gói hỗ trợ về tài chính và có thể là cả lĩnh vực chuyên môn. Cần xem nhà đầu tư là đối tác hoặc trở thành khách hàng của các startup, chứ không phải là đối thủ cạnh tranh", Wheeler nêu quan điểm tại một sự kiện về startup đầu 2019. 

 

Sức mạnh công nghệ

Wheeler phân tích: “Việt Nam có những startup đổi mới sáng tạo với nhiều ý tưởng tốt. Nhưng các bạn đang thiếu đi sự tự tin. Điều các bạn cần là hình thành cho Việt Nam bản sắc của một trung tâm công nghệ chứ không chỉ là một nơi được nước ngoài thuê gia công”. 

Ông dẫn chứng là phần lớn công ty khởi nghiệp đang “không muốn lớn” hoặc thậm chí “sợ lớn”. “Không ít công ty chỉ mới có một chút thành công đã muốn bán “đứa con” của mình, thay vì đưa chúng trưởng thành, đến một tầm vóc lớn hơn”. Tình trạng đó dẫn đến việc phần lớn các ý tưởng Việt bị “chết yểu”, thị trường chỉ tập trung vào các nhu cầu gia công công nghệ cho nước ngoài mà chưa tạo nên nhiều đột phá ấn tượng.

Nói về tương lai người máy và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế hoàn toàn con người hoặc thậm chí đe dọa công việc trong tương lai, Wheeler cho rằng điều đó khó xảy ra. “Các trường đại học sẽ phải giống như “nhà máy sản xuất nhân viên”. Họ cần phải đào tạo ra những con người có kỹ năng đổi mới, sáng tạo, đáp ứng được nhu cầu của một thị trường mà ở đó robot sẽ hoạt động. Chúng ta có thể tận dụng lợi thế của AI tập trung đầu tư vào giáo dục, kỹ năng sử dụng công nghệ để tiếp cận công việc thuận lợi hơn. Chúng sẽ giúp con người tập trung cho nghiên cứu và tận hưởng cuộc sống hơn là sản xuất như hiện tại”, Wheeler nhấn mạnh. 

 

Tư duy lớn

“Tôi nhận thấy, dường như có quá nhiều doanh nhân thuộc các startup đang cố gắng giải quyết các vấn đề nhỏ, hay loay hoay chuyển đổi doanh nghiệp truyền thống sang mô hình kinh doanh trực tuyến”, Wheeler còn liệt kê một nguyên nhân quan trọng nữa khiến startup Việt chưa thể thành công, đó là thay đổi tư duy kinh doanh. “Họ cần tìm giải pháp cho những vấn đề lớn hơn. Một khi họ tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của họ, họ sẽ tìm thấy câu trả lời trong những trường hợp tương tự mà nhiều startup ở các nước đang phát triển khác phải đối mặt”.

Theo chuyên gia này, các doanh nghiệp Việt cần có một chiến lược để thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp và dịch vụ tiên tiến, cần một lực lượng lao động nhỏ hơn nhưng với năng lực công nghệ cao hơn và tư duy đổi mới hơn. Ngoài ra, tầm nhìn của các lãnh đạo cũng phải lớn hơn và tránh những “nỗi sợ” không đáng có.

 

Sự cộng hưởng

“Hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ cần có sự hợp tác liên tục giữa doanh nghiệp, Chính phủ và các nhà nghiên cứu khoa học. Đã có rất nhiều hoạt động trong hệ sinh thái của Việt Nam, việc của các startup bây giờ là cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng của họ trước khi mở rộng”, Wheeler nói.

  

Sponsored Stories

Đô thị thông minh sẽ ‘xóa sổ’ nhiều thành phố nhỏ trong tương lai

Công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể giúp con người tạo ra một thành phố thông minh và hiện đại, nơi các trải nghiệm sinh hoạt được xây dựng đồng bộ, tiện lợi và hoàn toàn tự động.

Bill Reichert cho rằng để gọi vốn đầu tư thành công chỉ nên trình bày dự án trong 20 giây

Biểu tượng về khởi nghiệp tại Thung lũng Silicon, Bill Reichert cho rằng việc đơn giản hóa các tiếp cận về vấn đề cần quan tâm là điều nên làm thay vì phức tạp hóa chúng

Cùng nhìn lại: “Sống khác trong hai tuần” để đối phó dịch bệnh và startup có giải pháp chống Covid-19 sẽ được hỗ trợ

Để đối phó với dịch bệnh, người dân được kêu gọi “sống khác trong hai tuần” còn thế giới thì tung hàng nghìn tỷ USD để giải cứu; Trong lúc này, những startup có giải pháp chống Covid-19 sẽ được hỗ trợ phát triển.

“Việt Nam ơi! Đánh bay COVID!” phát hành MV sau 2 tuần ‘dậy sóng’ trên mạng xã hội

|Văn hóa

“Việt Nam ơi! Đánh bay COVID!” phát hành MV sau 2 tuần ‘dậy sóng’ trên mạng xã hội

MV với ý tưởng siêu anh hùng độc đáo trong ca khúc “Việt Nam Ơi! Đánh Bay COVID!” đã chính thức phát hành. Hãy xem ekip thực hiện đã làm như thể nào trong điều kiện vô cùng hạn chế vì dịch bệnh.

Khát vọng giúp người Việt nói tiếng Anh lưu loát của nữ sáng lập ELSA

|Doanh nhân

Khát vọng giúp người Việt nói tiếng Anh lưu loát của nữ sáng lập ELSA

“Bạn không nhận ra phát âm quan trọng đến nhường nào đâu, cho đến khi sống và làm việc ở nước ngoài”, startup founder Văn Đinh Hồng Vũ của ứng dụng học phát âm chuẩn bản xứ ELSA Speak chia sẻ.

Google trang bị gì mới để #workfromhome dễ dàng?

|Công nghệ

Google trang bị gì mới để #workfromhome dễ dàng?

Để kết nối nhân viên và làm việc từ xa hiệu quả, các doanh nghiệp buộc phải tìm các công cụ cơ bản mà ai cũng có thể dễ dàng truy cập và thao tác. Chỉ cần có Google là đủ.

 30 giây công nghệ: 41 triệu dữ liệu người dùng Facebook Việt Nam ‘bị lộ’ trong khi #workfromhome chủ yếu chia sẻ dữ liệu trực tuyến

|News

30 giây công nghệ: 41 triệu dữ liệu người dùng Facebook Việt Nam ‘bị lộ’ trong khi #workfromhome chủ yếu chia sẻ dữ liệu trực tuyến

Trong khi các công ty công nghệ toàn cầu để tìm cách ngăn chặn ảnh hưởng của Covid-19, việc phát tán dữ liệu cá nhân vẫn gây "đau đầu" cho những nền tảng mạng xã hội.

Bàn về chân dung một nữ lãnh đạo hiện đại cùng Phan Bích Tâm

|Personal Branding

Bàn về chân dung một nữ lãnh đạo hiện đại cùng Phan Bích Tâm

Cần năng lượng lớn để có thể hoàn thành trọng trách lãnh đạo nhiều việc cùng lúc, Country manager của MMA Phan Bích Tâm chia sẻ bí quyết của mình.

Ứng dụng Blockchain trong thương mại và quảng cáo

|Công nghệ

Ứng dụng Blockchain trong thương mại và quảng cáo

Ứng dụng Blockchain trong thương mại và quảng cáo giảm thiểu khả năng thất bại của chiến dịch tiếp thị. Những 'gã khổng lồ' về công nghệ đã khai phóng tiềm năng của nó ra sao?

Đoàn Kiều My – Người bám đuổi đam mê ‘Superconnector’ cho giới khởi nghiệp

|Công nghệ

Đoàn Kiều My – Người bám đuổi đam mê ‘Superconnector’ cho giới khởi nghiệp

"Superconnector" của YellowBlocks Đoàn Kiều My: “Phụ nữ hay Nam giới đều là những cá thể với những suy nghĩ, hoài bão và đam mê riêng. Cần tìm ra thứ mình muốn làm và quyết tâm hoàn toàn cho nó.”

Interview: The ‘power’ of data in a new marketing age

|Business

Interview: The ‘power’ of data in a new marketing age

Mr Rohit Dadwal, Managing Director, Asia Pacific, Mobile Marketing Association: “The key for marketers is to use data analytics and emerging technologies wisely.”