Covid-19, công nghệ và “quyền riêng tư”

Thực hiện:Anh Quân | Ảnh:TheFace Team | 2020-04-13

Covid-19, công nghệ và “quyền riêng tư”
Chia sẻ:

17 Chính phủ trên thế giới đang áp dụng các biện pháp theo dõi kỹ thuật số để giám sát từ xa các dữ liệu cá nhân của công dân nhằm ngăn chặn sự lây lan của Covid-19, kể cả các quốc gia có ưu tiên quyền riêng tư như Anh, Italy hay Hàn Quốc. Canada, Mỹ và một số nơi khác đang có kế hoạch áp dụng trong thời gian tới.

Công nghệ phát triển hiện nay cho phép các Chính phủ có thể tiếp cận các kho dữ liệu lớn để theo dõi vị trí, các cuộc gọi và tin nhắn, thậm chí có khả năng truy cập máy ảnh và tai nghe của công dân nhằm kịp thời ngăn chặn sự lây lan của Covid-19. Điều đó có thể khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn và khó trở lại bình thường sau đại dịch.

Nam Phi

Nam Phi bắt đầu cho phép theo dõi người dùng thông qua smartphone từ 24/3. Các hãng viễn thông nước này cũng đã đồng ý cung cấp dịch vụ phân tích dữ liệu để giúp Chính phủ có thể theo dõi sát sao các di chuyển của dân chúng để phát hiện các trường hợp nghi nhiễm cũng như phát hiện nhiễm Covid-19.

"Chúng tôi muốn làm mọi thứ để có thể xem xét các cá nhân ảnh hưởng (bởi virus) để có thể giúp bộ y tế lên các phương án xét nghiệm, cách ly và nguy cơ lây lan cho người khác ở một khu vực cụ thể", bộ trưởng truyền thông Nam Phi Stella Ndabeni-Abrahams nói. Tuy nhiên, bà này từ chối đề cập chi tiết.

Bulgaria

Theo một tweet từ Tiến sĩ Vesselin Bontchev, từ ngày 24/3, chính quyền Bulgaria sẽ có quyền truy tìm siêu dữ liệu, gồm lưu lượng điện thoại di động, vị trí và danh bạ internet mà không cần lệnh của tòa án. Điều này giúp việc theo dõi những người bị cách ly hoặc có các nguy cơ nhiễm virus triệt để hơn.

Pakistan

Vào ngày 24/3, Ramsha Jahangir báo cáo rằng một số người dân Pakistan đã nhận được tin nhắn văn bản cảnh báo họ có thể đã tiếp xúc với người nhiễm virus. Tin nhắn có đoạn: "Chúng tôi nhận thấy rằng bạn có thể đã tiếp xúc với một trường hợp nhiễm coronavirus đã được xác nhận trong 14 ngày qua. Do đó, bạn được yêu cầu thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết bằng cách tự kiểm dịch và tự cách ly".

Dù không công bố trực tiếp, một số chuyên gia cho rằng chính quyền Pakistan đã thực hiện việc theo dõi những người tiếp xúc với bệnh nhân thông qua cách thức sử dụng thông tin vị trí trang web (CSLI) và phương pháp thu thập bản dữ liệu ghi lại chi tiết cuộc gọi (CDR).

Theo Dawn, khi phân tích CDR, các chi tiết như vị trí mà các bệnh nhân Covid-19 xác nhận, cũng như số điện thoại di động của những người khác ở cùng khu vực đó có thể được lấy, từ đó những người liên quan sẽ được xác định và nhận được cảnh báo.

Nga

Chính phủ Nga cũng đã đưa ra thông báo yêu cầu Bộ Truyền thông nước này phát triển hệ thống theo dõi liên lạc mới để giúp giám sát các công dân được cho là đã tiếp xúc với những người có virus nCoV. Theo Meduza, hệ thống sẽ phân tích dữ liệu định vị dựa trên vị trí địa lý của từng cá nhân cụ thể. Dữ liệu này sẽ được lấy từ các công ty viễn thông.

Singapore

Một ứng dụng mới có tên TraceTogether đã được các nhà chức trách ở Singapore phát hành giúp truy tìm sự lây lan của Covid-19. Ứng dụng hiện đã có 650.000 người dùng kể từ ngày 20/3, được phát triển bởi Cơ quan Công nghệ Chính phủ và Bộ Y tế Singapore. Theo Straits Times, ứng dụng có thể xác định những người đã ở gần với bệnh nhân coronavirus bằng công nghệ Bluetooth không dây.

Trước đó, cuối tháng 2, một ứng dụng bản đồ do Bộ Y tế Singapore cũng đã công bố cho phép cung cấp thông tin về nạn nhân nhiễm nCoV, trong đó hiển thị vị trí của họ. Bản đồ nhanh chóng lan truyền, làm dấy lên lo ngại rằng nó có thể dẫn đến sự phân biệt đối xử, kỳ thị và vi phạm quyền riêng tư kỹ thuật số.

Ấn Độ

Theo báo cáo từ Reuters cho biết: Người dân nghi ngờ có coronavirus ở Ấn Độ được đóng dấu tem trên tay, cũng như đang bị theo dõi bằng điện thoại di động và dữ liệu cá nhân của họ thông qua GPS. Tem tay không thể xóa và áp dụng cho các công dân đến sân bay ở Maharashtra và miền nam Karnataka, bao gồm những người hết hạn cách ly.

Trong khi đó, ở miền nam bang Kerala, các nhà chức trách đã sử dụng hồ sơ cuộc gọi điện thoại, camera giám sát và hệ thống GPS trên smartphone để theo dõi các liên lạc chính và phụ của bệnh nhân coronavirus.

Ba Lan

Vào ngày 19/3, Bộ Các vấn đề kỹ thuật số của Ba Lan đã ra mắt một ứng dụng mới cho công dân bị cách ly. Ứng dụng nhắc người dùng gửi ảnh selfie định vị địa lý vào các thời điểm ngẫu nhiên trong suốt cả ngày, nhằm giúp các nhà chức trách có thể đảm bảo rằng họ đang tuân thủ các biện pháp kiểm dịch. Việc không tuân thủ các mệnh lệnh ở lại bên trong khu vực cách ly có thể bị phạt 5.000 PLN (hơn 28,5 triệu đồng).

Anh

Cũng trong ngày 19/3, Sky News đã báo cáo rằng Chính phủ Anh đang làm việc với hai nhà mạng lớn của nước này nhằm phân tích dữ liệu vị trí của người dùng. Một báo cáo được xuất bản cùng ngày bởi The Guardian tiết lộ rằng EE, nhà mạng lớn nhất nước Anh cũng đang thảo luận với Chính phủ về cách chia sẻ dữ liệu vị trí của người dùng tốt nhất.

Một số nhà nghiên cứu bảo mật quyền riêng tư lo lắng rằng việc bàn giao thông tin nhận dạng cá nhân như vậy với số lượng lớn có thể khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn và khó trở lại bình thường sau đại dịch. Tuy nhiên, nhà chức trách cho rằng dữ liệu sẽ được ẩn danh thay vì công khai.

Hồng Kông

Tất cả khách quốc tế đến Hồng Kông hiện phải thực hiện việc tự cách ly ở nhà trong 14 ngày nhằm giảm sự lây lan của coronavirus. Để theo dõi những người mới đến, các nhà chức trách hiện đang cung cấp cho họ dây đeo cổ tay để ghi lại vị trí và chia sẻ với các cơ quan hữu quan theo thời gian thực. Bất cứ ai vi phạm lệnh cách ly đều có thể phải đối mặt với án tù sáu tháng và phạt tiền lên tới 25.000 đô la Hồng Kông, theo Quartz.

Italy

Các nhà khai thác di động của Italy cũng đã được chứng minh là đang chia sẻ dữ liệu vị trí tổng hợp cho các tổ chức y tế của quốc gia này. Vodafone đã đưa ra một kế hoạch gồm năm bước để giúp đối phó với sự bùng phát của Covid-19 vào ngày 18/3. Theo thông cáo báo chí, công ty đã tạo ra một bản đồ nhiệt tổng hợp và ẩn danh dựa trên vị trí địa lý cho khu vực Bologna để giúp chính quyền hiểu rõ hơn về tình hình di chuyển của người dân.

Tuy nhiên, không phải ai cũng tuân theo. Theo báo cáo của The Guardian, hơn 40.000 người Italy đã bị phát hiện khóa điện thoại của mình để tránh bị theo dõi.

Israel

Chính phủ Israel cũng đã phê duyệt các biện pháp mới của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho phép nhà chức trách có thể theo dõi công dân bằng cách giám sát điện thoại di động của họ.

Thực tế, công nghệ này từng được áp dụng cho các hoạt động chống khủng bố, có thể theo dõi vị trí thực tế của tất cả người dùng điện thoại trong nước, bao gồm theo dõi vị trí, các cuộc gọi và tin nhắn, thậm chí có khả năng truy cập máy ảnh và tai nghe của công dân. Cách thức này từng bị các nhà hoạt động nhân quyền và quyền riêng tư lên án.

Đức

Deutsche Telekom, nhà điều hành di động Đức, tuyên bố vào ngày 17 tháng 3 rằng họ đang chuyển dữ liệu vị trí ẩn danh của người dùng đến Viện Robert-Koch, một viện nghiên cứu và cơ quan Chính phủ chịu trách nhiệm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh. Động thái này được đưa ra sau khi Chính phủ Đức thay đổi luật, trong đó cho phép xử lý dữ liệu cá nhân trong một trận dịch hoặc các lý do mang tính chất khẩn cấp.

Áo

Tại Áo, các báo cáo xuất hiện vào ngày 17/3, trong đó tuyên bố rằng các nhà khai thác di động nước này bắt đầu chia sẻ dữ liệu vị trí di động ẩn danh với Chính phủ. Giống như các sáng kiến ​​ở Đức và Anh, biện pháp này được sử dụng để theo dõi xem công dân có hạn chế đi lại và làm theo lời khuyên của Chính phủ hay không.

Hàn Quốc

Hàn Quốc là một trong những quốc gia đi đầu trong việc theo dõi vị trí trên điện thoại để tạo ra một bản đồ lây nhiễm trực tuyến. Chính quyền nước này đã xây dựng thành công ứng dụng cho phép cảnh báo công dân khi đến gần khu vực có người nhiễm nCoV. Ứng dụng này được quyền truy cập vào dữ liệu di động của người dùng từ vị trí, số thẻ tín dụng đến địa chỉ chi tiết về nơi ở của bệnh nhân.

Bên cạnh đó, Hàn Quốc cũng liên tục gửi tin tin nhắn văn bản đến công dân. Trong đó, mọi người sẽ nhận được tin nhắn với nội dung đầy đủ về người bệnh, những nơi họ đi qua cũng như những người đã tiếp xúc nếu có ca nhiễm mới được phát hiện. Vị trí được hiển thị rất cụ thể và chi tiết. Điều này cũng làm dấy lên mối lo ngại về việc ứng dụng này có thể vi phạm quyền tự do dân sự.

Bỉ

Vào ngày 11/3, Chính phủ Bỉ xác nhận rằng họ sẽ cho phép các nhà khai thác di động địa phương chia sẻ dữ liệu ẩn danh với bên thứ ba nhằm theo dõi sự lây lan của virus nCoV. Tuần sau đó, một nhóm các doanh nghiệp công nghệ nước này đã lên tiếng ủng hộ việc tạo ra ứng dụng để theo dõi và điều chỉnh chuyển động của các cá nhân dựa trên tình trạng sức khỏe của họ.

Iran

Trước đó, ngày 3/3, công dân Iran đã nhận được thông báo về một ứng dụng mới được cho là của Bộ Y tế nước này. Ứng dụng có tên AC19, được cho là đã thu thập vị trí trực tiếp của công dân, theo dõi chuyển động của họ và gửi đến máy chủ từ xa. Tuy vậy, nó đã bị xóa khỏi Play Store sau thời gian ngắn đăng tải.

Đài Loan

Theo ABC News, Chính phủ Đài Loan đã cấp cho tất cả các cơ sở y tế quyền truy cập vào lịch sử du lịch của bệnh nhân bằng cách kết hợp dữ liệu từ Cơ quan Quản lý và Di trú Y tế Quốc gia, từ ngày 18/2. Báo cáo cũng cho thấy rằng những người được yêu cầu tự cách ly đã được theo dõi qua điện thoại di động của họ. Người phát ngôn của nội các nói với The Guardian rằng, Chính phủ có thể không sử dụng công nghệ giám sát tiên tiến, thay vào đó chỉ đơn giản là theo dõi vị trí dựa trên thẻ sim điện thoại đang kết nối với trạm phát sóng gần đó.

Trung Quốc

Kể từ khi virus bùng phát, Chính phủ Trung Quốc đã sử dụng một loạt các biện pháp giám sát để cố gắng ngăn chặn sự lây lan của căn bệnh này.

Trong số đó, người dân sẽ bị giám sát vị trí thông qua điện thoại di động. Hai trong số các nhà khai thác viễn thông nhà nước lớn nhất của quốc gia này, China Unicom và China Telecom, đã yêu cầu công dân ở Vũ Hán cung cấp thông tin cá nhân để liên kết chúng với các thiết bị của họ và cho phép giám sát hiệu quả hơn.

Bên cạnh giám sát vị trí, Chính phủ Trung Quốc còn áp dụng máy bay không người lái, camera nhận diện khuôn mặt, robot và một loạt các công nghệ khác để kiểm soát, tránh lây lan Covid-19. Đây là một trong những lý do giúp đất nước đông dân nhất thế giới hạn chế và dần đẩy lùi đại dịch.

Sponsored Stories

Data Station #11 – Tương lai tài chính số Đông Nam Á

Không chỉ đơn thuần chia sẻ những báo cáo hữu ích, Data Station là loạt bài phỏng vấn đào sâu vào các kết quả nghiên cứu, dưới góc nhìn của người trong cuộc, nhằm đưa ra những quan điểm sâu sắc và đề xuất có tính ứng dụng cao cho kế hoạch marketing sắp tới của bạn.

Giải mã Gen Z – Người bản địa số

Gen Z thực sự là "True Gen – Thế hệ đích thực" với các đặc tính: theo đuổi lý tưởng của mình, thích đối đầu hơn và ít mở lòng, chấp nhận nhiều quan điểm khác nhau. Cùng tìm hiểu quan điểm của Gen Z tác động đến các thế hệ khác trong tiêu dùng nói chung.

Mobile không còn là kênh tiếp thị ưu tiên mà bắt buộc để “sống còn”

Covid-19 khiến Nike đã đóng cửa hơn 5.000 trong số khoảng 7.000 cửa hàng tại Trung Quốc nhưng Nike vẫn tăng trưởng hơn 30% doanh số bán hàng trực tuyến tại Trung Quốc lớn hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Họ đã làm điều đó như thế nào?

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

|Magazine | The Technology Issue

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

Điều gì giúp Kyber Network trở thành một trong những thương vụ gọi vốn ICO lớn nhất trong lịch sử startup tại Việt Nam và ngang hàng với 10 công ty khởi nghiệp hàng đầu thế giới về số tiền được huy động năm 2017? Cùng tìm hiểu câu chuyện khởi nghiệp của nhà sáng lập trẻ danh tiếng Lợi Lưu.

“Cơn sốt” livestream có thể bán được mọi thứ đến Og Mandino cũng không ngờ

|News

“Cơn sốt” livestream có thể bán được mọi thứ đến Og Mandino cũng không ngờ

Og Mandino, tác giả cuốn sách nổi tiếng "Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới" cũng không ngờ rằng "nữ hoàng livestream" Huang Wei có thể chốt deal gói phóng tên lửa trị giá 5,6 triệu USD chỉ vài phút… nhờ livestream.

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

|Magazine | The Entertainment Issue

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

Quang Đăng, chàng vũ công thu hút truyền thông thế giới mùa Covid với sáng tác "Vũ điệu rửa tay" "gây sốt" đang từng bước viết nên câu chuyện cuộc đời mình qua những thành công ấn tượng trong lĩnh vực nghệ thuật nhảy múa hiện đại.

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

|Magazine | The Entertainment Issue

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Khi nhìn vào những bức ảnh chân dung được chụp bởi nhiếp ảnh gia Dy Duyên, chúng ta như đang cảm nhận nội tâm của nhân vật qua lăng kính nội tâm của chính ta. Đây có phải là đỉnh cao của nghệ thuật phơi sáng: làm cho người xem cảm nhận mình đang sống trong từng khung hình?

Điều gì khiến anh nông dân này vẫn bán được sầu riêng với giá 200.000 VNĐ/kg xuyên suốt mùa dịch?

|Doanh nhân

Điều gì khiến anh nông dân này vẫn bán được sầu riêng với giá 200.000 VNĐ/kg xuyên suốt mùa dịch?

Covid-19 khiến các cửa hàng sầu riêng chín tự nhiên 9 Phẻ đang trên đà phát triển phải khựng lại và bị thu hẹp dần. Nhưng sức sống của một thương hiệu Nông sản Việt từ tầm nhìn của CEO Hà Duy Trung vẫn mãnh liệt hơn bao giờ hết.

Sunday Brunch E2: “Croissant cua lột” giòn tan béo ngậy cho ngày cuối tuần rộn rã

|Ẩm thực

Sunday Brunch E2: “Croissant cua lột” giòn tan béo ngậy cho ngày cuối tuần rộn rã

Cuối tuần này, cùng vào bếp trổ tài chế biến món “Croissant cua lột” ngon như tiêu chuẩn nhà hàng hạng sang chỉ với vài ‘bí kíp’ có sẵn từ công thức của chuyên gia. Brunch tại nhà với Croissant cua lột, gồm bánh Croissant với trái bơ cắt lát, trứng khuấy, cua lột chiên giòn và sốt trứng.

Sắp chia tay thương hiệu GoViet

|News

Sắp chia tay thương hiệu GoViet

Sau gần 2 năm tham chiến thị trường gọi xe, thương hiệu GoViet và màu áo đồng phục đỏ của tài xế chuẩn bị biến mất, thay bằng cái tên mới là Gojek Việt Nam.

CEO Kyber Network Lợi Lưu: “Blockchain là cơ hội bứt phá về công nghệ cho người Việt”

|Công nghệ

CEO Kyber Network Lợi Lưu: “Blockchain là cơ hội bứt phá về công nghệ cho người Việt”

Blockchain có thể được xem là giải pháp có khả năng xử lý nhiều vấn đề bất cập về kinh tế xã hội, nhất là sau khi Covid-19 xảy đến. Và công nghệ Blockchain cũng được tiến sĩ trẻ Lợi Lưu, Giám đốc điều hành Kyber Network dự đoán sẽ phát triển mạnh hơn nữa trong tương lai.