Deepfake – ác quỷ Internet

Thực hiện:Thiên Phúc | Ảnh:Thiên Phúc | 2020-03-30

Deepfake – ác quỷ Internet
Chia sẻ:

Cách đây ít lâu, tài khoản The Fakeningvừa đăng một video liên quan đến Deepfake lên Youtube, trong đó là cuộc trao đổi giữa tỷ phú công nghệ Jeff Bezos và Elon Musk, nhưng được ghép mặt để trở thành các diễn viên trong bộ phim Star Trek nổi tiếng. Musk vào vai thuyền trưởng Pike, trong khi Bezos là thành viên của chủng tộc ngoài hành tinh Talosian. Video này nhanh chóng nhận được sự chú ý của cộng đồng mạng bởi độ chân thực đến tuyệt vời của nó, khi các cử chỉ về khuôn mặt, lời nói, sắc thái… rất khớp và khó nhận biết nếu không tìm hiểu thông tin đằng sau.

Báo cáo của Washington Post đầu năm nay cũng cho biết,một phụ nữ 40 tuổi đã tìm thấy một video có gương mặt mình bị ghép vào cơ thể một nữ diễn viên khiêu dâm trẻ. Điều đáng lo ngại là hình ảnh cắt ghép một cách liền mạch, tạo ra cảm giác chân thật tới mức cô thấy buồn nôn và đau đớn khi xem. Cô sau đó tỏ ra lo sợ, nhất là nếu đồng nghiệp, gia đình hoặc bạn bè trông thấy và sẽ thay đổi cách nhìn về mình, bởi khó thuyết phục họ tin nó không có thật.

Thực tế, người dùng có thể tìm kiếm vô vàn các video trên Internet về Deepfake. Điều đáng sợ là chúng hầu hết liên quan đến các nội dung khiêu dâm và không lành mạnh, làm dấy lên mối lo ngại về công nghệ này trong tương lai.


Deepfake – khi giả dạng là điều không quá khó khăn

Trở lại năm 2013, khi Paul Walker, nam diễn viên của loạt phimFast and Furious, bất ngờ gặp tai nạn và qua đời. Do phần thứ 7 vẫn chưa quay xong, đoàn phim đã mời Cody Walker, em trai của Paul đóng thế. Tuy vẫn có một số điểm tương đồng, các chuyên gia vẫn phải tinh chỉnh làm sao cho giống nhau thông qua thuật toán. Đây có thể xem là bước sơ khai cho cái gọi là Deepfake.

Theo Deepfake Society, thuật ngữ "Deepfake" là sự kết hợp giữa "deep learning" (học sâu) và "fake" (làm giả), được xây dựng trên nền tảng machine learning (học máy) mã nguồn mở dùng trí tuệ nhân tạo (AI) của Google. Thuật toán này quét video và ảnh chân dung của một người, sau đó dùng AI hợp nhất với video đích nhưng thay thế các chi tiết trên gương mặt như mắt, miệng, mũi, rồi lồng ghép biểu cảm chuyển động gương mặt, giọng nói. Càng có nhiều hình ảnh gốc, AI càng có nhiều dữ liệu để "học", từ đó độ chân thực ngày càng cao.

Trở lại với trường hợp trong báo cáo của Washington Post, các chuyên gia đã xem video này và nhận thấy chúng được tạo ra từ 491 hình ảnh lấy trên trang Facebook cá nhân của nạn nhân. Đáng ngạc nhiên hơn, thời gian để tạo một video cực kỳ giống như vậy chỉ khoảng hai ngày.

Theo Business Insider, thực tế trên các diễn đàn thảo luận về AI hay học máy, không khó để thuê một người khác làm video giả với nhân vật chính là đồng nghiệp hay bạn bè của họ chỉ với khoảng 15 - 20 USD hoặc cao hơn tùy thuộc vào độ chân thực. Thậm chí, với những "tay mơ" mới học Deepfake, họ có thể tạo cho bạn mà không lấy một đồng nào, miễn bạn trao cho họ dữ liệu hình ảnh.

Ctrl Shift Face, kênh YouTube chuyên dùng công nghệ Deepfake, công cụ sản xuất Deepfake ngày càng "đơn giản và thông minh", bất kỳ ai với một chút hiểu biết về Internet cũng có thể làm video giả. Còn kênh Beijing News cũng từngđưa tin năm ngoái rằng, phim khiêu dâm Deepfake được bán với giá chỉ 4 nhân dân tệ (13 nghìn đồng) một video, trọn gói 700 video là 158 nhân dân tệ (500.000 đồng). Trang này cũng cho biết video ghép khuôn mặt có thể được tùy chỉnh theo yêu cầu, được rao bán với giá khởi điểm từ 20 nhân dân tệ cho mỗi phút. Người mua chỉ cần cung cấp ảnh người nổi tiếng hoặc cá nhân, càng nhiều càng tốt.

Hầu hết dùng cho mục đích xấu

Cách đây khoảng hơn 30 năm về trước, Photoshop xuất hiện và làm thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận thông tin qua ảnh. Những hình ảnh nhìn thấy trên Internet có thể là sản phẩm của một quá trình cắt ghép kỳ công, khiến mọi người bắt đầu hoài nghi vào độ chính xác của hình ảnh. Họ đặt niềm tin nhiều hơn vào video, ghi âm vì đây là những thứ gần-như-không-thể-giả -mạo.

Nhưng thực tế, họ đã lầm, nói đúng hơn là đang lầm khi Deepfake xuất hiện. Từ 2014 - 2017, Deepfake trở nên phổ biến dần, nhất là sau khi một người dùng Reddit có tên "Deepfakes" phát hành một công cụ trong đó sử dụng AI để chèn gương mặt của người nổi tiếng vào trong các bộ phim khiêu dâm. Scarlett Johansson và Gal Gadot là những nạn nhân trong đó.

Quan trọng hơn, Deepfake đã xuất hiện và "đâm thủng" niềm tin của những người xem video là không thể giả mạo. Hay nói cách khác, giờ đây cái gì trên Internet cũng khó có thể chính xác được nữa. Chúng có thể bị giả mạo bất cứ lúc nào và bất cứ ý đồ nào.

Theo Deeptrace, một start-up ở Amsterdamchuyên phát hiện nội dung do AI thao túng, hiện có khoảng 14.678 video Deepfake trên Internet,tăng 84% so với mức 7.964 video tính đến tháng 12/2018.Trong đó, có tới96% video Deepfake đang lan truyền trên mạng có nội dung đồi trụy. "Chúng tôi phát hiện ra bốn trang web khiêu dâm hàng đầu chuyên đăng tải các video Deepfake có tổng tới 134 triệu lượt xem", ông Giorgio Patrini, CEO Deeptrace, nói. "Đa số nạn nhân trong số đó là người nổi tiếng, như ca sĩ, người mẫu, diễn viên… và là giới tính nữ bị ghép mặt".

Không những thế, CEOFacebook Mark Zuckerberg,CEO Tesla Elon Musk, Tổng thống Mỹ Donald Trump hay cựu Tổng thống Barrack Obama cũngtừnglà nạn nhân của Deepfake, khi video lồng ghép khuôn mặt của họ, phát đi các thông điệp giả mạo lan truyền trên mạng. Điều đáng lo ngại là không ít người tin nó là thật.

Không chỉ giả mạo hình ảnh, Deepfake còn giả mạo âm thanh. Vào tháng 3/2019, một nhóm tội phạm đã dùng AI để giả mạo giọng nói CEO một công ty trụ sở Đức rồi gọi điện cho Giám đốc chi nhánh ở Anh, đề nghị người này chuyển khoản cho nhà cung ứng ở Hungary trong vòng một giờ. Người nhận đã không mảy may nghi ngờ bởi giọng nói ở đầu bên kia rất "quen thuộc" và một số tiền lớn được chuyển đi sau đó. Số tiền này sau đó biến mất cùng "người lạ".

TheoHuffPost, phần mềm Deepfake được xây dựng để phô diễn sức mạnh của trí tuệ nhân tạo, nhưng đangbị lợi dụng để tấn công người khác. Chúng đôi khi trở thành phương tiện để làm mất uy tín, sỉ nhục, quấy rối hoặc lạm dụng. Với đa số đàn ông, việc bị chèn trong video giả mạo có thể xem như trò đùa. Nhưng khi nhắm tới phụ nữ, những video đó chủ yếu mang tính khiêu dâm. "Không có lựa chọn nào khác. Sẽ có người lợi dụng AI để tống tiền người khác, hoặc làm điều xấu", Phó giáo sư Hao Li tại Đại học Southern California, nhận xét.


Chưa thể kiểm soát

Dù hầu hết các nội dung có Deepfake sử dụng cho mục đích xấu và tạo ra cực kỳ đơn giản, công nghệ này chưa được kiểm soát đúng mực ở hầu hết các quốc gia. Vài người nhìn vào mặt tích cực và cho rằng Deepfake có thể đem lại những thước phim hài hước, nhưng phần đông lại tỏ ra lo sợ , bởi thực tế chưa có nước nào có đạo luật rõ ràng về việc ngăn chặn hoặc xử phạt nội dung Deepfake.

Hiện tại, Twitter, Facebook hay thậm chí là các trang có nội dung người lớn như Pornhub, Discord, Gfycat đã cấm các nội dung Deepfake. Tuy nhiên, các thuật toán sàng lọc hiện tại chưa thực sự hiệu quả, đơn cử là video giả của Tổng thống Trump, Elon Musk hay CEO Zuckerberg vẫn xuất hiện trên Facebook thời gian dài không thể xóa bỏ.

Trong khi đó, Google – công ty nơi khởi nguồn thuật toán về AI và Deepfake - cũng bắt đầu có những động thái tích cực hơn, chẳng hạn trả tiền cho nhiều diễn viên để ghi lại hàng trăm video, sau đó sử dụng các công cụ tái tạo hình ảnh Deepfake. Bộ dữ liệu của Google có tới 3.000 video giả mạo để hỗ trợ các nhà nghiên cứu tìm cách ngăn chặn vấn nạn chỉnh sửa hình ảnh nhờ AI.

"Với khả năng sản xuất nội dung khiêu dâm và các video giả mạo cho mục đích riêng, mọi người đều trở thành mục tiêu tiềm năng", Adam Dodge, giám đốc pháp lý của Laura's House, một tổ chức hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình ở California (Mỹ), khuyến cáo.

Sponsored Stories

Data Station #11 – Tương lai tài chính số Đông Nam Á

Không chỉ đơn thuần chia sẻ những báo cáo hữu ích, Data Station là loạt bài phỏng vấn đào sâu vào các kết quả nghiên cứu, dưới góc nhìn của người trong cuộc, nhằm đưa ra những quan điểm sâu sắc và đề xuất có tính ứng dụng cao cho kế hoạch marketing sắp tới của bạn.

Giải mã Gen Z – Người bản địa số

Gen Z thực sự là "True Gen – Thế hệ đích thực" với các đặc tính: theo đuổi lý tưởng của mình, thích đối đầu hơn và ít mở lòng, chấp nhận nhiều quan điểm khác nhau. Cùng tìm hiểu quan điểm của Gen Z tác động đến các thế hệ khác trong tiêu dùng nói chung.

Mobile không còn là kênh tiếp thị ưu tiên mà bắt buộc để “sống còn”

Covid-19 khiến Nike đã đóng cửa hơn 5.000 trong số khoảng 7.000 cửa hàng tại Trung Quốc nhưng Nike vẫn tăng trưởng hơn 30% doanh số bán hàng trực tuyến tại Trung Quốc lớn hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Họ đã làm điều đó như thế nào?

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

|Magazine | The Technology Issue

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

Điều gì giúp Kyber Network trở thành một trong những thương vụ gọi vốn ICO lớn nhất trong lịch sử startup tại Việt Nam và ngang hàng với 10 công ty khởi nghiệp hàng đầu thế giới về số tiền được huy động năm 2017? Cùng tìm hiểu câu chuyện khởi nghiệp của nhà sáng lập trẻ danh tiếng Lợi Lưu.

“Cơn sốt” livestream có thể bán được mọi thứ đến Og Mandino cũng không ngờ

|News

“Cơn sốt” livestream có thể bán được mọi thứ đến Og Mandino cũng không ngờ

Og Mandino, tác giả cuốn sách nổi tiếng "Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới" cũng không ngờ rằng "nữ hoàng livestream" Huang Wei có thể chốt deal gói phóng tên lửa trị giá 5,6 triệu USD chỉ vài phút… nhờ livestream.

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

|Magazine | The Entertainment Issue

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

Quang Đăng, chàng vũ công thu hút truyền thông thế giới mùa Covid với sáng tác "Vũ điệu rửa tay" "gây sốt" đang từng bước viết nên câu chuyện cuộc đời mình qua những thành công ấn tượng trong lĩnh vực nghệ thuật nhảy múa hiện đại.

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

|Magazine | The Entertainment Issue

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Khi nhìn vào những bức ảnh chân dung được chụp bởi nhiếp ảnh gia Dy Duyên, chúng ta như đang cảm nhận nội tâm của nhân vật qua lăng kính nội tâm của chính ta. Đây có phải là đỉnh cao của nghệ thuật phơi sáng: làm cho người xem cảm nhận mình đang sống trong từng khung hình?

Điều gì khiến anh nông dân này vẫn bán được sầu riêng với giá 200.000 VNĐ/kg xuyên suốt mùa dịch?

|Doanh nhân

Điều gì khiến anh nông dân này vẫn bán được sầu riêng với giá 200.000 VNĐ/kg xuyên suốt mùa dịch?

Covid-19 khiến các cửa hàng sầu riêng chín tự nhiên 9 Phẻ đang trên đà phát triển phải khựng lại và bị thu hẹp dần. Nhưng sức sống của một thương hiệu Nông sản Việt từ tầm nhìn của CEO Hà Duy Trung vẫn mãnh liệt hơn bao giờ hết.

Sunday Brunch E2: “Croissant cua lột” giòn tan béo ngậy cho ngày cuối tuần rộn rã

|Ẩm thực

Sunday Brunch E2: “Croissant cua lột” giòn tan béo ngậy cho ngày cuối tuần rộn rã

Cuối tuần này, cùng vào bếp trổ tài chế biến món “Croissant cua lột” ngon như tiêu chuẩn nhà hàng hạng sang chỉ với vài ‘bí kíp’ có sẵn từ công thức của chuyên gia. Brunch tại nhà với Croissant cua lột, gồm bánh Croissant với trái bơ cắt lát, trứng khuấy, cua lột chiên giòn và sốt trứng.

Sắp chia tay thương hiệu GoViet

|News

Sắp chia tay thương hiệu GoViet

Sau gần 2 năm tham chiến thị trường gọi xe, thương hiệu GoViet và màu áo đồng phục đỏ của tài xế chuẩn bị biến mất, thay bằng cái tên mới là Gojek Việt Nam.

CEO Kyber Network Lợi Lưu: “Blockchain là cơ hội bứt phá về công nghệ cho người Việt”

|Công nghệ

CEO Kyber Network Lợi Lưu: “Blockchain là cơ hội bứt phá về công nghệ cho người Việt”

Blockchain có thể được xem là giải pháp có khả năng xử lý nhiều vấn đề bất cập về kinh tế xã hội, nhất là sau khi Covid-19 xảy đến. Và công nghệ Blockchain cũng được tiến sĩ trẻ Lợi Lưu, Giám đốc điều hành Kyber Network dự đoán sẽ phát triển mạnh hơn nữa trong tương lai.