Giải pháp kinh doanh mùa Covid-19 liệu có khả thi về lâu dài?

Thực hiện:Kiến Tường | Ảnh:TheFace Team | 2020-07-11

Giải pháp kinh doanh mùa Covid-19 liệu có khả thi về lâu dài?
Chia sẻ:

Khi đại dịch phủ bóng thách thức khắp nơi trên thế giới, không thiếu các doanh nhân đầy sáng tạo đã nổ lực cải thiện tình hình. Trong số họ, nhiều người đang tìm cách biến các sáng kiến lấy cảm hứng từ Covid-19 thành các kế hoạch kinh doanh bền vững và lâu dài, định hướng tiếp tục phát triển sau cuộc khủng hoảng hiện tại.

Chỉ riêng trong tháng 3 và tháng 4/2020, cuộc chạy đua tìm giải pháp dành cho Covid-19 khả thi đã thu hút hàng chục ngàn người tham gia từ 175 quốc gia. Từ học sinh trung học ở Atlanta (Mỹ) tổ chức cung cấp các bữa ăn miễn phí cho các nhân viên bệnh viện ở tuyến đầu, đến nhóm kỹ sư người Colombia chế tạo máy thở mới có giá rẻ, các nhà sáng tạo trên toàn thế giới đang tạo ra hàng loạt giải pháp mới cho các vấn đề gây ra bởi đại dịch.

Mới đây, trên Harvard Business Review, Dirk G. Schroeder, Phó Giáo sư về Doanh nhân Xã hội và Sức khỏe Toàn cầu tại Đại học Emory (Mỹ), kiêm CEO Công ty Tư vấn Đổi mới Sức khỏe Updraft, Đồng sáng lập của HolaDoctor, đã gợi ý 4 bước giúp các nhà sáng tạo muốn lấy cảm ứng từ các giải pháp chống Covid-19 thành một dự án kinh doanh lâu dài.

Bước 1: Xác định xem liệu sự đổi mới có giải quyết được vấn đề lâu dài không

Các sáng kiến giải quyết được các vấn đề cụ thể, cấp bách và có quy mô luôn là tốt nhất. Trong vài trường hợp, cuộc khủng hoảng Covid-19 làm cho các vấn đề trở nên cấp bách nhất và các giải pháp tiềm năng trở nên rõ ràng hơn.

Ví dụ, các cơ sở chăm sóc sức khỏe cần khẩu trang; cơ sở sản xuất không hoạt động; công nhân bị thất nghiệp và cần việc làm. Một doanh nghiệp xã hội có thể giải quyết đồng thời cả 3 vấn đề cấp bách này: Đào tạo nhân viên sản xuất khẩu trang trong các xưởng ngừng hoạt động cho các cơ sở chăm sóc sức khỏe.

Nhưng liệu nhóm vấn đề này còn cần đến giải pháp của bạn trong ba đến năm năm nữa không?

Một số doanh nhân lấy cảm hứng từ Covid-19, với phát triển các xu hướng hiện và sẽ tiếp tục gia tăng dịch vụ để làm ý tưởng kinh doanh. Đơn cử, thế giới đang chứng kiến sự phát triển vượt bậc về lĩnh vực telehealth (tập hợp các phương tiện hoặc phương pháp để tăng cường chăm sóc sức khỏe, y tế công cộng, cung cấp và hỗ trợ dịch vụ giáo dục sức khỏe bằng cách sử dụng các công nghệ viễn thông), chuyên theo dõi bệnh nhân từ xa và sử dụng công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo) trong chăm sóc sức khỏe.

Cụ thể, người đoạt giải trong cuộc thi MIT Covid-19 Challenge tại Mỹ đã xây dựng mô hình theo dõi sự phân phối toàn quốc về các vật tư y tế quan trọng cho các bệnh viện đang có nhu cầu cao nhất. Việc phân phối hiệu quả các vật tư về chăm sóc sức khỏe rõ ràng là một vấn đề cấp bách hiện nay. Thậm chí sau cuộc khủng hoảng, nó vẫn có giá trị đối với các hệ thống chăm sóc sức khỏe giúp giảm lãng phí.

Trong khi đó, vài công ty lấy cảm hứng từ Covid-19, được thành lập nhằm giải quyết các vấn đề cấp bách và quan trọng tức thời nhưng không chắc cần thiết khi hoàn cảnh thay đổi. Dịch vụ cung cấp bữa ăn miễn phí được phát triển nhằm hỗ trợ các nhân viên y tế có thể nằm trong nhóm thứ hai này.

Để xác định xem liệu sản phẩm hoặc dịch vụ mới đang giải quyết vấn đề tạm thời hay lâu dài, các doanh nhân nên bắt đầu bằng cách học từ quá khứ. Phân tích tiềm năng thị trường bằng cách sử dụng dữ liệu từ năm 2019 trở về trước. Có phải vấn đề bạn đang giải quyết hiện nay cũng là vấn đề sau này? Và, nếu vậy, nó lớn đến mức nào? Tiếp theo, hãy liệt kê cụ thể những điều thay đổi cùng với Covid 19 mà tạo ra hoặc khuếch đại vấn đề này và cần đến sự đổi mới.

Ví dụ, nhu cầu chăm sóc bệnh nhân từ xa, một vấn đề được giải quyết bằng telehealth và theo dõi bệnh nhân từ xa, chắc chắn có mặt từ trước năm 2020. Điều thay đổi cùng với Covid-19 là lệnh phong tỏa diện rộng khiến các công nghệ dành cho làm việc tại nhà và qua video phổ biến hơn và, trong lĩnh vực telehealth, những thay đổi về quy định và bồi hoàn, cùng tạo ra nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ này.

Bước 2: Xác định thị trường lâu dài

Bước kế tiếp là dự kiến liệu sẽ có thị trường tiềm năng, rộng lớn cho sản phẩm hay dịch vụ của bạn trong tương lai hậu Covid-19 hay không. Nghiên cứu được CB Insights thực hiện trước đại dịch cho thấy thiếu nhu cầu thị trường là lý do phổ biến nhất cho việc sang nhượng các startup.

"Cách đây 20 năm, bản thân tôi gần như là thành viên trong "câu lạc bộ người sáng lập khởi nghiệp gặp thất bại" khi từ bỏ công việc tại trường đại học hàng đầu để đồng sáng lập một công ty y tế kỹ thuật số đầu tiên", chuyên gia Dirk G. Schroeder kể lại câu chuyện chính mình.

Nhiệm vụ của ông Dirk G. Schroeder khi ấy là xây dựng nguồn tài nguyên y tế trực tuyến dành cho Mỹ Latin. Tuy nhiên, ngay sau khi thành lập, họ nhận ra chỉ có vài triệu người tiêu dùng nói tiếng Tây Ban Nha trực tuyến vào thời điểm đó – một thị trường quá nhỏ để gầy dựng thành công một doanh nghiệp khả thi. Trên hết, họ phạm phải sai lầm phổ biến khác của các startup là chú trọng vào công nghệ, và không đủ quan tâm đến khách hàng.

"Từ thiết kế lấy khách hàng làm trung tâm, chúng tôi nhận ra chìa khóa để xây dựng doanh nghiệp lâu dài là hiểu rõ khách hàng của bạn là ai và sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn phù hợp với tầng lớp của họ như thế nào", ông nói.

Tóm lại, để kinh doanh lấy cảm hứng từ Covid-19, hãy tự hỏi bản thân hai câu hỏi: Bạn có đang mang đến một sự đổi mới thu hút được khách hàng không? Và liệu vẫn có số lượng lớn khách hàng quan tâm để phát triển doanh nghiệp sau khi đại dịch được kiểm soát?

Bước 3: Chủ động chuyển hướng, khi cần thiết

Nếu như xác định được thị trường mục tiêu hiện tại có thể không đủ lớn trong tương lai hậu Covid, có lẽ bạn cần phải chuyển hướng.

Trong 5 năm đầu tiên thành lập công ty, công ty của Dirk G. Schroeder tiếp tục duy trì kinh doanh bằng cách đưa ra các dịch vụ tiếp thị và dịch thuật cho các hệ thống bệnh viện Mỹ phục vụ cho bệnh nhân gốc Tây Ban Nha, họ kiên nhẫn nuôi dưỡng công ty cho đến khi thị trường người nói tiếng Tây Ban Nha quan tâm đến thông tin y tế cuối cùng tăng lên nửa tỷ người.

Do đó, nếu như cần chuyển hướng chiến lược, hãy làm bất cứ điều gì có thể để chuyển hướng sớm, chủ động và sáng suốt. Ngày nay, có nhiều câu chuyện trên phương tiện truyền thông về chuyển hướng khởi nghiệp. Tuy nhiên, chỉ nên làm vậy như cách để tồn tại.

Bước 4: Định hình mô hình kinh doanh

Nhiều sáng kiến lấy cảm hứng từ Covid-19 hiện nay đang tồn tại nhờ các khoản đóng góp trong trường hợp khẩn cấp. Các nhà lãnh đạo công ty theo hướng khởi nghiệp xã hội này nên biết rằng sự đóng góp cho các tổ chức phi lợi nhuận có thể giảm xuống. Duy trì một tổ chức chuyên quyên góp trong thời gian dài có thể sẽ gặp khó khăn trước tình hình kinh tế hiện nay.

Vì vậy, các nhà sáng tạo lấy cảm hứng từ Covid-19 nên xem xét kỹ mô hình doanh thu có nguồn gốc từ lĩnh vực khởi nghiệp xã hội. Các doanh nghiệp xã hội có áp lực kép về tác động xã hội cùng tăng trưởng tài chính. Điều đó đòi hỏi họ phải phát triển được mô hình kinh doanh nhằm đạt được các mục tiêu song song này. Ví dụ, một startup lấy cảm hứng từ Covid-19 ở Mỹ sử dụng mô hình kinh doanh "mua một, tặng một" để phân phối sản phẩm mới được phát minh "hygienehook".

Doanh nhân ngày nay cũng nên học từ quá khứ, ở các thời điểm gián đoạn kinh tế khác từng buộc nhiều công ty phải suy xét lại việc kinh doanh.

Ví dụ, trong cuộc suy thoái năm 2008, Mark Johnson, Clayton Christensen, và Henning Kagermann trình bày một khuôn mẫu dành cho tái cơ cấu mô hình kinh doanh lâu dài. Doanh nhân ngày nay có thể sử dụng khung này để xác định tuyên bố giá trị khách hàng (CVP) của công ty, công thức lợi nhuận, các nguồn lực và quy trình chính cần được cung cấp dịch vụ.

Đại dịch Covid-19 minh chứng rõ câu châm ngôn khủng hoảng tạo ra đổi mới và cơ hội. Chúng ta từng biết Chiến Tranh Thế Giới lần II đem đến những chiếc máy tính kỹ thuật số có khả năng lập trình đầu tiên cũng như những sáng kiến bất ngờ như siêu keo.

Hiện vẫn chưa rõ doanh nhân nào trong số hàng chục ngàn doanh nhân lấy cảm hứng từ Covid-19 tạo ra những sản phẩm và dịch vụ mà sẽ thành công lâu dài, nhưng bằng cách thực hiện các bước này, nhiều sáng kiến hiện nay sẽ trở thành những sản phẩm mà mọi người sử dụng trong nhiều năm và nhiều thập kỷ tới.

Sponsored Stories

Design Bold’s Founder, Hung Dinh advises enterprises to quickly take the chance of COVID-19 for digitalisation

"COVID-19 has put companies into a circumstance requiring working from home; thus, we should consider this as an opportunity to enhance operational systems with sustainable and long-term strategies, instead of only concentrating on using technology as a temporal substitute to overcome the “social distancing” period instantly,” Design Bold’s Founder claims

Solo motorbiking around the world - Stories from the road

The notoriously famous "backpacker" Tran Dang Dang Khoa with an old 100cc motorbike as his partner in crime has been wandering on his journey around the world.

Vietnamese technology startups will make big leaps?

According to the leading technology experts, Vietnam is a potential market for technology startups, with a substantial possibility of becoming a "new factory of the world".

#TFMV kêu gọi hành động thử thách bản thân với thông điệp #YouCanChallenge

|News

#TFMV kêu gọi hành động thử thách bản thân với thông điệp #YouCanChallenge

Sau thành công của chiến dịch Lan tỏa cảm hứng mùa Covid với hashtag #InspiringStories, TheFace Magazine Vietnam tiếp tục sứ mệnh truyền động lực thúc đẩy giới trẻ hành động thật quyết liệt, mạnh mẽ hơn để tạo nên những giá trị mới cho chính họ từ những bài học, hành động đáng học hỏi của những người tiên phong với hashtag dự kiến gây ‘bão mạng’ #YouCanChallenge trong thời gian tới.

Phạm Thị Diệu Anh: “Người đi dây” hão huyền, kiên định với mục tiêu, nhưng sẵn lòng thay đổi

|Doanh nhân | The Business Issue

Phạm Thị Diệu Anh: “Người đi dây” hão huyền, kiên định với mục tiêu, nhưng sẵn lòng thay đổi

Phạm Thị Diệu Anh, Managing Director của AIM Academy, với gần 15 năm làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia tầm vóc, nhưng đã chọn bắt đầu con đường khởi nghiệp đầy thử thách. "Có những lúc mình nghi ngờ bản thân là kẻ thất bại, kém cỏi năng lực. Rằng liệu con đường mình chọn đã sai, có nên từ bỏ và làm điều khác hoặc đi làm thuê trở lại?" là những dấu hỏi người phụ nữ này từng đặt ra cho mình suốt 5 năm qua. Và kết quả đã như thế nào?

Founder Got It Trần Việt Hùng: Muốn có ước mơ lớn, phải bước ra khỏi vùng an toàn của mình

|Trách nhiệm xã hội | The Community Issue

Founder Got It Trần Việt Hùng: Muốn có ước mơ lớn, phải bước ra khỏi vùng an toàn của mình

“Nếu có ước mơ lớn hơn, muốn thay đổi thế giới, bạn nên nghĩ đến việc bước ra khỏi vùng an toàn của mình, vươn ra thị trường toàn cầu, bắt đầu bằng việc tạo cho mình những thói quen, nhận thức, cách sống văn minh của một công dân toàn cầu…” Founder của Got It, Tiến sĩ 8X Trần Việt Hùng dành lời khuyên cho giới trẻ Việt khi anh nhận thấy rất nhiều tài năng nhí ‘có thể làm nên chuyện’ từ sau hành trình Coding Bootcamp 2020 online thành công do tổ chức giáo dục phi lợi nhuận STEAM for Vietnam thực hiện.

Huỳnh Công Thắng: đi tìm giá trị khởi nghiệp cho giới trẻ

|Doanh nhân | The Business Issue

Huỳnh Công Thắng: đi tìm giá trị khởi nghiệp cho giới trẻ

Dậy sớm và tập thể dục là những thói quen cần có để rèn giũa bản thân nếu muốn thành công, Thắng Huỳnh, mentor (cố vấn) kỳ cựu trong giới khởi nghiệp, nhà sáng lập cộng đồng khởi nghiệp Lead The Change, chia sẻ bí quyết của mình như vậy. Ngay cả khi đã ở vị trí một lãnh đạo, anh vẫn giữ cho mình những thói quen này và tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Chip Nguyễn – Chàng diễn viên trẻ mang nhiều khát vọng lớn

|Influencers | The Entertainment Issue

Chip Nguyễn – Chàng diễn viên trẻ mang nhiều khát vọng lớn

Với Chip Nguyễn, nghệ sĩ thực thụ là một người lột tả tốt con người bên trong mình và hấp dẫn khán giả theo cách chân thật nhất. Anh đã dấn thân vào điện ảnh cũng như bước vào hành trình lắng nghe con người bên trong mình. Thay vì tìm cách làm cho bản thân giống với ai đó, chàng diễn viên trẻ người Czech gốc Việt nỗ lực mỗi ngày để nuôi dưỡng sức mạnh bên trong, ấp ủ khát vọng đưa nghệ thuật Việt đến gần hơn với thế giới.

Jimmi Tuấn - Từ sở thích thủ công đến chuyên gia sáng tạo hàng đầu Việt Nam

|Magazine | The Innovation Issue

Jimmi Tuấn - Từ sở thích thủ công đến chuyên gia sáng tạo hàng đầu Việt Nam

Hạn chế số lượng đầu vào để đảm bảo chất lượng đầu ra, Jimmi Tuấn, một trong những nhà tiên phong trong lĩnh vực sáng tạo thương hiệu của Việt Nam, ở đỉnh cao sự nghiệp vẫn từ chối con đường làm giàu nhanh chóng để có thể tập trung cho đam mê sáng tạo nghệ thuật của mình. Startup này cho biết anh cũng mất một khoảng thời gian dài để 'tiến hóa'với nghề sáng tạo có tốc độ đào thải nhanh chóng.

Doan Kieu My - Chasing the dream of “Superconnector” for the startup world

|Business

Doan Kieu My - Chasing the dream of “Superconnector” for the startup world

YellowBlocks's superconnector Doan Kieu My: "Regardless of gender, we are all individuals with thoughts, ambitions, and passions. Find out what you want to do and be completely determined for it"

In light of the rising innovations in smart devices accommodating the disabled, Vietnamese startups are bracing to bring their products overseas

|Business

In light of the rising innovations in smart devices accommodating the disabled, Vietnamese startups are bracing to bring their products overseas

Developing smart devices for the disabled, a Vietnamese startup is potentially bringing its products overseas