Tùng Phan, đạo diễn của những MV ca nhạc đẹp mắt, ấn tượng của Phương Thanh, Lam Trường… chia sẻ niềm đam mê du lịch qua nhiều vùng đất khác nhau. Anh cùng những khám phá cuộc sống, con người trên khắp thế giới mang tới năng lượng tích cực trong cộng đồng qua ý nghĩa đằng sau mỗi chuyến đi.

Tùng Phan đã đi qua hầu hết các nước khu vực Đông Nam Á: Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nepal, Bhutan…; Mỹ và các nước châu Âu: Pháp, Ý, Đức, Hà Lan, Croatia, Slovenia, Israel, Palestin, Thổ Nhĩ Kỳ…

Cách đây hơn 10 năm trước, nhóm bạn trẻ đam mê du lịch gồm toàn những phượt thủ, những travel blogger nổi tiếng đã bắt đầu những chuyến hành trình xuyên quốc gia đầu tiên. Họ tự túc lên kế hoạch cho những chuyến đi xa và đã có rất nhiều trải nghiệm cũng như kinh nghiệm về du lịch đúc kết lại. Theo thời gian, Tùng Phan cũng trở thành một trong số những tên tuổi đáng gờm trong giới “phượt” chuyên nghiệp. Với con số 40 quốc gia, qua hàng trăm vùng đất, địa danh du lịch nổi tiếng thế giới, gặp gỡ hàng ngàn con người với những nền văn hóa khác nhau… đã giúp Tùng Phan thu thập đủ những bí kíp bỏ túi riêng cho những kế hoạch du lịch tiếp theo trong đời. Và anh không quên lưu lại những khoảnh khắc đẹp trên mỗi chuyến hành trình ấy đưa vào tập ảnh nghệ thuật đáng giá mà anh dự kiến phát hành trong thời gian tới.

Tùng Phan, bạn hãy nói về chuyến đi đầu tiên của mình?

Hơn 10 năm trước, khi nhận được tháng lương đầu tiên trong đời, tôi và vài người bạn thân đã bắt xe buýt đến đất nước láng giềng gần nhất, Campuchia. Và sau chuyến xuất ngoại đầu tiên, tôi biết mình phải cố gắng làm việc nhiều hơn để kiếm tiền, để được đi nhiều và đi xa hơn khi còn đủ sức.

Có tác động nào thúc đẩy niềm đam mê du lịch trong bạn không?

Với tôi, không có cảm giác nào tuyệt vời hơn là sáng thức dậy ở nơi hoàn toàn xa lạ, không hề biết trước được hôm nay mình sẽ thấy gì, được ăn gì, được gặp ai?!

Bắt đầu một ngày mới bằng âm thanh của những ngôn ngữ xa lạ, gặp gỡ những con người xa lạ, nếm, ngửi, nhìn, nghe, chạm vào một nền văn hoá xa lạ, không biết sẽ đón nhận những điều gì sắp xảy ra. Tất cả các giác quan được cảm nhận những điều mới mẻ chính là điều thú vị nhất thôi thúc cho những chuyến đi của tôi đến những vùng đất mới.

Đi nhiều nơi, bạn thích đến nơi nào nhất? Điều gì cuốn hút bạn phải đặt chân đến những nơi đó? Vì sao?

Thật sự khó có thể nói thích nơi nào hơn nơi nào và nơi nào đặt biệt hơn nơi nào. Mỗi vùng đất điều có những điều thú vị và lôi cuốn một cách khác nhau. Ví như Iran với những câu chuyện về đế chế Ba Tư hùng mạnh từ xa xưa, và ngày nay là một quốc gia đậm chất Hồi Giáo. Israel với miền đất thánh thiêng bậc nhất của 3 tôn giáo độc thần lớn nhất thế giới là Do Thái giáo, Kitô giáo, và Hồi giáo – Vùng đất của những cái tên từ trong kinh thánh. Hy Mã Lạp Sơn với sắc màu văn hoá tâm linh phương Đông huyền bí. Rồi Rome – Thành phố vĩnh hằng trong lòng nước Ý với bao nhiêu là vết tích về kiến trúc, nghệ thuật của đế chế La Mã hùng mạnh… Tôi chưa bao giờ ngồi đếm lại số lượng chính xác bao nhiêu nước mình đã đi qua.

Đi nhiều nơi, biết nhiều thứ, tiếp xúc nhiều nền văn hóa khác nhau, bạn đã thấy đủ cho những gì mình cần biết chưa? Có bao giờ bạn thấy không còn nhiều cảm hứng khi đã rành rọt về từng đường đi nước bước?

Hồi trước, thường thì tôi đi ngắn ngày, chỉ lướt qua vài thành phố lớn ở một quốc gia. Nhưng càng về sau thì khác. Tôi thích dành nhiều thời gian hơn cho một điểm đến, đi một cách thư thả, chậm rãi. Để có nhiều thời gian cảm nhận hơn, tiếp xúc với người bản địa nhiều hơn. Có như vậy mới hy vọng hiểu phần nào về một vùng đất mà mình đến.

Ví dụ như với Ấn Độ, ai cũng biết Ấn Độ nổi tiếng về đồ ăn rất khó ăn, những vấn đề về vệ sinh, giao thông lộn xộn và rất nguy hiểm,.. Tuy nhiên để tìm hiểu về quốc gia rộng lớn với số dân đông thứ 2 thế giới này, tôi và những người bạn đã vác ba lô đến đây. Những ngày đầu tiên thật sự là cực hình về ăn uống và ác mộng về đi lại, nhưng dần dần dù muốn dù không thì đâu lại vào đấy. Tôi nhận ra con người có khả năng thích nghi cực tốt. Chúng tôi đã “sống sót” ở Ấn Độ đúng 1 tháng. Và 2 năm sau, chúng tôi đã quay lại để tiếp tục cuộc hành trình 1 tháng tiếp theo.

Bên cạnh việc thích đi “sâu” hơn, thì càng ngày điều hấp dẫn tôi không còn là những thành phố hiện đại tiện nghi, nhộn nhịp khách du lịch mà là những lối sống sinh hoạt chậm rãi hàng ngày. Những vùng quê xa xôi hoặc những vùng hiểm trở hơn. Càng ít du khách tìm tới thì càng thú vị, vì nơi đó còn giữ lại được sự nguyên sơ thiên nhiên, phong tục, văn hoá đặc trưng.

Bạn cho biết về việc du lịch cùng nhóm bạn?

Tôi không thích đi du lịch một mình. Nhớ có lần ở sa mạc Thar, một vùng sa mạc rộng lớn chia đôi biên giới hai quốc gia Ấn Độ và Pakistan. Để trải nghiệm một đêm ngủ trên sa mạc. Trời tối, tôi nằm trên một chiếc xe được một chú lạc đà kéo đi. Tiến sâu vào sa mạc đêm, chỉ có tiếng xe kéo lạc đà lọc cọc, nằm ngửa mặt lên trời nhìn dãy ngân hà lấp lánh, sương đêm mát rượi giữa sa mạc thênh thang, không thèm lo nghĩ chuyện của ngày mai, một khoảnh khắc mà mình cảm nhận được “đây là hiện tại” một cách rõ ràng nhất. Và lúc đó, tôi chỉ muốn có những người mà mình yêu thương nhất ngồi kế bên để cùng chia sẻ cái “hiện tại” tuyệt vời đó, nên sẽ rất phí khi chỉ đi có một mình.

Có kế hoạch gì cho mỗi chuyến đi không? Và các chuyến đi có diễn tiến theo đúng kế hoạch từ trước hay có sự chuyển biến gì bất ngờ?

Lúc mới bắt đầu, trước khi đi tới một đất nước xa lạ nào đó thì tôi thường chuẩn bị, tìm kiếm thông tin rất kỹ như Ăn gì?

Đi đâu? Ở đâu?… nhưng dần dần thì lại thấy những hướng dẫn thật sự không còn quá quan trọng. Cứ đi, cứ để lạc, đôi khi lại tìm thấy những cái hay ho, thú vị riêng. Như có lần tại Urmia, một vùng đất xinh đẹp, hùng vĩ phía Tây đất nước Iran, nơi khá gần biên giới Iraq và Thổ Nhĩ Kỳ. Tôi và 2 người bạn đã quyết định ở lại 2 ngày nhà của một cậu bạn chưa bao giờ quen, chỉ mới gặp lần đầu ngoài chợ bán thảm. Với sự gặp gỡ tình cờ và những quyết định không có trong kế hoạch, chúng tôi đã có 2 ngày tuyệt vời cùng gia đình của cậu ấy. Từ đó tôi nhận ra, nếu có thể, thì không cách nào tốt hơn để hiểu về văn hoá, lối sống của một vùng đất bằng cách ở trong chính nhà của người dân địa phương, nơi họ thể hiện hết mình, mở lòng cùng bạn.

Và cũng chính vì thích những cảm giác có chút mạo hiểm nên không phải ai cũng sẵn sàng cùng nhau đi, cùng nhau mạo hiểm, mỗi người một nỗi sợ. Nên mình cũng ngại đi với nhóm lạ và đông, 3-5 người cùng “gu” với mình trong một chuyến đi là một đội hình hoàn hảo.

Có rất nhiều hình ảnh sống động, chân thật về đời sống văn hóa và con người ở những vùng đất khác nhau mà bạn đặc tả vô cùng ấn tượng qua những bức hình nghệ thuật. Hãy nói về cách bạn chọn góc máy và ý tưởng chủ đạo mà bạn mong muốn chuyển tải qua những bức hình ấy?

Hình ảnh là một phần quan trọng không thể thiếu cho mỗi chuyến đi. Máy ảnh giúp tôi ghi nhớ những cảnh đẹp mình đi qua, những con người mình đã gặp, mỗi lần nhớ lại là mỗi lần cảm xúc ùa về cứ y như là mình mới vừa trở về từ ngày hôm qua. Việc chụp hình còn vì phần nào muốn chia sẻ đôi chút về thế giới quan của riêng mình với những bạn bè chưa có cơ hội đi đến.

Về mặt ý tưởng thì thật ra tôi cũng không có ý tưởng gì hết, dễ nhưng lại khó, chỉ cầm máy lên, bắt đúng khoảnh khắc mình muốn lưu lại. Tôi không thích những hình ảnh được sắp đặt chỉn chu.Phải để cho người mẫu đứng chỗ này, phải tạo thêm ánh sáng chỗ kia. Tất cả tôi chỉ muốn ghi lại ký ức thật nhất, tự nhiên nhất lúc đó. Với góc độ cá nhân, thì tôi cho là những hình ảnh được chụp tự nhiên thì dễ chạm đến cảm xúc hơn là hình ảnh đẹp được cố tình sắp xếp mọi thứ một cách hoàn hảo.

Không biết đáng buồn hay đáng mừng là chưa có một tấm ảnh nào khiến tôi thật sự cảm thấy “Wow, đẹp xuất sắc quá!”. Điều đó làm cho tôi không bao giờ thỏa mãn, mỗi ngày luôn cố gắng, lăn xả, tìm kiếm những thứ mới mẻ.

Được biết bạn dự định ra mắt sách ảnh nghệ thuật về hành trình du lịch mà bạn đã đi qua?

Tôi có ấp ủ một dự án về sách ảnh vì hiện tại cũng đã sưu tập kha khá hình ảnh trong những chuyến đi. Nhưng hiện tôi vẫn cố gắng hoàn chỉnh nên cũng chưa dám nói trước gì. Đợi khi mọi thứ chưa thật sự xong, khi đó tôi sẽ chia sẻ nhiều hơn.

Có phải du lịch giúp bạn gắn kết với thiên nhiên và con người hơn?
Những câu ông bà xưa đúc kết thì luôn đúng: “ Đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Từ những chuyến đi, tôi thấy được những đứa nhỏ người Nhật tầm 7-8 tuổi ba lô trên vai, tay lỉnh kỉnh xách thêm một túi cơm trưa, bình nước, một túi các dụng cụ học tập, tay còn lại cầm sách đọc, một mình ngồi tàu điện đến trường. Tôi học được ý thức và văn hoá công cộng của người Nhật ra sao?!

Thấy được lối sống bình dị, đơn giản hoá nhu cầu vật chất của những người Tạng, người Bhutan. Tôi có thể bắt chước người Mỹ, người Tây ăn uống nhỏ nhẹ giữa đám đông. Thấy được người Thái, người Singapore ý thức rất cao trong việc bóp còi và luôn nhường lối cho người đi bộ hành… Và từ mỗi chuyến đi còn dạy tôi cách mở lòng với người lạ. Rèn luyện bản thân vượt qua những giới hạn, thấy được sự đa dạng và phong phú từ cuộc sống khắp nơi nên chấp nhận mọi thứ dễ dàng hơn.

Thực hiện: DIỆP ANH
Ảnh: TÙNG PHAN