Khởi nghiệp bền vững

Thực hiện:Lam Vy | Ảnh:Nhân vật cung cấp | 2020-03-17

Khởi nghiệp bền vững
Chia sẻ:

Hơn 100 người khuyết tật tại Việt Nam hiện đang làm việc ổn định tại Enablecode do doanh nhân người Úc Colin Blackwell sáng lập và điều hành. Với ý tưởng tận dụng môi trường 4.0 để tạo việc làm và giúp cải thiện đáng kể cuộc sống của nhiều người khuyết tật, Colin Blackwell góp phần chứng minh rằng người khuyết tật ở Việt Nam vẫn có thể theo đuổi và thành công trong sự nghiệp lập trình trình độ cao.

Trong nỗ lực tìm ra những giải pháp mới cho lĩnh vực quản lý nhân sự mà anh nỗ lực phát triển trong suốt thời gian dài trước đó, Colin dường như đã đặt Enablecode vào đúng guồng xoay của những dự án về quản lý nhân sự mà anh tiên phong đặt nền móng cho sự phát triển của lĩnh vực này tại thị trường Việt Nam cách đây 20 năm trước. Nhờ đó, Enablecode không ngừng phát triển mở rộng mục tiêu xã hội, hướng đến cộng đồng.

Colin với kinh nghiệm của nhà sáng lập doanh nghiệp khởi nghiệp xã hội đã và đang giúp cho các bạn trẻ Việt Nam hiểu hơn về sứ mệnh kinh doanh với thông điệp bền vững. Và Colin đã chia sẻ những góc nhìn của anh về các bạn trẻ khởi nghiệp qua cuộc thi Hult Prize mà anh tham gia vai trò người dẫn dắt.

Colin, làm thế nào để hiểu đúng về một doanh nghiệp khởi nghiệp xã hội?

Doanh nghiệp khởi nghiệp xã hội không phải là 1 khái niệm mới, nhưng lại đang dần được quan tâm và dần trở nên phức tạp gần đây. Tại Việt Nam, đây vẫn là một lĩnh vực mới mẻ, nhưng sự nhiệt tình đã cho thấy rằng nó sẽ phát triển nhanh trong những năm sắp tới. Đặc biệt những thế hệ trẻ đang được thúc đẩy để làm nhiều hơn nữa, thay vì chỉ tạo lợi nhuận. Họ nhận ra rằng, ngay tại Việt Nam, cũng giống như các nơi khác trên thế giới, việc vừa tạo lợi nhuận vừa làm việc tốt cho xã hội cùng một lúc là hoàn toàn có thể.

Những nỗ lực ban đầu trong việc những doanh nghiệp làm điều tốt cho xã hội tại Việt Nam đã được hướng đến những vẫn còn khá đơn giản. Lấy ví dụ như, trước đây, một doanh nghiệp sẽ làm từ thiện liên quan đến hoạt động của họ. Ngày nay, có một cách hiểu khác là doanh nghiệp có thể đóng góp cho xã hội thông qua hoạt động cốt lõi của chính doanh nghiệp ấy. Ví dụ như là, một công ty xây dựng có thể giải quyết vấn đề vô gia cư hay nhà sản xuất thực phẩm có thể đối phó vấn đề suy dinh dưỡng…

Từ ý tưởng khởi nghiệp đến hiện thực còn là một hành trình dài, ông cho rằng yếu tố gì để các dự án ấy có thể triển khai thành công trong tương lai?

Bước đi đầu tiên luôn là quan trọng nhất. Nếu như startup ấy đủ sáng tạo, đủ khác biệt và đủ thiết thực thì những gì còn lại đều khả thi. Nếu ý tưởng ban đầu còn khiếm khuyết, thì còn lại cũng chẳng hề khả thi, mặc cho bao nhiêu nỗ lực và đầu tư đã đổ vào. Startup có thể nâng cao cơ hội của họ bằng cách kiểm nghiệm ý tưởng sớm nhất có thể, rồi cứ tiếp tục cập nhật từ kinh nghiệm họ học được.

Một nhà tỷ phú người Thụy Sĩ từng nói với tôi rằng – những người cuối cùng mà bạn nên hỏi về ý tưởng khởi nghiệp của mình là gia đình và bạn bè của bạn, vì trong nỗ lực nhằm bảo vệ bạn, họ sẽ khiến bạn không dám mạo hiểm nữa. Điều này sẽ làm cho họ lẫn bạn phiền lòng, nên nó là một khởi đầu tồi tệ và không cần thiết. Thay vào đó, hãy đón nhận những phản hồi về ý tưởng từ đồng nghiệp hay các chuyên gia độc lập, như trong hình thức 1 cuộc thi. Đây là một cách không quá mạo hiểm để xem ý tưởng có thể thực hiện hay không trước khi dành quá nhiều thời gian và đầu tư.

Một điều nữa cần được cân nhắc là sự cân bằng giữa sứ mệnh xã hội và sự thành công của doanh nghiệp. Từ kinh nghiệm bản thân, tôi biết rằng vừa làm điều tốt vừa tạo lợi nhuận càng khó khăn hơn khi chỉ làm 1 trong 2 việc. Một cách hay để nhắc bản thân về sự cân bằng đặt ra là có một hội đồng nằm ngoài startup của bạn và bao gồm những cố vấn giàu kinh nghiệm trong cả kinh doanh và từ thiện. Làm như thế, mỗi khi startup của bạn chệch quá xa về một đầu, hội đồng ấy có thể đưa bạn lại điểm cân bằng. Ví dụ như, nếu bạn hướng sự tập trung về nhiệm vụ xã hội quá nhiều thì kinh doanh sẽ thất bại, và rồi bạn cũng sẽ không thể hoàn thành được nhiệm vụ xã hội. Trong trường hợp này, một doanh nhân trong hội đồng của bạn sẽ đưa ra lời khuyên là đưa ra những quyết định khó khăn liên quan lợi nhuận cần có để có thể thành công về lâu dài.

Theo ông thì điểm mạnh của các dự án tham gia vào cuộc thi Hult Prize là gì? Họ đang tập trung vào xu hướng khởi nghiệp xã hội nào hay giải quyết vấn đề gì hiện nay?

Những vấn đề xã hội được nhắc đến trong cuộc thi thực sự rất đa dạng. Sự đa dạng ấy càng thêm phần lý thú nhờ vào hình thức cuộc thi, khi nhiều đội từ khắp nơi trên thế giới có thể tranh tài tại vòng khu vực Đông Nam Á. Nó thật sự lôi cuốn khi chứng kiến các đội từ xa đến tranh tài như từ Nhật Bản hay Châu Phi.

Bước đi đầu tiên luôn là quan trọng nhất. Nếu như startup ấy đủ sáng tạo, đủ khác biệt và đủ thiết thực thì những gì còn lại đều khả thi.

Có rất nhiều vấn đề xã hội đã có thể được ngăn chặn, và đôi khi, nó là 1 mối nguy khi mà có sự hiện diện của sự lơ là, thiếu tập trung. Cũng vì thế, "Nhữngmục tiêu phát triển bền vững" của Liên Hiệp Quốc đưa ra 1 thước đo quan trọng giúp xếp những mục tiêu xã hội vào những hạng mục khác nhau. Hult Prize kết hợp chặt chẽ cùng với Liên Hiệp Quốc và những mục tiêu ấy, để nhiều đội khởi nghiệp toàn cầu có thể làm việc bền bỉ hướng đến những kết quả chung tại nhiều quốc gia trong cùng một thời điểm. Nhờ vậy, ta đã chứng kiến được các đội từ khắp nơi tìm kiếm những giải pháp doanh nghiệp đa dạng về những chủ đề xuyên suốt như bình đẳng giới, tuyển dụng việc làm, giảm đói nghèo và môi trường.

Ông có đánh giá như thế nào về các ý tưởng khởi nghiệp xã hội của các bạn trẻ Việt Nam qua cuộc thi năm nay? Họ cần học hỏi gì từ thế giới?

Những người khởi nghiệp tại Việt Nam nên tự tin hơn để có thể can đảm hơn và có thêm nhiều ý tưởng sáng tạo. Sau nhiều năm sinh sống tại Việt Nam, tôi có thể thấy rằng người Việt rất thông minh, chăm chỉ và sáng tạo. Tuy nhiên, họ thường thiếu tự tin và có xu hướng chọn con đường "an toàn" là sao chép lại thứ gì đó đã được hoàn thiện. Quá nhiều startup tại Việt Nam đang theo phương pháp "me too" ("tôi nữa"), nghĩa là họ chỉ sao chép lại những gì mà người khác đang làm. Điều này không hề an toàn chút nào khi nó đặt startup vào tình huống cạnh tranh với một đối thủ lớn hơn, được tổ chức tốt hơn và được cấp vốn nhiều hơn cũng như giàu kinh nghiệm và kiến thức. Nó thật sự sẽ an toàn hơn khi tiến vào một lĩnh vực mới hoàn toàn, nơi mà một công ty nhỏ có thể tạo nên cả 1 thị trường mới với "first mover advantage" (lợi thế của người tới trước).

Vì thế, tôi khuyến khích các startup Việt hãy can đảm ngay từ bước chân đầu tiên. Họ đủ năng lực hơn cả họ nhận ra. Những đội quốc tế đến thành phố Hồ Chí Minh để tham dự HultPrize là những ví dụ tiêu biểu cho những điều có thể xảy ra. Khi đón xem các đội quốc tế ấy, tôi đã mường tượng ra viễn cảnh trong tương lai gần, chúng ta cũng sẽ có những đội Việt Nam tham gia tranh tài tại đẳng cấp ấy khắp nơi trên thế giới.

Sponsored Stories

Design Bold’s Founder, Hung Dinh advises enterprises to quickly take the chance of COVID-19 for digitalisation

"COVID-19 has put companies into a circumstance requiring working from home; thus, we should consider this as an opportunity to enhance operational systems with sustainable and long-term strategies, instead of only concentrating on using technology as a temporal substitute to overcome the “social distancing” period instantly,” Design Bold’s Founder claims

Solo motorbiking around the world - Stories from the road

The notoriously famous "backpacker" Tran Dang Dang Khoa with an old 100cc motorbike as his partner in crime has been wandering on his journey around the world.

Vietnamese technology startups will make big leaps?

According to the leading technology experts, Vietnam is a potential market for technology startups, with a substantial possibility of becoming a "new factory of the world".

#TFMV kêu gọi hành động thử thách bản thân với thông điệp #YouCanChallenge

|News

#TFMV kêu gọi hành động thử thách bản thân với thông điệp #YouCanChallenge

Sau thành công của chiến dịch Lan tỏa cảm hứng mùa Covid với hashtag #InspiringStories, TheFace Magazine Vietnam tiếp tục sứ mệnh truyền động lực thúc đẩy giới trẻ hành động thật quyết liệt, mạnh mẽ hơn để tạo nên những giá trị mới cho chính họ từ những bài học, hành động đáng học hỏi của những người tiên phong với hashtag dự kiến gây ‘bão mạng’ #YouCanChallenge trong thời gian tới.

Phạm Thị Diệu Anh: “Người đi dây” hão huyền, kiên định với mục tiêu, nhưng sẵn lòng thay đổi

|Doanh nhân | The Business Issue

Phạm Thị Diệu Anh: “Người đi dây” hão huyền, kiên định với mục tiêu, nhưng sẵn lòng thay đổi

Phạm Thị Diệu Anh, Managing Director của AIM Academy, với gần 15 năm làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia tầm vóc, nhưng đã chọn bắt đầu con đường khởi nghiệp đầy thử thách. "Có những lúc mình nghi ngờ bản thân là kẻ thất bại, kém cỏi năng lực. Rằng liệu con đường mình chọn đã sai, có nên từ bỏ và làm điều khác hoặc đi làm thuê trở lại?" là những dấu hỏi người phụ nữ này từng đặt ra cho mình suốt 5 năm qua. Và kết quả đã như thế nào?

Founder Got It Trần Việt Hùng: Muốn có ước mơ lớn, phải bước ra khỏi vùng an toàn của mình

|Trách nhiệm xã hội | The Community Issue

Founder Got It Trần Việt Hùng: Muốn có ước mơ lớn, phải bước ra khỏi vùng an toàn của mình

“Nếu có ước mơ lớn hơn, muốn thay đổi thế giới, bạn nên nghĩ đến việc bước ra khỏi vùng an toàn của mình, vươn ra thị trường toàn cầu, bắt đầu bằng việc tạo cho mình những thói quen, nhận thức, cách sống văn minh của một công dân toàn cầu…” Founder của Got It, Tiến sĩ 8X Trần Việt Hùng dành lời khuyên cho giới trẻ Việt khi anh nhận thấy rất nhiều tài năng nhí ‘có thể làm nên chuyện’ từ sau hành trình Coding Bootcamp 2020 online thành công do tổ chức giáo dục phi lợi nhuận STEAM for Vietnam thực hiện.

Huỳnh Công Thắng: đi tìm giá trị khởi nghiệp cho giới trẻ

|Doanh nhân | The Business Issue

Huỳnh Công Thắng: đi tìm giá trị khởi nghiệp cho giới trẻ

Dậy sớm và tập thể dục là những thói quen cần có để rèn giũa bản thân nếu muốn thành công, Thắng Huỳnh, mentor (cố vấn) kỳ cựu trong giới khởi nghiệp, nhà sáng lập cộng đồng khởi nghiệp Lead The Change, chia sẻ bí quyết của mình như vậy. Ngay cả khi đã ở vị trí một lãnh đạo, anh vẫn giữ cho mình những thói quen này và tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Chip Nguyễn – Chàng diễn viên trẻ mang nhiều khát vọng lớn

|Influencers | The Entertainment Issue

Chip Nguyễn – Chàng diễn viên trẻ mang nhiều khát vọng lớn

Với Chip Nguyễn, nghệ sĩ thực thụ là một người lột tả tốt con người bên trong mình và hấp dẫn khán giả theo cách chân thật nhất. Anh đã dấn thân vào điện ảnh cũng như bước vào hành trình lắng nghe con người bên trong mình. Thay vì tìm cách làm cho bản thân giống với ai đó, chàng diễn viên trẻ người Czech gốc Việt nỗ lực mỗi ngày để nuôi dưỡng sức mạnh bên trong, ấp ủ khát vọng đưa nghệ thuật Việt đến gần hơn với thế giới.

Jimmi Tuấn - Từ sở thích thủ công đến chuyên gia sáng tạo hàng đầu Việt Nam

|Magazine | The Innovation Issue

Jimmi Tuấn - Từ sở thích thủ công đến chuyên gia sáng tạo hàng đầu Việt Nam

Hạn chế số lượng đầu vào để đảm bảo chất lượng đầu ra, Jimmi Tuấn, một trong những nhà tiên phong trong lĩnh vực sáng tạo thương hiệu của Việt Nam, ở đỉnh cao sự nghiệp vẫn từ chối con đường làm giàu nhanh chóng để có thể tập trung cho đam mê sáng tạo nghệ thuật của mình. Startup này cho biết anh cũng mất một khoảng thời gian dài để 'tiến hóa'với nghề sáng tạo có tốc độ đào thải nhanh chóng.

Doan Kieu My - Chasing the dream of “Superconnector” for the startup world

|Business

Doan Kieu My - Chasing the dream of “Superconnector” for the startup world

YellowBlocks's superconnector Doan Kieu My: "Regardless of gender, we are all individuals with thoughts, ambitions, and passions. Find out what you want to do and be completely determined for it"

In light of the rising innovations in smart devices accommodating the disabled, Vietnamese startups are bracing to bring their products overseas

|Business

In light of the rising innovations in smart devices accommodating the disabled, Vietnamese startups are bracing to bring their products overseas

Developing smart devices for the disabled, a Vietnamese startup is potentially bringing its products overseas