Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn

Nguyên nhân là startup Việt dường như chỉ mới phát huy được một vài ưu điểm: ý tưởng và sự nhiệt huyết, trong khi chuỗi phát triển của một startup, cần có đủ các yếu tố: đầu tiên là vốn, công nghệ rồi sau đó là quản trị, là tham gia chuỗi sản xuất, là thị trường.

"Tôi đã làm việc tại Việt Nam vài năm qua với Startup Vietnam Foundation, đã tiếp xúc với nhiều công ty nhỏ, tập đoàn đến thành viên Chính phủ. Tôi nhận thấy rằng các bạn có năng lượng của sự nhiệt tình muốn chinh phục mọi thứ", Chuyên gia Tony Wheeler chia sẻ trong một phỏng vấn gần đây với TheFace TVYellowBlocks.

Series Hello Vietnam từ THEFACE TV youtube channel

Nhà sáng lập, Giám đốc và Đại sứ toàn cầu của Tập đoàn Imaginex Ventures và Startup Vietnam Foundation, ông Tony Wheeler, "bắt mạch" tìm ra các điểm yếu của số đông startup Việt qua kinh nghiệm hơn 25 năm xây dựng, cố vấn và đầu tư cho các dự án khởi nghiệp tại Australia, cũng như góp phần không nhỏ cho Hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dựng tổ chức với nguồn nhân lực tối ưu tại Australia. Wheeler thấu hiểu các công ty khởi nghiệp cần gì.

Kinh nghiệm gọi vốn

"Các công ty khởi nghiệp Việt Nam dường như quá nôn nóng và do đó đã tự bước đi trên đôi chân của mình thay vì được dìu dắt từ những người có kinh nghiệm đi trước, cũng như sự hỗ trợ từ nhà đầu tư.", Chuyên gia Wheeler chia sẻ.

Theo thống kê năm 2018, Việt Nam có khoảng 3.000 startup được thúc đẩy bằng nhiều nguồn đầu tư, và con số này tăng mạnh theo từng năm. Riêng năm này, doanh nghiệp khởi nghiệp đã nhận được khoản đầu tư trị giá 889 triệu USD, gần gấp ba con số của năm 2017 với 291 triệu USD.

Ông cho rằng Việt Nam có đầy đủ điều kiện để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp không thua kém các quốc gia trong khu vực. Bằng chứng là trong những năm qua, với sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ và các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, nhiều dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành và phát triển, đạt một số kết quả nhất định. Tuy vậy, có thể thấy trong đó số lượng các dự án phát triển tốt chưa nhiều, và nguyên nhân được các chuyên gia chỉ ra, là do thiếu định hướng thị trường, kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp dẫn tới không thu hút được nguồn vốn từ nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, không ít startup Việt đang có suy nghĩ sợ bị "thôn tính" khi nhận đầu tư. Nỗi sợ này có thể bắt nguồn từ thực tiễn trong quá khứ. Tuy nhiên, giờ đây mọi thứ đang ở thế giới phẳng, do đó theo Wheeler, đã đến lúc startup và nhà đầu tư nên ngồi lại với nhau, cùng "sống chết" với nhau.

"Startup và nhà đầu tư phải "ngồi cùng một con thuyền". Phải thấu hiểu nhau, cả hai mới có thể đưa ra những gói hỗ trợ về tài chính và có thể là cả lĩnh vực chuyên môn. Cần xem nhà đầu tư là đối tác hoặc trở thành khách hàng của các startup, chứ không phải là đối thủ cạnh tranh", Wheeler nêu quan điểm tại một sự kiện về startup đầu 2019.

Sức mạnh công nghệ

Wheeler phân tích: "Việt Nam có những startup đổi mới sáng tạo với nhiều ý tưởng tốt. Nhưng các bạn đang thiếu đi sự tự tin. Điều các bạn cần là hình thành cho Việt Nam bản sắc của một trung tâm công nghệ chứ không chỉ là một nơi được nước ngoài thuê gia công".

Ông dẫn chứng là phần lớn công ty khởi nghiệp đang "không muốn lớn" hoặc thậm chí "sợ lớn". "Không ít công ty chỉ mới có một chút thành công đã muốn bán "đứa con" của mình, thay vì đưa chúng trưởng thành, đến một tầm vóc lớn hơn". Tình trạng đó dẫn đến việc phần lớn các ý tưởng Việt bị "chết yểu", thị trường chỉ tập trung vào các nhu cầu gia công công nghệ cho nước ngoài mà chưa tạo nên nhiều đột phá ấn tượng.

Nói về tương lai người máy và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế hoàn toàn con người hoặc thậm chí đe dọa công việc trong tương lai, Wheeler cho rằng điều đó khó xảy ra. "Các trường đại học sẽ phải giống như "nhà máy sản xuất nhân viên". Họ cần phải đào tạo ra những con người có kỹ năng đổi mới, sáng tạo, đáp ứng được nhu cầu của một thị trường mà ở đó robot sẽ hoạt động. Chúng ta có thể tận dụng lợi thế của AI tập trung đầu tư vào giáo dục, kỹ năng sử dụng công nghệ để tiếp cận công việc thuận lợi hơn. Chúng sẽ giúp con người tập trung cho nghiên cứu và tận hưởng cuộc sống hơn là sản xuất như hiện tại", Wheeler nhấn mạnh.

Tư duy lớn

"Tôi nhận thấy, dường như có quá nhiều doanh nhân thuộc các startup đang cố gắng giải quyết các vấn đề nhỏ, hay loay hoay chuyển đổi doanh nghiệp truyền thống sang mô hình kinh doanh trực tuyến", Wheeler còn liệt kê một nguyên nhân quan trọng nữa khiến startup Việt chưa thể thành công, đó là thay đổi tư duy kinh doanh. "Họ cần tìm giải pháp cho những vấn đề lớn hơn. Một khi họ tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của họ, họ sẽ tìm thấy câu trả lời trong những trường hợp tương tự mà nhiều startup ở các nước đang phát triển khác phải đối mặt".

Theo chuyên gia này, các doanh nghiệp Việt cần có một chiến lược để thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp và dịch vụ tiên tiến, cần một lực lượng lao động nhỏ hơn nhưng với năng lực công nghệ cao hơn và tư duy đổi mới hơn. Ngoài ra, tầm nhìn của các lãnh đạo cũng phải lớn hơn và tránh những "nỗi sợ" không đáng có.

Sự cộng hưởng

"Hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ cần có sự hợp tác liên tục giữa doanh nghiệp, Chính phủ và các nhà nghiên cứu khoa học. Đã có rất nhiều hoạt động trong hệ sinh thái của Việt Nam, việc của các startup bây giờ là cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng của họ trước khi mở rộng", Wheeler nói.

Latest Magazine

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

Magazine | The Technology Issue

#Startup Việt vươn ra thế giới
Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

Điều gì giúp Kyber Network trở thành một trong những thương vụ gọi vốn ICO lớn nhất trong lịch sử startup tại Việt Nam và ngang hàng với 10 công ty khởi nghiệp hàng đầu thế giới về số tiền được huy động năm 2017? Cùng tìm hiểu câu chuyện khởi nghiệp của nhà sáng lập trẻ danh tiếng Lợi Lưu.

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

Magazine | The Entertainment Issue

#TalentActive - Khi cuộc sống là không chờ đợi
Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

Quang Đăng, chàng vũ công thu hút truyền thông thế giới mùa Covid với sáng tác "Vũ điệu rửa tay" "gây sốt" đang từng bước viết nên câu chuyện cuộc đời mình qua những thành công ấn tượng trong lĩnh vực nghệ thuật nhảy múa hiện đại.

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Magazine | The Entertainment Issue

#Khi cuộc sống là không chờ đợi
Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Khi nhìn vào những bức ảnh chân dung được chụp bởi nhiếp ảnh gia Dy Duyên, chúng ta như đang cảm nhận nội tâm của nhân vật qua lăng kính nội tâm của chính ta. Đây có phải là đỉnh cao của nghệ thuật phơi sáng: làm cho người xem cảm nhận mình đang sống trong từng khung hình?

Đồng sáng lập School of Gumption, Phạm Hải Yến: “Sự quan tâm lẫn nhau, tình yêu và trí tưởng tượng sẽ giúp ta chinh phục robot thay vì làm nô lệ cho công nghệ”

Magazine | The Impact Issue

#Chìa khóa thành công
Đồng sáng lập School of Gumption, Phạm Hải Yến: “Sự quan tâm lẫn nhau, tình yêu và trí tưởng tượng sẽ giúp ta chinh phục robot thay vì làm nô lệ cho công nghệ”

"Sự quan tâm lẫn nhau, tình yêu và trí tưởng tượng sẽ giúp ta chinh phục robot thay vì làm nô lệ cho công nghệ", School of Gumption tin tưởng như vậy. Và niềm tin đó được gieo từ một trong những người sáng lập nên ngôi trường này – Phạm Hải Yến.

MC Huyền Châu: “Thành công của chúng ta là giá trị từ sự cho đi”

Magazine | The Impact Issue

#Empowerment
MC Huyền Châu: “Thành công của chúng ta là giá trị từ sự cho đi”

MC Huyền Châu cho biết vẫn duy trì đầu tư mạnh tay cho thương hiệu thời trang riêng bất chấp Covid-19 với triết lý kinh doanh: “Thành công của chúng ta là giá trị từ sự cho đi”.

Nguyễn Hường TikTok tiết lộ những thách thức của một influencer

Magazine | The Entertainment Issue

#Làm thế nào để trở thành một KOL chuyên nghiệp?
Nguyễn Hường TikTok tiết lộ những thách thức của một influencer

Nguyễn Hường, một trong những Tiktoker đời đầu tại Việt Nam, nay sở hữu hơn 2,6 triệu lượt theo dõi và 23 triệu lượt yêu thích, đã trở thành cái tên được nhiều nhãn hàng “chọn mặt gửi vàng” ra sao? Tìm hiểu công thức thành công của một influencer chuyên nghiệp.