Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn

Nguyên nhân là startup Việt dường như chỉ mới phát huy được một vài ưu điểm: ý tưởng và sự nhiệt huyết, trong khi chuỗi phát triển của một startup, cần có đủ các yếu tố: đầu tiên là vốn, công nghệ rồi sau đó là quản trị, là tham gia chuỗi sản xuất, là thị trường.

"Tôi đã làm việc tại Việt Nam vài năm qua với Startup Vietnam Foundation, đã tiếp xúc với nhiều công ty nhỏ, tập đoàn đến thành viên Chính phủ. Tôi nhận thấy rằng các bạn có năng lượng của sự nhiệt tình muốn chinh phục mọi thứ", Chuyên gia Tony Wheeler chia sẻ trong một phỏng vấn gần đây với TheFace TVYellowBlocks.

Series Hello Vietnam từ THEFACE TV youtube channel

Nhà sáng lập, Giám đốc và Đại sứ toàn cầu của Tập đoàn Imaginex Ventures và Startup Vietnam Foundation, ông Tony Wheeler, "bắt mạch" tìm ra các điểm yếu của số đông startup Việt qua kinh nghiệm hơn 25 năm xây dựng, cố vấn và đầu tư cho các dự án khởi nghiệp tại Australia, cũng như góp phần không nhỏ cho Hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dựng tổ chức với nguồn nhân lực tối ưu tại Australia. Wheeler thấu hiểu các công ty khởi nghiệp cần gì.

Kinh nghiệm gọi vốn

"Các công ty khởi nghiệp Việt Nam dường như quá nôn nóng và do đó đã tự bước đi trên đôi chân của mình thay vì được dìu dắt từ những người có kinh nghiệm đi trước, cũng như sự hỗ trợ từ nhà đầu tư.", Chuyên gia Wheeler chia sẻ.

Theo thống kê năm 2018, Việt Nam có khoảng 3.000 startup được thúc đẩy bằng nhiều nguồn đầu tư, và con số này tăng mạnh theo từng năm. Riêng năm này, doanh nghiệp khởi nghiệp đã nhận được khoản đầu tư trị giá 889 triệu USD, gần gấp ba con số của năm 2017 với 291 triệu USD.

Ông cho rằng Việt Nam có đầy đủ điều kiện để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp không thua kém các quốc gia trong khu vực. Bằng chứng là trong những năm qua, với sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ và các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, nhiều dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành và phát triển, đạt một số kết quả nhất định. Tuy vậy, có thể thấy trong đó số lượng các dự án phát triển tốt chưa nhiều, và nguyên nhân được các chuyên gia chỉ ra, là do thiếu định hướng thị trường, kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp dẫn tới không thu hút được nguồn vốn từ nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, không ít startup Việt đang có suy nghĩ sợ bị "thôn tính" khi nhận đầu tư. Nỗi sợ này có thể bắt nguồn từ thực tiễn trong quá khứ. Tuy nhiên, giờ đây mọi thứ đang ở thế giới phẳng, do đó theo Wheeler, đã đến lúc startup và nhà đầu tư nên ngồi lại với nhau, cùng "sống chết" với nhau.

"Startup và nhà đầu tư phải "ngồi cùng một con thuyền". Phải thấu hiểu nhau, cả hai mới có thể đưa ra những gói hỗ trợ về tài chính và có thể là cả lĩnh vực chuyên môn. Cần xem nhà đầu tư là đối tác hoặc trở thành khách hàng của các startup, chứ không phải là đối thủ cạnh tranh", Wheeler nêu quan điểm tại một sự kiện về startup đầu 2019.

Sức mạnh công nghệ

Wheeler phân tích: "Việt Nam có những startup đổi mới sáng tạo với nhiều ý tưởng tốt. Nhưng các bạn đang thiếu đi sự tự tin. Điều các bạn cần là hình thành cho Việt Nam bản sắc của một trung tâm công nghệ chứ không chỉ là một nơi được nước ngoài thuê gia công".

Ông dẫn chứng là phần lớn công ty khởi nghiệp đang "không muốn lớn" hoặc thậm chí "sợ lớn". "Không ít công ty chỉ mới có một chút thành công đã muốn bán "đứa con" của mình, thay vì đưa chúng trưởng thành, đến một tầm vóc lớn hơn". Tình trạng đó dẫn đến việc phần lớn các ý tưởng Việt bị "chết yểu", thị trường chỉ tập trung vào các nhu cầu gia công công nghệ cho nước ngoài mà chưa tạo nên nhiều đột phá ấn tượng.

Nói về tương lai người máy và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế hoàn toàn con người hoặc thậm chí đe dọa công việc trong tương lai, Wheeler cho rằng điều đó khó xảy ra. "Các trường đại học sẽ phải giống như "nhà máy sản xuất nhân viên". Họ cần phải đào tạo ra những con người có kỹ năng đổi mới, sáng tạo, đáp ứng được nhu cầu của một thị trường mà ở đó robot sẽ hoạt động. Chúng ta có thể tận dụng lợi thế của AI tập trung đầu tư vào giáo dục, kỹ năng sử dụng công nghệ để tiếp cận công việc thuận lợi hơn. Chúng sẽ giúp con người tập trung cho nghiên cứu và tận hưởng cuộc sống hơn là sản xuất như hiện tại", Wheeler nhấn mạnh.

Tư duy lớn

"Tôi nhận thấy, dường như có quá nhiều doanh nhân thuộc các startup đang cố gắng giải quyết các vấn đề nhỏ, hay loay hoay chuyển đổi doanh nghiệp truyền thống sang mô hình kinh doanh trực tuyến", Wheeler còn liệt kê một nguyên nhân quan trọng nữa khiến startup Việt chưa thể thành công, đó là thay đổi tư duy kinh doanh. "Họ cần tìm giải pháp cho những vấn đề lớn hơn. Một khi họ tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của họ, họ sẽ tìm thấy câu trả lời trong những trường hợp tương tự mà nhiều startup ở các nước đang phát triển khác phải đối mặt".

Theo chuyên gia này, các doanh nghiệp Việt cần có một chiến lược để thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp và dịch vụ tiên tiến, cần một lực lượng lao động nhỏ hơn nhưng với năng lực công nghệ cao hơn và tư duy đổi mới hơn. Ngoài ra, tầm nhìn của các lãnh đạo cũng phải lớn hơn và tránh những "nỗi sợ" không đáng có.

Sự cộng hưởng

"Hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ cần có sự hợp tác liên tục giữa doanh nghiệp, Chính phủ và các nhà nghiên cứu khoa học. Đã có rất nhiều hoạt động trong hệ sinh thái của Việt Nam, việc của các startup bây giờ là cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng của họ trước khi mở rộng", Wheeler nói.

Latest Magazine

Nguyễn Phi Vân: Sống không mục tiêu giống đi đường mà không biết đích đến

Magazine | The Impact Issue

Inspiring Challege #EP.1
Nguyễn Phi Vân: Sống không mục tiêu giống đi đường mà không biết đích đến

Nữ tác giả quyển sách cộng tác giữa người và AI đầu tiên tại Việt Nam "NYM - Tôi của tương lai", Nguyễn Phi Vân, nói về thành tựu đạt được trong 5 năm qua nhờ vào việc đặt mục tiêu và bám sát theo mục tiêu đó với quyết tâm lớn và không từ bỏ cho dù phải đánh đổi, phải trả giá, phải đương đầu với thử thách lớn đến như thế nào... thay vì suốt ngày than vãn, đổ thừa lý do hay bấu víu vào những bí quyết thành công từ người khác.

Nguyễn Ngọc Vũ tạo “luật chơi” riêng cho sự nghiệp nghệ thuật của mình

Magazine | The Impact Issue

Inspiring Stories #EP.18
Nguyễn Ngọc Vũ tạo “luật chơi” riêng cho sự nghiệp nghệ thuật của mình

Đổi trường, đổi ngành đến 4 lần, từng có lúc bỏ dở việc học chỉ để suy ngẫm xem mình thích gì, Nguyễn Ngọc Vũ cuối cùng cũng đã tìm được một con đường riêng. Con đường không đến từ giảng đường đại học, nhưng lại mở ra một mảnh đất màu mỡ để anh ghi dấu ấn của mình qua những triển lãm nghệ thuật quảng bá văn hóa Việt thu hút sự chú ý của giới chuyên môn quốc tế.

Quang Đại - Kẻ mộng mơ luôn hành động

Magazine | The Business Issue

Inspiring Stories #EP.28
Quang Đại - Kẻ mộng mơ luôn hành động

Hầu hết mọi người biết đến Quang Đại với tư cách là một người mẫu. Nhưng anh luôn trong tâm thế tìm hiểu nhiều thứ mới, dù đó có thể phải bước qua những ngày chông chênh để hiểu bản thân thực sự muốn gì, có ý tưởng ra sao. Giờ đây, vừa hoạt động nghệ thuật, Quang Đại vừa điều hành 3 dự án kinh doanh lần lượt là: Mơ, Thinker&Dreamer và Nấp vô cùng ấn tượng.

Đạo diễn Bảo Nguyễn cùng hành trình 5 năm tái hiện cuộc đời Lý Tiểu Long và giấc mơ Oscar cho điện ảnh Việt Nam

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Stories #EP.29
Đạo diễn Bảo Nguyễn cùng hành trình 5 năm tái hiện cuộc đời Lý Tiểu Long và giấc mơ Oscar cho điện ảnh Việt Nam

Trò chuyện cùng đạo diễn "Be Water" Bảo Nguyễn để hiểu hơn về cách anh mang đến 'chất liệu mới' cho một đề tài quá kinh điển về cuộc đời cũng như di sản của Lý Tiểu Long vốn đã được chuyển tải qua nhiều bộ phim tài liệu trước đây. Để tạo tiếng vang lớn cho tác phẩm phim tài liệu này, anh đã dành trọn 5 năm trăn trở và sống cùng những tư liệu để đời của Lý Tiểu Long.

Minh Tú và hành trình trưởng thành từ những “vết xước” của quá khứ

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Stories #EP.25
Minh Tú và hành trình trưởng thành từ những “vết xước” của quá khứ

“Cuộc sống của chúng ta cần thật nhiều những thiếu sót và thất bại để trưởng thành. Điều quan trọng hơn là bản thân phải chiêm nghiệm được những bài học quý báu từ những thiếu sót và vấp ngã đó”, nữ người mẫu đúc kết những triết lý sống đã giúp cô vượt qua đợt khủng hoảng tâm lý trong suốt 5 tháng cách ly vừa qua tại Bali và tiếp tục thời gian cách ly khi trở về nước.

Lộc Kom – Nhiếp ảnh gia tình yêu

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Stories #EP.26
Lộc Kom – Nhiếp ảnh gia tình yêu

Giữa hàng triệu những bức ảnh ngày ngày vẫn ra đời trên các trang web và mạng xã hội thì ảnh của Lộc Kom vẫn không lẫn vào đâu được. Mỗi cú bấm máy của anh đều ghi lại những khoảnh khắc tình yêu theo một cách thật đặc biệt.

Nguyễn Minh Cường - Người đưa âm nhạc trở về đúng giá trị cảm xúc

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Stories #EP.23
Nguyễn Minh Cường - Người đưa âm nhạc trở về đúng giá trị cảm xúc

Không có nhiều những bản demo viết sẵn, không có những ca khúc có thể gửi cho ca sĩ bất kỳ. Nguyễn Minh Cường viết nhạc theo giọng hát của ca sĩ, tìm lấy những giọng ca “cảm” với màu nhạc của mình để sáng tác dành riêng. Và đó cũng là con đường đưa tên tuổi anh gắn liền với hàng loạt ca khúc hit trong làng nhạc Việt hiện nay.

Trần Duy Khang – Người “vẽ màu” âm nhạc cho Chillies

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Stories #EP.22
Trần Duy Khang – Người “vẽ màu” âm nhạc cho Chillies

Không phải cứ đam mê và tài năng là có thể thành công. Con đường âm nhạc của Chillies, hay chính Duy Khang, cũng có những ngày đầu chẳng mấy suôn sẻ, tựa nhưng những bài hát “trắc trở” của nhóm. Những "chông chênh" ngày đầu giờ được bù đắp bằng một vài thành quả đáng khích lệ với "Và thế là hết" hay "Những con đường song song"... Đó là kết quả đầy khích lệ cho hành trình chinh phục đam mê.

“Ròm” – Bước ngoặt cho điện ảnh Việt Nam trước tuổi 30 của đạo diễn Trần Thanh Huy

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Srories #EP.14
“Ròm” – Bước ngoặt cho điện ảnh Việt Nam trước tuổi 30 của đạo diễn Trần Thanh Huy

Giành chiến thắng quan trọng tại một LHP quốc tế uy tín, góp mặt trong danh sách 30 người trẻ có ảnh hưởng lớn nhất tại Việt Nam năm 2018 do tạp chí Forbes bình chọn, Trần Thanh Huy có được những thành tựu “đáng nể” ấy khi chỉ mới chạm ngưỡng tuổi 30. "Ròm", bộ phim điện ảnh đầu tay đoạt giải thưởng danh giá nhất tại LHP Busan 2019, đã được Trần Thanh Huy 'thai nghén' trong suốt 8 năm.

Ca sĩ Đức gốc Việt Tuimi: Luyện gieo vần 30 phút/ngày để học viết nhạc Việt

Magazine | The Entertainment Issue

Inspiring Stories #EP.22
Ca sĩ Đức gốc Việt Tuimi: Luyện gieo vần 30 phút/ngày để học viết nhạc Việt

Giữa “cơn bão” King of Rap những tuần qua, Tuimi nổi lên như một đứa con lai của hai nền âm nhạc châu Âu và Việt Nam. Ở cô có một tư duy âm nhạc văn minh và sự cá tính, quyết tâm của cô gái trẻ dám từ bỏ những thành công ban đầu ở Đức để về Việt Nam gây dựng sự nghiệp.

Khang Huỳnh với câu chuyện ranh giới giữa Makeup Artist và “người thợ”

Magazine | The Social Change Issue

Inspiring Stories #EP.21
Khang Huỳnh với câu chuyện ranh giới giữa Makeup Artist và “người thợ”

Một thân một mình từ quê nghèo lên chốn Sài Gòn phồn hoa lập nghiệp chỉ vì muốn tìm kiếm sự tôn trọng của khách hàng, bản thân Khang Huỳnh cũng không ngờ rằng chưa đầy hai năm sau, anh đã trở thành một trong những chuyên gia trang điểm có tiếng tại Việt Nam. Tìm hiểu bí quyết vận dụng "cái tôi" linh hoạt của Khang Huỳnh để chạm đến thành công trong nghề.

Dũng Phạm – Liều lĩnh ngược dòng để theo đuổi sứ mệnh giáo dục

Magazine | The Social Change Issue

Inspiring Stories #EP.18
Dũng Phạm – Liều lĩnh ngược dòng để theo đuổi sứ mệnh giáo dục

Trong hằng hà sa số những nghề nghiệp cho tương lai, vẫn có câu “Chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”. Nghề giáo xưa và nay vẫn xếp ở vị trí sau trong những ưu tiên lựa chọn của người trẻ vì thu nhập, vì cơ hội nghề nghiệp, đặc thù nghề nghiệp. Thế nhưng, đối với Dũng Phạm, đó là lựa chọn hài lòng mà anh đã đi một quãng đường khá xa và dài, để tìm thấy chính mình và được làm điều mình muốn.