“There is a crack in everything. That's how the light gets in” (tạm dịch: Mọi thứ đều có vết nứt. Đó là cách để ánh sáng lọt qua) câu hát đầy ý nghĩa trong nhạc phẩm “Anthem” của nhạc sĩ, ca sĩ, thi sĩ huyền thoại người Canada, Leonard Cohen đã có sức ám ảnh lớn và truyền cảm hứng đến nhiều thế hệ nghệ sĩ sau này. 

Leonard Cohen sinh ra trong gia đình Do Thái, sống ở Canada. Ông đến New York – Mỹ từ năm 1966 để phát triển sự nghiệp ở nền âm nhạc lớn mạnh của thế giới. Ông có nhiều sáng tác được vinh danh: "Hallelujah”, “Bird on the Wire”, “Suzanne", "So Long, Marianne”…

Những sáng tác của ông từ trước đến nay chưa bao giờ quay lưng lại với thời cuộc, ông sẵn sàng nói một cách thẳng thắn và trung thực về những điều khiến ông cảm thấy nhức nhối trong đời sống. Bằng lời ca, Cohen như đang cất lên lời cầu nguyện trong thánh đường của sự tồn tại vốn lắm nỗi buồn của con người. Trong đó có rất nhiều người đã nhắc tới một câu hát đầy ý nghĩa trong nhạc phẩm “Anthem” của ông: “There is a crack in everything. That's how
the light gets in” (tạm dịch: Mọi thứ đều có vết nứt. Đó là cách để ánh sáng lọt qua).

Đối với công chúng thế giới, “Hallelujah” là nhạc phẩm được biết tới nhiều nhất trong sự nghiệp âm nhạc của ông. Nhạc phẩm này đã xuất hiện trong vô số bộ phim truyền hình, điện ảnh, đã được thể hiện trong rất nhiều cuộc thi ca hát và có tới hàng trăm bản “cover”.

Leonard Cohen đã phát hành 14 album phòng thu, ngoài ra ông có 12 tập thơ và 2 tác phẩm văn chương.

CHUNG THỦY VỚI NÀNG THƠ

Những năm tháng tuổi trẻ hồi thập niên 1960, ông từng quen một nàng thơ – người đẹp Na Uy Marianne Ihlen. Đó cũng chính là những năm tháng đỉnh cao trong sự nghiệp âm nhạc của ông. Bà Marianne Ihlen từng là nguồn cảm hứng để ông sáng tác nên nhạc phẩm “So Long Marianne” (1967).

Leonard Cohen đã gặp bà Marianne Ihlen trên hòn đảo Hydra của Hy Lạp hồi thập niên 1960, họ đã có vài năm gắn bó rồi chia tay trong những hoài niệm đẹp đẽ. Sau đó, ông tiếp tục rong ruổi trên đường tình, tiếp tục đến với những người phụ nữ khác và có con với họ, nhưng Marianne Ihlen vẫn luôn nằm trong trái tim ông như một kỷ niệm đẹp gắn với thời kỳ huy hoàng trong sự nghiệp của ông.

Trong những ngày tháng cuối đời của bà Marianne, khi được biết sức khỏe của bà đang sụt giảm nhanh chóng, khi sinh mệnh của bà đã như “ngọn đèn trước gió”, ông Cohen đã viết một lá thư đầy cảm xúc gửi tới bà để nói về chặng cuối cuộc đời mà cả hai người họ đang cùng trải qua, dù giữa họ là cả khoảng cách địa lý (một người ở Mỹ, một người ở Na Uy) và khoảng cách thời gian (hàng thập kỷ không liên lạc, mỗi người một cuộc đời riêng).

Lá thư được ông Cohen viết rất ngắn gọn:

“Marianne, cuối cùng cũng đã đến lúc khi chúng ta đều đã thực sự già nua, cơ thể của chúng ta đã rệu rã và rời rạc, tôi nghĩ tôi sẽ đi theo bà sớm thôi. Tôi biết rằng tôi ở ngay sau bà, gần đến mức nếu bà với tay ra sau, tôi nghĩ bà sẽ có thể nắm lấy tay tôi.

Bà biết rằng tôi vẫn luôn yêu bà vì vẻ đẹp và trí tuệ của bà, nhưng tôi hẳn không cần phải nói thêm điều gì nữa về tất cả những điều ấy, bởi bà biết hết cả rồi. Giờ đây, tôi chỉ muốn cầu mong cho bà một chuyến hành trình tốt đẹp. Tạm biệt người bạn cũ. Tình yêu vĩnh cửu, hẹn gặp bà ở cuối con đường”.

Người bạn lâu năm của bà Marianne Ihlen cho biết thêm rằng: “Chúng tôi mang lá thư đến cho bà trong lúc bà đang hoàn toàn tỉnh táo, bà quá đỗi vui  mừng và hạnh phúc vì ông Cohen đã viết thư cho bà”. Khi người bạn đọc đến đoạn ông Cohen nói về việc bà Marianne chỉ cần với tay ra sau là sẽ chạm vào tay ông, bà Marianne đã thực sự với tay vào trong không trung.

Hai ngày sau khi được nghe đọc bức thư của ông Cohen, bà Marianne bắt đầu chìm sâu vào hôn mê và sự sống dần rời bỏ bà. Sau đó, người thân trong gia đình đã viết một lá thư gửi tới cho ông Cohen để kể cho ông biết rằng trong những giờ phút cuối đời, người ta đã hát cho bà nghe bài “Bird on the Wire” của ông bởi đó chính là bài hát mà bà yêu thích nhất.

CHUNG THỦY VỚI ÂM NHẠC

Sự nghiệp nhiều đỉnh cao của Leonard Cohen kéo dài tới tận những năm tháng cuối đời của ông. Cohen giữ một phong độ ổn định, tiếp tục sáng tạo nghệ thuật dồi dào và đón nhận những thành công mới trong sự trân trọng của giới phê bình và công chúng.

Người quản lý lâu năm của Leonard Cohen – ông Robert Kory – đã chia sẻ với báo giới: “Sức sáng tạo, sự thấu suốt và sự trung thực thẳng thắn của Leonard Cohen đã khiến ông trở thành một nghệ sĩ có tầm nhìn đáng nể”.

Trong sự nghiệp của mình, Leonard Cohen vốn không phải người đặt nặng áp lực công việc, ông luôn làm mọi thứ một cách từ tốn và chậm rãi. Như nhạc phẩm nổi tiếng nhất trong gia tài âm nhạc của ông – “Hallelujah”, Leonard Cohen đã phải mất tới 5 năm mới sáng tác xong.

Dù vậy, trong những năm tháng cuối đời, những người cộng sự của Cohen rất bất ngờ vì thấy ông làm việc năng suất hơn hẳn, ông thường xuyên đi lưu diễn trong khoảng thời gian từ năm 2008- 2013, cho ra mắt tới 3 album kể từ năm 2012 (trong cả sự nghiệp âm nhạc trải dài 6 thập kỷ, ông cho ra mắt 14 album).

Rất nhiều nhạc phẩm được công bố trong giai đoạn cuối này là những nhạc phẩm ông đã sáng tác từ nhiều năm trước nhưng bỏ dở, Leonard Cohen đã dành nhiều thời gian và tâm sức để hoàn thành nốt tất cả những gì mình còn để ngỏ.

Đã có những lúc Leonard Cohen dường như lẩn tránh mọi sự giao tiếp vì những lý do riêng tư nào đó, hoặc cũng có thể do ông muốn tập trung dồn sức làm nốt những việc cần làm.

Vào buổi sáng ngày cuối cùng trong cuộc đời mình, Leonard Cohen vẫn gửi email tới cho các cộng sự để bàn bạc một số ý tưởng âm nhạc mới. Vài ngày trước đó, họ vẫn còn trò chuyện và dự định hẹn gặp nhau để cùng ăn tối. Trong tháng cuối cùng của cuộc đời, Leonard Cohen đã rất khó nhọc khi xuất hiện tại những cuộc phỏng vấn, ông cần có sự giúp đỡ để có thể đi lại và thường bị hụt hơi, nhưng ông vẫn trò chuyện rất minh mẫn và thể hiện sự thông thái, hài hước, thâm thúy của mình như thường lệ.

Leonard Cohen sở hữu bộ sưu tập giải thưởng khổng lồ, ông được vinh danh tại Đại sảnh danh vọng Rock n'Roll, được phong tước hiệp sĩ chỉ dành cho những người công dân ưu tú nhất Canada và nhận giải thưởng Hoàng tử xứ Asturias về văn chương.


Tổng hợp