“Tảng băng chìm” nguy hiểm đằng sau những cú click

Thực hiện:Thiên Phúc | Ảnh:Nhân vật cung cấp | 2020-03-30

“Tảng băng chìm” nguy hiểm đằng sau những cú click
Chia sẻ:

Cách đây 25 năm (1995), Ian Clarke, sinh viên chuyên ngành trí tuệ nhân tạo (AI) và khoa học máy tính tại Đại học Edinburgh (Ireland) đã bắt tay nghiên cứu về những gì có trên thế giới mạng. Vào thời điểm đó, AI là lĩnh vực mới mẻ và không phải ai cũng đủ tầm nhìn và "sự dũng cảm" để nghiên cứu về nó, nhất là sinh viên.

Thế nhưng, Clarke vẫn thực hiện luận án "khó nhằn" của mình. Để nghiên cứu kỹ hơn, Clarke đã tạo ra "Hệ thống lưu trữ và truy xuất thông tin phi tập trung phân tán", mở đường cho một nền tảng ngang hàng để giao tiếp chống kiểm duyệt. Nó sử dụng một kho lưu trữ dữ liệu phân tán phi tập trung để lưu giữ và cung cấp thông tin, đồng thời có hẳn một bộ phần mềm miễn phí để xuất bản và giao tiếp trên web mà không sợ kiểm duyệt.

Hệ thống của Clarke được đánh giá là "cách mạng" cho những ai muốn dùng Internet mà không bị phát hiện. Bằng cách tải xuống phần mềm mà Clarke phân phối miễn phí, bất kỳ ai cũng có thể trò chuyện trực tuyến, đọc, thiết lập trang web hoặc chia sẻ tệp ẩn danh gần như hoàn toàn.

Năm 2000, Clarke đã công khai phần mềm của mình với tên gọi chính thức là Freenet. Việc cài đặt chỉ mất vài phút, người dùng có thể đọc mọi thứ mà một website bình thường không có, từ tài liệu khủng bố, khiêu dâm đến các nội dung chính trị bí mật hoặc gây tranh cãi.

Giờ đây, dự án của Clarke được xem là mở đầu cho công cuộc khám phá Deepweb – "tảng băng chìm" của Internet, nơi có mọi thứ, nơi tồn tại rất đầy đủ các dữ liệu mà Google, Yahoo, Bing… không thể tìm thấy.

Tuy nhiên, khái niệm về Deepweb đã được nhắc đến trước đó, khi bài báo chuyên đề về web chìm trên tạp chí Electronic Publishing. Khi đó, tác giả bài viết Michael Bergman đề cập đến việc chuyên gia Jill Ellsworth đã sử dụng thuật ngữ Invisible Web vào năm 1994 để ám chỉ các website không đăng ký với bất kỳ máy tìm kiếm nào cả.

Deepweb – vùng đất rộng lớn

Thử tưởng tượng, bạn đang nhìn lên bầu trời và thấy mặt trời, những đám mây, thỉnh thoảng có một chú chim hoặc một chiếc máy bay bay qua. Tuy nhiên, bạn không thể nhìn đằng sau nó là hàng nghìn vệ tinh, xa hơn nữa là các hành tinh, dải ngân hà… Deepweb cũng vậy.

Về khái niệm, Deep Web là hệ thống trang web không được lập chỉ mục bởi các công cụ tìm kiếm phổ biến như Yahoo, Bing hoặc Google. Nói cách khác, thông tin trong Deep Web vốn là các dữ liệu riêng tư, cả hợp pháp và bất hợp pháp nhưng đều không thể bị phát hiện bởi các công cụ tìm kiếm thông thường.

Deep Web rất rộng và chứa nhiều thông tin vô cùng đa dạng. Theo ước tính, Deep Web có thể sở hữu đến7,5 Petabytenội dung, chiếm gần 90% tài nguyên Internet.

Theo một số công trình nghiên cứu gần đây, các công cụ tìm kiếm chỉ hiển thị khoảng 10%những gì thực sự có sẵn trực tuyến. Về cơ bản, Google hay Bing hoạt động bằng cách "thu thập dữ liệu" các liên kết trên một trang web.Nếu chủ sở hữu trang web không muốn công cụ tìm kiếm tìm thấy, họ sẽ chặn chúng.Nếu một trang web không có liên kết, nó không thể được thu thập hoặc lập chỉ mục trong thư viện tìm kiếm, từ đó kết quả tìm kiếm cũng không xuất hiện.

Deepweb nằm ở đâu?

Khái niệm Internet có khoảng 8 cấp độ, trong đó có ba cấp đầu tiên bạn thường sử dụng hàng ngày: Cấp 0 (Commonweb) là những thứ bạn thấy trên mạng xã hội hoặc các website; Cấp 1 (Surfaceweb) vẫn là các nội dung trên, nhưng có thêm những website có phần bí ẩn và nguy hiểm hơn một chút; Cấp 2 (Bergieweb) là các website ngầm nhưng vẫn được phân chia bằng chỉ mục và có thể truy cập mà không cần nhiều thủ thuật hoặc công cụ phức tạp.

Deepweb nằm ở cấp độ thứ ba. Tại đây, thông tin yêu cầu bạn phải truy cập với Proxy và nội dung chứa các hình ảnh, video mang tính chất bạo lực và nguy hiểm (Sẽ đề cập phía dưới).

Các cấp tiếp theo sẽ là Charterweb (cấp 4), bao gồm các thông tin về buôn bán nội tạng, các tựa phim bị cấm hoặc chợ đen trao đổi, tài liệu dị giáo, những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia và nhiều thông tin cực kỳ nguy hiểm khác); Marianasweb (cấp 5) chứa các thông tin, tài liệu mật liên quan tới chính phủ Mỹ và các quốc gia lớn); Diversion (cấp 6) là hàng rào ngăn cách giữa cấp Marianasweb với cấp tiếp theo, có tác dụng ngăn chặn những cá nhân muốn thâm nhập vào các cấp sâu hơn; The Fog/Virus Soup (cấp 7) là thị trường "chợ đen" nơi diễn ra các giao dịch liên quan tới chiến tranh; và The Primarch System (cấp 8) là hệ thống kiểm soát Internet.

Sự nhầm lẫn giữa Deepweb và Darkweb

Hai thuật ngữ này thường được dùng thay thế nhau, nhưng vẫn có một chút khác biệt. Deepweb mô tả tất cả những gì mà công cụ tra cứu trực tuyến không thể truy ra, bao gồm các trang web, cơ sở dữ liệu người dùng, webmail, các hệ thống quản trị nội dung, các báo cáo khoa học...

Như đã đề cập, nội dung Deepweb chiếm đến 90% Internet, có nghĩa là nó không hoàn toàn đồng nghĩa với "thế giới trực tuyến bí mật và đen tối", nó xấu hay tốt hoàn toàn do người dùng tạo nên.

Trong khi đó, Darkweb là một phần nhỏ nằm trong Deepweb, tập hợp nhữngwebsite mà IP máy chủ đã bị ẩn, hoàn toàn "vô hình" trước các công cụ tìm kiếm và người dùng chỉ có thể truy cập thông qua một phần mềm đặc biệt. Với việc đảm bảo tính nặc danh, nên Darkweb trở thành nơi đặc biệt nguy hiểm, là "sân chơi" của tội phạm mạng. Nhiều người bắt đầu nghe nói đến thế giới này sau khi Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) triệt pháSilk Road -trang Dark Web chuyên mua bán nhiều loại hàng cấm và được mệnh danh là "Amazon.com của ma túy".

Deepweb nguy hiểm thế nào?

Deepweb được xem là hệ thống thông tin ngầm nguy hiểm nhất nhì trên Internet. Việc truy cập Deepweb mà không sử dụng các ứng dụng giấu IP và Proxy như Onion Router là vô cùng liều lĩnh. Trong Deepweb, bạn có thể khai thác được những thông tin bị pháp luật cấm tiếp cận như Giao dịch buôn bán ma túy, vũ khí và hàng cấm, Mạng lưới hacker chuyên nghiệp, Phim ảnh đồi trụy hoặc có nội dung bạo lực, Các hội nhóm, giáo phái mang tính chất phản động cũng như Nguồn thông tin về mặt tối của chính trị.

Thực tế, hầu hết các dữ liệu trong Deepweb đều liên quan tới chính phủ hoặc các tổ chức mafia, giáo phái phản động, do đó nếu không cẩn thận, bạn có thể bị lùng ra thông tin cá nhân, từ đó có thể trở thành mục tiêu tấn công của cá nhân, thậm chí là các tổ chức "ngầm" khác.

Truy cập Deepweb bằng cách nào?

Có nhiều công cụ hỗ trợ truy cập Dark Web như Freenet, I2P nhưng phổ biến nhất là Tor (The Onion Router). Tor được các nhà nghiên cứu trong quân đội Mỹ phát triển từ giữa thập niên 90 của thế kỷ trước với mục đích che giấu các hoạt động tình báo trực tuyến.Tor sau đó được phát hành công khai cho bất cứ ai cũng có thể sử dụng. Lý do rất đơn giản: càng nhiều người dùng hệ thống, đối phương càng bị nhiễu trước các thông tin nặc danh.

Nói một cách dễ hiểu, nếu sử dụng trình duyệt Chrome hay Internet Explorer, danh tính và vị trí của người dùng có thể dễ dàng bị lần ra. Nhưng nếu duyệt bằng Tor, thông tin người dùng và máy chủ tên miền sẽ được khóa chặt và bảo vệ ở mức cao nhất.

Có nên vào Deepweb?

Dung lượng của Deepweb là vô cùng rộng và nó không hẳn là xấu nếu biết khai thác các thông tin trong kho lưu trữ của nó. Điều bạn cần là phải hiểu rõ phương thức truy cập, đồng thời nên biết cách chọn lọc thông tin để tránh bị ảnh hưởng bởi các dữ liệu mang tính chất bạo lực, nguy hiểm. Điều quan trọng nhất khi truy cập Deepweb là phải sử dụng công cụ giấu Proxy và IP, nhưThe Onion Router. Ứng dụng này sẽ bảo vệ bạn trước nguy cơ bị khai thác thông tin cá nhân như tên tuổi, vị trí sinh sống.

Tuy nhiên, theo Guardian, các chuyên gia bảo mật cảnh báo người dùng Internet không nên tò mò về Darkweb và Deepweb, bởibên cạnh những công dụng tích cực cho chính phủ, nhà báo, các nhà hoạt động...,đó là nơi thực hiện những giao dịch đen, nơi chứa những nội dung đồi trụy, bẩn thỉu, nơi hoạt động của các sát thủ, phần tử cực đoan... Do đó, nếu thực sự không cần thiết bạn không nên truy cập vào Deepweb. Hãy nhớ rằng, Internet luôn có thể biến thành con dao hai lưỡi tác động tới cuộc sống của bạn.

Sponsored Stories

Data Station #11 – Tương lai tài chính số Đông Nam Á

Không chỉ đơn thuần chia sẻ những báo cáo hữu ích, Data Station là loạt bài phỏng vấn đào sâu vào các kết quả nghiên cứu, dưới góc nhìn của người trong cuộc, nhằm đưa ra những quan điểm sâu sắc và đề xuất có tính ứng dụng cao cho kế hoạch marketing sắp tới của bạn.

Giải mã Gen Z – Người bản địa số

Gen Z thực sự là "True Gen – Thế hệ đích thực" với các đặc tính: theo đuổi lý tưởng của mình, thích đối đầu hơn và ít mở lòng, chấp nhận nhiều quan điểm khác nhau. Cùng tìm hiểu quan điểm của Gen Z tác động đến các thế hệ khác trong tiêu dùng nói chung.

Mobile không còn là kênh tiếp thị ưu tiên mà bắt buộc để “sống còn”

Covid-19 khiến Nike đã đóng cửa hơn 5.000 trong số khoảng 7.000 cửa hàng tại Trung Quốc nhưng Nike vẫn tăng trưởng hơn 30% doanh số bán hàng trực tuyến tại Trung Quốc lớn hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Họ đã làm điều đó như thế nào?

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

|Magazine | The Technology Issue

Lợi Lưu và niềm tin vào Blockchain với Kyber Network

Điều gì giúp Kyber Network trở thành một trong những thương vụ gọi vốn ICO lớn nhất trong lịch sử startup tại Việt Nam và ngang hàng với 10 công ty khởi nghiệp hàng đầu thế giới về số tiền được huy động năm 2017? Cùng tìm hiểu câu chuyện khởi nghiệp của nhà sáng lập trẻ danh tiếng Lợi Lưu.

“Cơn sốt” livestream có thể bán được mọi thứ đến Og Mandino cũng không ngờ

|News

“Cơn sốt” livestream có thể bán được mọi thứ đến Og Mandino cũng không ngờ

Og Mandino, tác giả cuốn sách nổi tiếng "Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới" cũng không ngờ rằng "nữ hoàng livestream" Huang Wei có thể chốt deal gói phóng tên lửa trị giá 5,6 triệu USD chỉ vài phút… nhờ livestream.

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

|Magazine | The Entertainment Issue

Chuyện của Quang Đăng – Từ trường kinh doanh đến chàng vũ công “gây sốt”

Quang Đăng, chàng vũ công thu hút truyền thông thế giới mùa Covid với sáng tác "Vũ điệu rửa tay" "gây sốt" đang từng bước viết nên câu chuyện cuộc đời mình qua những thành công ấn tượng trong lĩnh vực nghệ thuật nhảy múa hiện đại.

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

|Magazine | The Entertainment Issue

Nữ nhiếp ảnh gia 8X và ước mơ “được chụp ảnh càng lâu càng tốt”

Khi nhìn vào những bức ảnh chân dung được chụp bởi nhiếp ảnh gia Dy Duyên, chúng ta như đang cảm nhận nội tâm của nhân vật qua lăng kính nội tâm của chính ta. Đây có phải là đỉnh cao của nghệ thuật phơi sáng: làm cho người xem cảm nhận mình đang sống trong từng khung hình?

Điều gì khiến anh nông dân này vẫn bán được sầu riêng với giá 200.000 VNĐ/kg xuyên suốt mùa dịch?

|Doanh nhân

Điều gì khiến anh nông dân này vẫn bán được sầu riêng với giá 200.000 VNĐ/kg xuyên suốt mùa dịch?

Covid-19 khiến các cửa hàng sầu riêng chín tự nhiên 9 Phẻ đang trên đà phát triển phải khựng lại và bị thu hẹp dần. Nhưng sức sống của một thương hiệu Nông sản Việt từ tầm nhìn của CEO Hà Duy Trung vẫn mãnh liệt hơn bao giờ hết.

Sunday Brunch E2: “Croissant cua lột” giòn tan béo ngậy cho ngày cuối tuần rộn rã

|Ẩm thực

Sunday Brunch E2: “Croissant cua lột” giòn tan béo ngậy cho ngày cuối tuần rộn rã

Cuối tuần này, cùng vào bếp trổ tài chế biến món “Croissant cua lột” ngon như tiêu chuẩn nhà hàng hạng sang chỉ với vài ‘bí kíp’ có sẵn từ công thức của chuyên gia. Brunch tại nhà với Croissant cua lột, gồm bánh Croissant với trái bơ cắt lát, trứng khuấy, cua lột chiên giòn và sốt trứng.

Sắp chia tay thương hiệu GoViet

|News

Sắp chia tay thương hiệu GoViet

Sau gần 2 năm tham chiến thị trường gọi xe, thương hiệu GoViet và màu áo đồng phục đỏ của tài xế chuẩn bị biến mất, thay bằng cái tên mới là Gojek Việt Nam.

CEO Kyber Network Lợi Lưu: “Blockchain là cơ hội bứt phá về công nghệ cho người Việt”

|Công nghệ

CEO Kyber Network Lợi Lưu: “Blockchain là cơ hội bứt phá về công nghệ cho người Việt”

Blockchain có thể được xem là giải pháp có khả năng xử lý nhiều vấn đề bất cập về kinh tế xã hội, nhất là sau khi Covid-19 xảy đến. Và công nghệ Blockchain cũng được tiến sĩ trẻ Lợi Lưu, Giám đốc điều hành Kyber Network dự đoán sẽ phát triển mạnh hơn nữa trong tương lai.