Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn

Thực hiện:Tường Nguyên | Ảnh:TheFace Team | 2020-04-24

Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn
Chia sẻ:
HỢP TÁC CÙNG

Nguyên nhân là startup Việt dường như chỉ mới phát huy được một vài ưu điểm: ý tưởng và sự nhiệt huyết, trong khi chuỗi phát triển của một startup, cần có đủ các yếu tố: đầu tiên là vốn, công nghệ rồi sau đó là quản trị, là tham gia chuỗi sản xuất, là thị trường.

"Tôi đã làm việc tại Việt Nam vài năm qua với Startup Vietnam Foundation, đã tiếp xúc với nhiều công ty nhỏ, tập đoàn đến thành viên Chính phủ. Tôi nhận thấy rằng các bạn có năng lượng của sự nhiệt tình muốn chinh phục mọi thứ", Chuyên gia Tony Wheeler chia sẻ trong một phỏng vấn gần đây với TheFace TVYellowBlocks.

Series Hello Vietnam từ THEFACE TV youtube channel

Nhà sáng lập, Giám đốc và Đại sứ toàn cầu của Tập đoàn Imaginex Ventures và Startup Vietnam Foundation, ông Tony Wheeler, "bắt mạch" tìm ra các điểm yếu của số đông startup Việt qua kinh nghiệm hơn 25 năm xây dựng, cố vấn và đầu tư cho các dự án khởi nghiệp tại Australia, cũng như góp phần không nhỏ cho Hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dựng tổ chức với nguồn nhân lực tối ưu tại Australia. Wheeler thấu hiểu các công ty khởi nghiệp cần gì.

Kinh nghiệm gọi vốn

"Các công ty khởi nghiệp Việt Nam dường như quá nôn nóng và do đó đã tự bước đi trên đôi chân của mình thay vì được dìu dắt từ những người có kinh nghiệm đi trước, cũng như sự hỗ trợ từ nhà đầu tư.", Chuyên gia Wheeler chia sẻ.

Theo thống kê năm 2018, Việt Nam có khoảng 3.000 startup được thúc đẩy bằng nhiều nguồn đầu tư, và con số này tăng mạnh theo từng năm. Riêng năm này, doanh nghiệp khởi nghiệp đã nhận được khoản đầu tư trị giá 889 triệu USD, gần gấp ba con số của năm 2017 với 291 triệu USD.

Ông cho rằng Việt Nam có đầy đủ điều kiện để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp không thua kém các quốc gia trong khu vực. Bằng chứng là trong những năm qua, với sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ và các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, nhiều dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành và phát triển, đạt một số kết quả nhất định. Tuy vậy, có thể thấy trong đó số lượng các dự án phát triển tốt chưa nhiều, và nguyên nhân được các chuyên gia chỉ ra, là do thiếu định hướng thị trường, kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp dẫn tới không thu hút được nguồn vốn từ nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, không ít startup Việt đang có suy nghĩ sợ bị "thôn tính" khi nhận đầu tư. Nỗi sợ này có thể bắt nguồn từ thực tiễn trong quá khứ. Tuy nhiên, giờ đây mọi thứ đang ở thế giới phẳng, do đó theo Wheeler, đã đến lúc startup và nhà đầu tư nên ngồi lại với nhau, cùng "sống chết" với nhau.

"Startup và nhà đầu tư phải "ngồi cùng một con thuyền". Phải thấu hiểu nhau, cả hai mới có thể đưa ra những gói hỗ trợ về tài chính và có thể là cả lĩnh vực chuyên môn. Cần xem nhà đầu tư là đối tác hoặc trở thành khách hàng của các startup, chứ không phải là đối thủ cạnh tranh", Wheeler nêu quan điểm tại một sự kiện về startup đầu 2019.

Sức mạnh công nghệ

Wheeler phân tích: "Việt Nam có những startup đổi mới sáng tạo với nhiều ý tưởng tốt. Nhưng các bạn đang thiếu đi sự tự tin. Điều các bạn cần là hình thành cho Việt Nam bản sắc của một trung tâm công nghệ chứ không chỉ là một nơi được nước ngoài thuê gia công".

Ông dẫn chứng là phần lớn công ty khởi nghiệp đang "không muốn lớn" hoặc thậm chí "sợ lớn". "Không ít công ty chỉ mới có một chút thành công đã muốn bán "đứa con" của mình, thay vì đưa chúng trưởng thành, đến một tầm vóc lớn hơn". Tình trạng đó dẫn đến việc phần lớn các ý tưởng Việt bị "chết yểu", thị trường chỉ tập trung vào các nhu cầu gia công công nghệ cho nước ngoài mà chưa tạo nên nhiều đột phá ấn tượng.

Nói về tương lai người máy và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế hoàn toàn con người hoặc thậm chí đe dọa công việc trong tương lai, Wheeler cho rằng điều đó khó xảy ra. "Các trường đại học sẽ phải giống như "nhà máy sản xuất nhân viên". Họ cần phải đào tạo ra những con người có kỹ năng đổi mới, sáng tạo, đáp ứng được nhu cầu của một thị trường mà ở đó robot sẽ hoạt động. Chúng ta có thể tận dụng lợi thế của AI tập trung đầu tư vào giáo dục, kỹ năng sử dụng công nghệ để tiếp cận công việc thuận lợi hơn. Chúng sẽ giúp con người tập trung cho nghiên cứu và tận hưởng cuộc sống hơn là sản xuất như hiện tại", Wheeler nhấn mạnh.

Tư duy lớn

"Tôi nhận thấy, dường như có quá nhiều doanh nhân thuộc các startup đang cố gắng giải quyết các vấn đề nhỏ, hay loay hoay chuyển đổi doanh nghiệp truyền thống sang mô hình kinh doanh trực tuyến", Wheeler còn liệt kê một nguyên nhân quan trọng nữa khiến startup Việt chưa thể thành công, đó là thay đổi tư duy kinh doanh. "Họ cần tìm giải pháp cho những vấn đề lớn hơn. Một khi họ tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của họ, họ sẽ tìm thấy câu trả lời trong những trường hợp tương tự mà nhiều startup ở các nước đang phát triển khác phải đối mặt".

Theo chuyên gia này, các doanh nghiệp Việt cần có một chiến lược để thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp và dịch vụ tiên tiến, cần một lực lượng lao động nhỏ hơn nhưng với năng lực công nghệ cao hơn và tư duy đổi mới hơn. Ngoài ra, tầm nhìn của các lãnh đạo cũng phải lớn hơn và tránh những "nỗi sợ" không đáng có.

Sự cộng hưởng

"Hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ cần có sự hợp tác liên tục giữa doanh nghiệp, Chính phủ và các nhà nghiên cứu khoa học. Đã có rất nhiều hoạt động trong hệ sinh thái của Việt Nam, việc của các startup bây giờ là cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng của họ trước khi mở rộng", Wheeler nói.

Sponsored Stories

Công nghệ tiên phong – ‘Thời vận’ mới của Việt Nam

Công nghệ tiên phong trong thời đại hiện nay nắm giữ vai trò quan trọng, thúc đẩy sự phát triển của các tổ chức, doanh nghiệp và rộng hơn là đời sống của con người. Nhiều công nghệ tiên phong là khoa học số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, đa phương tiện, IoT, 5G, công nghệ điện tử cloud,... đang được các chuyên gia hàng đầu thế giới và tổ chức Chính phủ đặt nhiều kỳ vọng vào tiềm năng tại thị trường Việt Nam trong thời gian tới.

“Việt Nam: Tìm kiếm cho ngày mai” – Báo cáo giá trị từ Google

Google chỉ ra các xu hướng tìm kiếm và khám phá cách người Việt đang ngày càng tích hợp kỹ thuật số vào cuộc sống hàng ngày của họ. Nội dung trên Advertising Vietnam.

[Infographic] 18 cuộc chiến thương hiệu đình đám nhất mọi thời đại #5

Series 18 cuộc chiến thương hiệu đình đám nhất mọi thời đại tổng hợp những màn đấu trí kinh điển, những cuộc rượt đuổi sát sao, thậm chí là tìm cách dìm hàng đối thủ để thu hút sự chú ý của khách hàng và chiếm lĩnh thị trường. Tập 5: có sự xuất hiện của hai cặp đối thủ nặng ký: GoJek & Grab, HSBC & Standard-Charted

CHƯƠNG TRÌNH “TÌM KIẾM VÀ KẾT NỐI GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ỨNG PHÓ DỊCH COVID-19 TẠI TP.HCM NĂM 2021“

|Trách nhiệm xã hội

CHƯƠNG TRÌNH “TÌM KIẾM VÀ KẾT NỐI GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ỨNG PHÓ DỊCH COVID-19 TẠI TP.HCM NĂM 2021“

HIS-Covid đang tìm kiếm kết nối giải pháp để lấy lại tinh thần cho người Việt để vượt qua khỏi mua dịch khốn khổ này.

Từ du lịch đến công nghệ 4.0

|Công nghệ

Từ du lịch đến công nghệ 4.0

Những cú đấm bồi liên tiếp của dịch Covid-19 khiến nhiều doanh nghiệp du lịch phải tạm ngưng và cũng không ít doanh nghiệp phải làm thêm công việc khác để duy trì "đứa con" của mình.

Ngô Trần Hải An: “Mỗi người cần phải thử tất cả những gì mà mình thích vì khi còn trẻ chúng ta có rất nhiều cơ hội để sửa sai.”

|Văn hóa | The Impact Issue

Ngô Trần Hải An: “Mỗi người cần phải thử tất cả những gì mà mình thích vì khi còn trẻ chúng ta có rất nhiều cơ hội để sửa sai.”

Sở hữu một “gia tài” đồ sộ với hành trình khám phá hơn 40 quốc gia, gặp mặt tổng thống Nga, Mỹ, Canada, Đức giáo hoàng… và nhiều người nổi tiếng trên thế giới, travel blogger 'Quỷ Cốc Tử' cho rằng anh vẫn đang trong hành trình không ngừng chiến đấu với chính mình và không ngại 'thử' những điều vượt sức để luôn làm mới mình mỗi ngày.

Tết truyền thống đậm chất Châu Âu theo phong cách người Nga

|Văn hóa

Tết truyền thống đậm chất Châu Âu theo phong cách người Nga

Thế giới chuẩn bị đón năm mới 2021 ra sao sau một năm 2020 đầy thử thách và đáng nhớ? Nước Nga vẫn giữ truyền thống rượu vang và bánh kẹo để xua tan cái lạnh giá trong những ngày Tết đến.

Những startup Việt đầy tham vọng

|Smart business

Những startup Việt đầy tham vọng

Cuộc thi Startup Wheel 2020 đã chọn ra 10 startup tiêu biểu nhất, những người trẻ có ý tưởng đột phá và đầy bản lĩnh. Họ là những startup trẻ không ngần ngại dấn thân để tìm đến thành công với mục đích mang đến những trải nghiệm mới cho người dùng, khách hàng trong thời đại mới.

Bạn có thể không phải người xuất sắc nhất nhưng phải là người hạnh phúc!

|Doanh nhân

Bạn có thể không phải người xuất sắc nhất nhưng phải là người hạnh phúc!

Chúng ta vẫn thường lầm tưởng rằng chỉ cần được ai đó công nhận, nghĩa là bản thân đã thành công mà quên mất rằng, tự công nhận chính bản thân mình và hạnh phúc với điều đó mới là thành công vẻ vang. Như Giám đốc điều hành Buzzmetrics Tăng Gia Hải Lam chia sẻ rằng, anh không phải người xuất sắc nhất nhưng là người hạnh phúc nhất trong công việc.

#ExtraordinaryChallenge cùng Vương Anh Tú trong cuộc đấu tranh giảm 30kg mỡ thừa  để tự tin debut với vai trò làm ca sĩ

|Chất lượng sống

#ExtraordinaryChallenge cùng Vương Anh Tú trong cuộc đấu tranh giảm 30kg mỡ thừa để tự tin debut với vai trò làm ca sĩ

Bất kỳ ai cũng sẽ bất ngờ khi gặp Vương Anh Tú của hôm nay sau ‘cuộc chiến’ với mỡ thừa mà anh đã trở thành người chiến thắng. 30 kg mỡ thừa đã ‘bị đánh bại’ trước những nỗ lực chiến đấu không mệt mỏi với chế độ kiêng khem cùng lối sống kỷ luật chưa từng có mà anh áp dụng cho mình.

Làm thế nào để là một công dân mạng tử tế?

|Lối sống

Làm thế nào để là một công dân mạng tử tế?

Trong thời đại công nghệ số và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ như hiện nay, dù là cá nhân hay tổ chức nào đi chăng nữa, chúng ta cần chuẩn bị tâm lý thật kỹ cho những sức ép có thể xảy ra bất kỳ lúc nào từ “đám đông trên mạng”. Vậy trở thành công dân mạng văn minh cần những gì? Hãy tuân thủ “4 nguyên tắc vàng” sau đây.