Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn

Thực hiện:Tường Nguyên | Ảnh:TheFace Team | 2020-04-24

Tony Wheeler lý giải vì sao startup Việt vẫn chưa tạo nên đột phá lớn
Chia sẻ:
HỢP TÁC CÙNG

Nguyên nhân là startup Việt dường như chỉ mới phát huy được một vài ưu điểm: ý tưởng và sự nhiệt huyết, trong khi chuỗi phát triển của một startup, cần có đủ các yếu tố: đầu tiên là vốn, công nghệ rồi sau đó là quản trị, là tham gia chuỗi sản xuất, là thị trường.

"Tôi đã làm việc tại Việt Nam vài năm qua với Startup Vietnam Foundation, đã tiếp xúc với nhiều công ty nhỏ, tập đoàn đến thành viên Chính phủ. Tôi nhận thấy rằng các bạn có năng lượng của sự nhiệt tình muốn chinh phục mọi thứ", Chuyên gia Tony Wheeler chia sẻ trong một phỏng vấn gần đây với TheFace TVYellowBlocks.

Series Hello Vietnam từ THEFACE TV youtube channel

Nhà sáng lập, Giám đốc và Đại sứ toàn cầu của Tập đoàn Imaginex Ventures và Startup Vietnam Foundation, ông Tony Wheeler, "bắt mạch" tìm ra các điểm yếu của số đông startup Việt qua kinh nghiệm hơn 25 năm xây dựng, cố vấn và đầu tư cho các dự án khởi nghiệp tại Australia, cũng như góp phần không nhỏ cho Hệ sinh thái khởi nghiệp và xây dựng tổ chức với nguồn nhân lực tối ưu tại Australia. Wheeler thấu hiểu các công ty khởi nghiệp cần gì.

Kinh nghiệm gọi vốn

"Các công ty khởi nghiệp Việt Nam dường như quá nôn nóng và do đó đã tự bước đi trên đôi chân của mình thay vì được dìu dắt từ những người có kinh nghiệm đi trước, cũng như sự hỗ trợ từ nhà đầu tư.", Chuyên gia Wheeler chia sẻ.

Theo thống kê năm 2018, Việt Nam có khoảng 3.000 startup được thúc đẩy bằng nhiều nguồn đầu tư, và con số này tăng mạnh theo từng năm. Riêng năm này, doanh nghiệp khởi nghiệp đã nhận được khoản đầu tư trị giá 889 triệu USD, gần gấp ba con số của năm 2017 với 291 triệu USD.

Ông cho rằng Việt Nam có đầy đủ điều kiện để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp không thua kém các quốc gia trong khu vực. Bằng chứng là trong những năm qua, với sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ và các quỹ đầu tư trong và ngoài nước, nhiều dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được hình thành và phát triển, đạt một số kết quả nhất định. Tuy vậy, có thể thấy trong đó số lượng các dự án phát triển tốt chưa nhiều, và nguyên nhân được các chuyên gia chỉ ra, là do thiếu định hướng thị trường, kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp dẫn tới không thu hút được nguồn vốn từ nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, không ít startup Việt đang có suy nghĩ sợ bị "thôn tính" khi nhận đầu tư. Nỗi sợ này có thể bắt nguồn từ thực tiễn trong quá khứ. Tuy nhiên, giờ đây mọi thứ đang ở thế giới phẳng, do đó theo Wheeler, đã đến lúc startup và nhà đầu tư nên ngồi lại với nhau, cùng "sống chết" với nhau.

"Startup và nhà đầu tư phải "ngồi cùng một con thuyền". Phải thấu hiểu nhau, cả hai mới có thể đưa ra những gói hỗ trợ về tài chính và có thể là cả lĩnh vực chuyên môn. Cần xem nhà đầu tư là đối tác hoặc trở thành khách hàng của các startup, chứ không phải là đối thủ cạnh tranh", Wheeler nêu quan điểm tại một sự kiện về startup đầu 2019.

Sức mạnh công nghệ

Wheeler phân tích: "Việt Nam có những startup đổi mới sáng tạo với nhiều ý tưởng tốt. Nhưng các bạn đang thiếu đi sự tự tin. Điều các bạn cần là hình thành cho Việt Nam bản sắc của một trung tâm công nghệ chứ không chỉ là một nơi được nước ngoài thuê gia công".

Ông dẫn chứng là phần lớn công ty khởi nghiệp đang "không muốn lớn" hoặc thậm chí "sợ lớn". "Không ít công ty chỉ mới có một chút thành công đã muốn bán "đứa con" của mình, thay vì đưa chúng trưởng thành, đến một tầm vóc lớn hơn". Tình trạng đó dẫn đến việc phần lớn các ý tưởng Việt bị "chết yểu", thị trường chỉ tập trung vào các nhu cầu gia công công nghệ cho nước ngoài mà chưa tạo nên nhiều đột phá ấn tượng.

Nói về tương lai người máy và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế hoàn toàn con người hoặc thậm chí đe dọa công việc trong tương lai, Wheeler cho rằng điều đó khó xảy ra. "Các trường đại học sẽ phải giống như "nhà máy sản xuất nhân viên". Họ cần phải đào tạo ra những con người có kỹ năng đổi mới, sáng tạo, đáp ứng được nhu cầu của một thị trường mà ở đó robot sẽ hoạt động. Chúng ta có thể tận dụng lợi thế của AI tập trung đầu tư vào giáo dục, kỹ năng sử dụng công nghệ để tiếp cận công việc thuận lợi hơn. Chúng sẽ giúp con người tập trung cho nghiên cứu và tận hưởng cuộc sống hơn là sản xuất như hiện tại", Wheeler nhấn mạnh.

Tư duy lớn

"Tôi nhận thấy, dường như có quá nhiều doanh nhân thuộc các startup đang cố gắng giải quyết các vấn đề nhỏ, hay loay hoay chuyển đổi doanh nghiệp truyền thống sang mô hình kinh doanh trực tuyến", Wheeler còn liệt kê một nguyên nhân quan trọng nữa khiến startup Việt chưa thể thành công, đó là thay đổi tư duy kinh doanh. "Họ cần tìm giải pháp cho những vấn đề lớn hơn. Một khi họ tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của họ, họ sẽ tìm thấy câu trả lời trong những trường hợp tương tự mà nhiều startup ở các nước đang phát triển khác phải đối mặt".

Theo chuyên gia này, các doanh nghiệp Việt cần có một chiến lược để thay đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp và dịch vụ tiên tiến, cần một lực lượng lao động nhỏ hơn nhưng với năng lực công nghệ cao hơn và tư duy đổi mới hơn. Ngoài ra, tầm nhìn của các lãnh đạo cũng phải lớn hơn và tránh những "nỗi sợ" không đáng có.

Sự cộng hưởng

"Hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ cần có sự hợp tác liên tục giữa doanh nghiệp, Chính phủ và các nhà nghiên cứu khoa học. Đã có rất nhiều hoạt động trong hệ sinh thái của Việt Nam, việc của các startup bây giờ là cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng của họ trước khi mở rộng", Wheeler nói.

Sponsored Stories

Mobile không còn là kênh tiếp thị ưu tiên mà bắt buộc để “sống còn”

Covid-19 khiến Nike đã đóng cửa hơn 5.000 trong số khoảng 7.000 cửa hàng tại Trung Quốc nhưng Nike vẫn tăng trưởng hơn 30% doanh số bán hàng trực tuyến tại Trung Quốc lớn hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Họ đã làm điều đó như thế nào?

Người tiêu dùng Việt Nam lạc quan nhất khu vực về Covid-19

Báo cáo “COVID-19 Tác động đến tình cảm của người tiêu dùng và doanh nghiệp ở Việt Nam” do Hiệp hội Tiếp thị Di động (MMA) vừa công bố cho thấy toàn cảnh bức tranh chuyển biến của thị trường thế giới rõ nét nhất sau đại dịch.

Cách mạng hóa y học với siêu vi sống

“Tôi đã làm nhiều công ty trong sự nghiệp của mình, nhưng công ty này đặc biệt được tôi quan tâm bởi vì có rất ít lần trong đời bạn có cơ hội ảnh hưởng đến sức khỏe và hạnh phúc của nhiều người...", Pet Petavavich, Giám đốc khoa học và đồng sáng lập của StemoniX nói.

Covid-19 vẫn tạo ra những kỷ lục mới

|News

Covid-19 vẫn tạo ra những kỷ lục mới

“Danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất” của Forbes Việt Nam 'tiết lộ' những kỷ lục mới, đánh dấu sự lên ngôi của nhóm các cổ phiếu phòng thủ hoặc ít chịu tác động trực tiếp của dịch bệnh như: dược phẩm, xây lắp, hàng tiêu dùng, vật liệu, tài chính...

Chú chó “phiên bản Hachiko” đối đầu bất khuất trước Covid-19

|News

Chú chó “phiên bản Hachiko” đối đầu bất khuất trước Covid-19

Covid-19 cũng tạo ra rất nhiều câu chuyện xúc động về những nỗ lực chống dịch của mỗi gia đình, cộng đồng, trong đó có cả những chú chó trung thành...

NGƯỜI CỦA ĐẢO

|Văn hóa

NGƯỜI CỦA ĐẢO

Dành vài phút thư giãn cùng những mẩu truyện ngắn mang đầy triết lý sống nhân văn, tích cực được nhà văn Nguyễn Trường chuyển tải qua lăng kính muôn màu của ông.

From surviving to thriving: Reimagining the post-COVID-19 return

|Business

From surviving to thriving: Reimagining the post-COVID-19 return

For many, the toughest leadership test is now looming: how to bring a business back in an environment where a vaccine has yet to be found and economies are still relling.

Trở lại thật phong cách hậu Covid-19 như cách mà đội tuyển bóng đá Brazil đã làm

|Doanh nhân

Trở lại thật phong cách hậu Covid-19 như cách mà đội tuyển bóng đá Brazil đã làm

Với tất cả các lãnh đạo doanh nghiệp, giai đoạn thử thách nhất mà họ phải đối mặt chỉ mới bắt đầu: làm thế nào để đưa việc kinh doanh trở lại bình thường trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đang oằn mình và vắc-xin vẫn chưa được tìm ra.

Founder TEDxĐaKao Hoàng Ngọc Anh và hành trình kết nối ý tưởng Việt ra thế giới

|Magazine | The Business Issue

Founder TEDxĐaKao Hoàng Ngọc Anh và hành trình kết nối ý tưởng Việt ra thế giới

TEDxĐaKao do startup 9x Hoàng Ngọc Anh sáng lập từ nền tảng chia sẻ các ý tưởng và sáng tạo thông tin danh tiếng thế giới TEDx đang thu hút sự chú ý của cộng đồng startup Việt.

Startup Việt: Chơi lớn hay ngừng cuộc chơi?

|News

Startup Việt: Chơi lớn hay ngừng cuộc chơi?

Hai startup công nghệ của Vingroup là VinFast và Vinsmart đặt mục tiêu chinh phục thị trường Mỹ; Trong khi một số startup cũng có tiếng như Leflair và Wefit đã tuyên bố phá sản thì startup Soya Garden tuần qua quyết định ngưng hoạt động hàng loạt cửa hàng.

#WorkFromHome vĩnh viễn nhờ Covid-19?

|News

#WorkFromHome vĩnh viễn nhờ Covid-19?

Facebook, Twitter và hàng loạt các công ty lớn đã có động thái cho nhân viên làm việc từ xa vĩnh viễn. Liệu xu hướng này có thể được áp dụng rộng rãi cho tất cả các mô hình kinh doanh?