Đó là quan điểm chung của các chuyên gia và doanh nghiệp tại Diễn đàn The Innovation Insiders #3 với chủ đề “Đổi mới cách doanh nghiệp thực sự vận hành cho cuộc chơi kế tiếp”.
Trong bối cảnh thị trường biến động và áp lực chi phí ngày càng gia tăng, nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với một nghịch lý: tăng trưởng doanh thu nhưng hiệu quả vận hành không theo kịp. Đặc biệt với khối SME, chiếm tới trên 90% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, những hạn chế về nguồn lực, công nghệ và năng lực quản trị đang khiến khoảng cách giữa tăng trưởng và lợi nhuận ngày càng rõ rệt.
Doanh nghiệp phải làm khác đi từ gốc rễ
Bà Trương Lý Hoàng Phi – Chủ tịch & CEO Liên minh Đổi mới sáng tạo quốc tế InnoEx và Công ty CP Xúc tiến Đầu tư & Hỗ trợ doanh nghiệp (IBP) cho biết, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp hoạt động vào năm 2030 và 5 triệu doanh nghiệp vào năm 2045, cùng với sự gia tăng mạnh mẽ của các startup đổi mới sáng tạo và chủ thể kinh doanh mới.
Theo bà, sự gia tăng về số lượng không chỉ mở ra cơ hội, mà còn đồng nghĩa với việc không gian cạnh tranh ngày càng thu hẹp. Trong bối cảnh đó, các quy luật tăng trưởng cũ như “nước lên thuyền lên” hay lợi thế chi phí lao động thấp dần mất đi hiệu lực.
Bà Trương Lý Hoàng Phi cũng cho rằng, nền kinh tế trong giai đoạn mới sẽ được định hình bởi bốn trụ cột chính: khu vực tư nhân đóng vai trò trung tâm; công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng; hoạt động kinh doanh phải dựa trên nền tảng pháp lý và quản trị minh bạch; và mức độ hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp không chỉ “làm tốt hơn”, mà phải làm khác đi từ gốc rễ. Trong “cuộc chơi mới” này, năng lực cạnh tranh không còn đến từ quy mô hay tốc độ mở rộng, mà đến từ hiệu suất vận hành và năng lực thực thi nội tại. Khi số lượng đối thủ tăng lên nhanh chóng, doanh nghiệp buộc phải thắng bằng việc kiểm soát tốt hơn từng quy trình, từng chi phí và từng quyết định vận hành.
Cũng theo bà Trương Lý Hoàng Phi, áp lực này càng trở nên rõ nét khi chi phí đầu vào – từ logistics, nguyên vật liệu đến nhân công – liên tục gia tăng dưới tác động của biến động kinh tế toàn cầu. Nếu vẫn duy trì mô hình vận hành cồng kềnh, thiếu tối ưu, doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận bị bào mòn.
Trong bối cảnh đó, bà cho rằng chuyển đổi số không còn là một lựa chọn chiến lược mang tính dài hạn, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để tồn tại. Chính phủ đặt mục tiêu 60% doanh nghiệp sử dụng nền tảng số và 40% sử dụng dịch vụ số dùng chung, đồng thời đẩy mạnh số hóa các hoạt động hành chính như thuế và quản lý doanh nghiệp, tạo ra một môi trường mà năng lực số trở thành yêu cầu bắt buộc.
“Khi số lượng doanh nghiệp tăng lên, không gian cạnh tranh thu hẹp lại, thì chỉ những tổ chức có nội lực và khả năng thực thi vượt trội mới có thể tồn tại”, bà Trương Lý Hoàng Phi nhấn mạnh.
Doanh nghiệp sẽ bứt phá nếu biết tận dụng công nghệ
Từ góc nhìn dữ liệu và khách hàng, ông Pakornkit Chanwanityotin – Giám đốc Kinh doanh Cấp cao ASEAN của Salesforce chỉ ra rằng “hiện thực mới” được định nghĩa bởi ba yếu tố: tốc độ, trải nghiệm và niềm tin. Theo ông, khách hàng ngày nay không còn kiên nhẫn chờ đợi và cũng không chỉ so sánh doanh nghiệp với đối thủ trực tiếp, mà so sánh với “trải nghiệm tốt nhất họ từng có ở bất kỳ đâu”. Điều này tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải cá nhân hóa ở quy mô lớn – một bài toán gần như không thể giải nếu dữ liệu còn bị phân mảnh.
“Điểm nghẽn thường nằm ở các ốc đảo dữ liệu. Tất cả chúng ta đều muốn phục vụ khách hàng, nhưng dữ liệu lại không được đồng nhất. Chính sự thiếu đồng nhất giữa các phòng ban sẽ khiến doanh nghiệp không thể đưa ra quyết định đúng thời điểm. Vì vậy, ưu tiên đầu tiên không phải là chọn công nghệ, mà là xác định đúng vấn đề cần giải quyết, sau đó xây dựng nền tảng dữ liệu đủ tốt để chuyển hóa insight thành hành động cụ thể”, ông Pakornkit Chanwanityotin chia sẻ.
Mang đến một góc nhìn lạc quan hơn về tăng trưởng, ông Khôi Lê – Giám đốc Quốc gia của Meta tại Việt Nam cho rằng “hiện thực mới” không chỉ là áp lực mà còn là cơ hội để doanh nghiệp bứt phá nếu biết tận dụng công nghệ.
Theo ông, tất cả các vấn đề ở thời điểm này đều là cơ hội để thực hiện chuyển đổi. Với sự phát triển của AI, đặc biệt là các Agent có khả năng vận hành độc lập, doanh nghiệp giờ đây có thể mở rộng năng lực mà không cần tăng tương ứng nguồn lực con người.
“Vai trò của lãnh đạo đang dịch chuyển từ “làm” sang “ra quyết định dựa trên dữ liệu và kết quả do công nghệ tạo ra”. Điều này mở ra một cách tiếp cận hoàn toàn mới: thay vì bị giới hạn bởi ngân sách, doanh nghiệp có thể đồng thời tối ưu vận hành và thúc đẩy tăng trưởng nếu biết tận dụng đúng công cụ”, ông Khôi Lê đánh giá.
