Làm thế nào để là một công dân mạng tử tế?

Làm thế nào để là một công dân mạng tử tế?

Trong thời đại công nghệ số và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ như hiện nay, dù là cá nhân hay tổ chức nào đi chăng nữa, chúng ta cần chuẩn bị tâm lý thật kỹ cho những sức ép có thể xảy ra bất kỳ lúc nào từ “đám đông trên mạng”. Vậy trở thành công dân mạng văn minh cần những gì? Hãy tuân thủ “4 nguyên tắc vàng” sau đây.

Đầu năm 2020, Microsoft công bố thông tin Việt Nam đang xếp hạng 5/25 những quốc gia có hành xử không văn minh trên môi trường Internet. Trong báo cáo chỉ số văn minh trên không gian mạng – Digital Civility Index (DCI), top 5 chủ đề người Việt có hành xử không đúng mực bao gồm: Các mối quan hệ tình cảm (48%), giới tính (48%), ngoại hình (35%), chủng tộc (23%) và quan điểm chính trị (23%).

Trong đó, bình luận thô tục chỉ là một trong những biểu hiện rõ rệt nhất về việc kém văn minh của người Việt trên Internet. Bởi lẽ, đây là biểu hiện mang tính bề mặt và dễ dàng nhìn thấy nhất. Ngoài ra, các hành vi kém văn minh khác thuộc dạng “kín” còn có: liên lạc ngoài ý muốn (49%), tin lừa đảo (39%), tin nhắn gợi dục ngoài ý muốn (41%), quấy rối tình dục (30%), gạ gẫm (29%).

Một điều đáng lưu ý là những người tham gia khảo sát của Microsoft đều nhận định những hành vi này được diễn ra khá thường xuyên trên mạng. Cụ thể, 70% đáp viên cho biết chỉ trong vòng 1 tháng gần nhất, họ từng gặp phải một trong các hành xử không đúng mực. 97% thừa nhận họ đã bị tổn thương vì những hành xử không văn minh trên không gian mạng và 83% lo lắng rằng họ sẽ gặp phải những hành vi như vậy một lần nữa.

Vì thế, để hạn chế được tình trạng văn hóa mạng ngày càng đi xuống, Microsoft đã phát động phong trào ứng xử văn minh trên mạng theo 4 nguyên tắc:

  • Một là, quy luật vàng: Đồng cảm, trắc ẩn và tử tế
  • Hai là, tôn trọng sự khác biệt
  • Ba là, suy nghĩ trước khi trả lời, bình luận
  • Bốn là, sẵn sàng đấu tranh
Startup Challenge 2020 Finalists 1

1. Quy luật vàng: Đồng cảm, trắc ẩn và tử tế

Quy tắc đầu tiên xuất phát từ việc rèn luyện sự tử tế, văn minh, vị tha mà mỗi cá nhân thể hiện. Chúng ta cần học cách đồng cảm với mọi người xung quanh, văn hóa, lịch sự trong cách thể hiện ngôn ngữ, thái độ trên mạng xã hội. Nguyên tắc xây dựng một cộng đồng là dựa trên sự tử tế, đồng cảm, giá trị mà cộng đồng mang lại là lan tỏa tinh thần tương thân tương ái. Do đó, nếu một trong những yếu tố này không được duy trì sẽ dẫn đến sự suy giảm văn hóa của tập thể. Bởi lẽ, cách hành xử không chuẩn mực của mỗi cá nhân sẽ trực tiếp ảnh hưởng, tác động đến thái độ, suy nghĩ của số đông và dễ dàng gây ra những vấn đề tiêu cực.

Vì vậy, việc mỗi cá nhân sống tích cực trên mạng xã hội sẽ góp phần vào hành trình “tích tiểu thành đại” những yêu thương. Đặc biệt trong giai đoạn chống Covid-19, tinh thần đồng cảm, tử tế là điều mà cộng đồng cần có để cùng chung tay, vững tâm đẩy lùi dịch bệnh. Từ lời kêu gọi tử tế của những người ở tuyến đầu chống dịch “We stay at work for you. Please stay at home for us” – “Chúng tôi đi làm vì bạn, xin bạn ở nhà vì chúng tôi”, ý thức cộng đồng được hình thành và trở thành trào lưu. Mọi người nhận thức được sự nguy hiểm của dịch bệnh và bắt đầu sống trách nhiệm với chính bản thân, mọi người xung quanh.

Trong khoảng thời gian miền Trung Việt Nam liên tiếp gặp phải thiên tai, nhiều người dân bị lũ cuốn trôi toàn bộ tài sản và phải sống trong tình trạng thiếu lương thực nhiều ngày liên tiếp. Lòng trắc ẩn một lần nữa được lan truyền nhanh chóng và kêu gọi quyên góp cứu trợ miền Trung. Nhiều mạnh thường quân vì nhìn thấy những đau thương mà quyết định đi đến từng khu vực bị thiên tai để giúp đỡ. Không bàn luận đến việc hành động này có thật sự phù hợp và đúng đắn, Điều chúng ta nên vui mừng là tinh thần đoàn kết và san sẻ từ cộng đồng được lan tỏa. Từ một mạng xã hội ảo, suy nghĩ tử tế đã biến thành hành động thật và ý nghĩa.

Startup Challenge 2020 Finalists 2

2. Tôn trọng sự khác biệt

Mỗi chúng ta là một cá thể độc nhất, sự khác biệt làm nên tính cách, cuộc sống của mỗi người và tô điểm cho cuộc sống thêm nhiều màu sắc. Chúng ta không thể “hòa nước vào dầu”, bởi lẽ về cơ bản, chúng có cấu trúc và tính chất khác nhau. Con người cũng thế, chúng ta không thể hoàn toàn giống nhau hoặc ép buộc người khác phải đi theo chuẩn mực của chính mình. Điều duy nhất mỗi cá nhân có thể làm được chính là tôn trọng sự khác biệt của người khác và học cách nhìn nhận đa chiều. Khi có sự bất đồng quan điểm, hãy thận trọng suy nghĩ, tránh việc công kích vào cá nhân khác.

Trong công bố của Microsoft còn đưa ra danh sách những lĩnh vực người Việt hành xử kém văn minh bao gồm: Quan hệ tình cảm (48%), giới tính (48%), ngoại hình (35%), chủng tộc (23%), quan điểm chính trị (23%). Và ngôn từ thô tục, dữ dằn là hình thức thể hiện của những vấn nạn này trong việc kỳ thị phụ nữ, tấn công cá nhân, phân biệt đối xử, gây tổn hại uy tín người khác…

Nạn Body Shaming (miệt thị cơ thể) được ví như hành vi “giết người bằng lời nói” và rất phổ biến trên mạng xã hội Việt Nam. Hoa hậu Đại dương 2017 Lê Âu Ngân Anh từng bị cư dân mạng so sánh các đặc điểm trên khuôn mặt giống với loài cá. Một cô gái nhận những chê bai nhan sắc khiếm nhã, thiếu văn minh từ người lạ vì được “lên sóng” khi ngồi trên khán đài theo dõi trận bóng giữa U23 Việt Nam và U23 Thái Lan. Một nữ sinh trong phòng thi lớp 10 ở Hà Nội bất ngờ bị dân mạng “ném đá” khi vô tình lọt vào ống kính. Lý do đơn giản vì bị cho rằng “Nhan sắc thế này mà cũng xuất hiện trên truyền hình”. Có thể nói, dù bản thân chưa từng tạo nên “sóng gió”, nhưng các nhân này vẫn bất đắc dĩ trở thành nạn nhân của phong trào body shaming quy mô quốc gia đầy hung hãn.

Bên cạnh đó, nạn phân biệt chủng tộc cũng là một vấn đề nhức nhối trên mạng xã hội và cuộc chiến này dường như vẫn chưa có hồi kết. Gần đây, sự xuất hiện của Covid-19 từ thành phố Vũ Hán, Trung Quốc đã vô hình trung kích động một làn sóng phân biệt chủng tộc, kỳ thị và thù hận dành cho người gốc châu Á. Hàng loạt “thuyết âm mưu” chống lại người châu Á được chia sẻ trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, những hành động cực đoan như phỉ báng, đánh đập, tấn công người châu Á, tẩy chay doanh nghiệp châu Á cũng lan nhanh không kém gì virus tại các nước phương Tây.

Thực tế, việc mỗi cá nhân lên tiếng phản biện về các vấn đề luôn là điều được khuyến khích. Tuy nhiên, góp ý, tranh luận không phải có nghĩa là “ném đá” cho bõ ghét hay dùng từ ngữ nhục mạ người khác rồi dửng dưng với tổn thương của họ và không nhận trách nhiệm của mình. Việc xúc phạm lên sự khác biệt của người khác không khác gì một con dao hai lưỡi đang chĩa thẳng vào tim, giết chết sự tự tin của họ và cả nhân cách của chính bạn.

Startup Challenge 2020 Finalists 3

3. Suy nghĩ trước khi trả lời, bình luận

Người xưa có câu: “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói” với mục đích nhắn nhủ chúng ta cần thận trọng trong việc đưa ra phát ngôn, bình luận của mình. Bởi lẽ, lời nói cũng có thể tổn thương người khác, đặc biệt là với mạng xã hội. Thời đại internet ngày càng phát triển, tốc độ lan truyền của một câu nói là “nhanh như chớp”. Một thông tin sai sự thật có thể truyền từ một cá nhân đến hàng triệu, hàng tỷ người dùng khác và làm sai lệch vấn đề. Vì thế, dù không được kiểm duyệt trước thông tin đăng tải, chúng ta vẫn cần có trách nhiệm với lời nói, hành động của mình.

Ngày 28/7/2020, trên trang cá nhân của mình, ca sĩ Hòa Minzy đăng tải một phát ngôn được cho là của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam. Nội dung về việc cảnh báo người du lịch và cho rằng tuần sau là mốc quan trọng để chuyển từ 75 ca lên 100 – 500 ca nhiễm bệnh, đồng thời khuyên mọi người nên ở nhà, hạn chế ra đường. Tuy nhiên, thật sự đây không phải là phát ngôn của Phó thủ tướng. Ngay lập tức, Hòa Minzy bị phạt 7,5 triệu đồng vì đăng tải thông tin sai sự thật.

Không riêng gì Hòa Minzy, trước đó, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng từng cập nhật tin về hai người Trung Quốc bị nhiễm Covid-19 và đã chết tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Mặc dù đã lập tức gỡ bỏ bài viết ngay sau khi xác minh, nam ca sĩ vẫn nhận “gạch đá” từ cộng đồng mạng. Tương tự, diễn viên Cát Phượng từng bị phạt hành chính 10 triệu đồng vì đăng tải thông tin sai sự thật về dịch Covid-19. Ngày 26/1, nữ nghệ sĩ chia sẻ: “Dịch bệnh đã đến quận 1, rồi sẽ lan tràn đến quận 3, quận 5, quận 7…”. Sau đó, cô kêu gọi mọi người sử dụng một loại khẩu trang thông minh mặc dù không đúng với những khuyến cáo của Bộ Y tế đưa ra.

Có thể nói, việc đăng tải thông tin không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến danh dự, uy tín của cá nhân mà còn tác động đến nhận thức của những người xung quanh. Vì thế, chúng ta cần thật tỉnh táo chọn lựa thông tin đáng tin cậy và xem xét kỹ lưỡng trước khi phát ngôn trên mạng. Tránh tình trạng gây tổn thương đến người khác và gây hại đến uy tín của chính mình, hay thậm chí là chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Startup Challenge 2020 Finalists 4

4. Sẵn sàng đấu tranh

Một cá nhân trên mạng xã hội có thể là người hành xử thiếu văn minh nhưng cũng có thể là nạn nhân của những hành vi đó. Không còn giới hạn ở trên đường hay nhà riêng, bắt nạt thời hiện đại có thể xảy ra ở bất kỳ đâu, miễn là họ truy cập internet. Các chuyên gia cho rằng ảnh hưởng lâu dài hoặc thường xuyên đe dọa trực tuyến có thể khiến cả nạn nhân và kẻ bắt nạt có nguy cơ lo lắng, trầm cảm, thậm chí là có hành vi tự sát. Vì thế, không chỉ giữ cho bản thân mình thật tử tế, chúng ta cần phải thật “vững tâm” và mạnh mẽ để đấu tranh với những trò đùa bắt nạt trên mạng xã hội hay bình luận ác ý, sai sự thật.

Trong bối cảnh người dùng mạng đăng tải nhiều nội dung mang tính thù hận, chính trị cực đoan và chưa có chính sách rõ ràng để giải quyết tình trạng này, tập đoàn Unilever đã tuyên bố tạm dừng quảng cáo đến hết năm 2020 trên các nền tảng Facebook, Instagram, Twitter với lý do quảng cáo vào thời điểm này không làm tăng thêm giá trị cho mọi người và xã hội. Đây là một quyết định mạnh tay đến từ một trong những tập đoàn từng chi nhiều tiền nhất thế giới cho quảng cáo.

Trước Unilever, hàng loạt công ty lớn khác cũng đã tham gia chiến dịch tẩy chay để phản đối chính sách của các trang mạng xã hội này. Một số hãng lớn có thể nhắc đến như: Coca-Cola, Hershey, chi nhánh của Honda Motor tại Mỹ, nhà mạng Mỹ Verizon Communications… Ngay sau đó, giá cổ phiếu của một loạt các “ông lớn” kỹ thuật số tụt dốc nhanh chóng, trong đó có Facebook, Google, Twitter và Amazon.

Đứng trước những vấn đề cá nhân và người khác gặp phải trên mạng xã hội, chúng ta cần “mạnh tay” đấu tranh vì sự thật. Tuy nhiên, phản biện cũng cần phải tử tế. Khi nhận được vô số lời chỉ trí, xúc phạm từ anti fan, nữ ca sĩ Madilyn Bailey đã “đáp trả” một cách đầy khôn khéo khi sáng tác một ca khúc mới được viết từ những bình luận ác ý. Trấn Thành từng gây xôn xao với tin đồn liên quan đến chất kích thích. Để “thanh minh” cho mình, nam nghệ sĩ đã nhanh chóng cùng luật sư đến nhà của chủ nhân tin đồn để làm việc. Sự tử tế, kiên quyết trong đấu tranh sẽ giúp chúng ta giành được chiến thắng trong cuộc chiến này.

Thời đại công nghệ số ngày càng phát triển luôn tiềm ẩn những vấn đề bất cập và sẵn sàng biến chúng ta thành nạn nhân của những trò bắt nạt, đưa tin sai lệch. Hãy thật tỉnh táo và ghi nhớ những nguyên tắc ứng xử thông tin trên internet. Từ đó, cùng nhau xây dựng những cộng đồng trực tuyến văn minh, tử tế và tràn ngập sự đồng cảm, yêu thương.

Công thức thành công là gì nếu thiếu đi giá trị của tình yêu thương. Cùng #YeuthuongcuocsongwithTHEFACE lan tỏa các câu chuyện truyền cảm hứng đáng để chúng ta chiêm nghiệm mỗi ngày.

Mời bạn đón đọc kỳ 4: “Người tử tế đến từ thế giới ảo” từ góc nhìn của ban biên tập TheFace Magazine Vietnam.

“Việc nhỏ” nhưng “ý nghĩa to” trong mùa Covid-19

“Việc nhỏ” nhưng “ý nghĩa to” trong mùa Covid-19

Giữa chúng ta, dù doanh nghiệp hay mỗi cá nhân, ai có thể tự tin nhận mình hoàn toàn không ảnh hưởng trong vòng xoáy đại dịch? Thẳng thắn mà nói, chúng ta đều chịu tác động, không nhiều thì ít, không vật chất thì tinh thần.

Nhưng đáng mừng là, trong lúc hầu như ai cũng đang “tổn thương”, nhưng bằng các hành động nhỏ nhất, những “con người tổn thương” vẫn có thể nương nhau, nhằm tạo ra sức mạnh to lớn, và đẩy nhanh tiến trình hồi phục. Ý thức ấy, đang hiển hiện trong không ít doanh nghiệp, lẫn tư duy của từng người trẻ.
viec nho va y nghia to 1

Mỗi người mỗi kiểu tương trợ

Nguyễn Linh Chi là Giám đốc điều hành của Havas Media. Trong buổi chiều ngày 9/9, khi tâm sự với khách mời về duyên cớ tham gia chạy tiếp tức “Lên Cùng Việt Nam” nhằm gây quỹ hỗ trợ người lao động ảnh hưởng bởi Covid-19, chị mở đầu bằng sự hào hứng rằng “lâu rồi mới được chạy” vì các giải Marathon lớn đều hoãn do đại dịch.

Là gương mặt quen thuộc trong làng chạy bộ Việt Nam, nhiều người có thể nghĩ việc Linh Chi nhận lời là hiển nhiên. Nhưng ít ai biết lý do lớn hơn của chị trong chương trình lần này, cho đến khi giọng chị pha chút xúc động khi kể về câu chuyện của mình.

Đó là năm Linh Chi từ bỏ công việc lương cao, vị trí tốt tại tập đoàn lớn để startup. Sau quyết định nghỉ việc, chị vác balo chạy bộ từ Sài Gòn lên Đà Lạt trong 6 ngày. Trong suốt hành trình “hành xác” ấy, những người chị gặp gỡ nhiều nhất chính là những người lao động chân tay trên đường phố hay cánh đồng, những người buôn gánh bán bưng ở hè phố hay vạt cỏ. Những lúc mệt mỏi, họ là người tâm sự, động viên và tặng chị những chai nước, củ khoai … mà dù gửi lại tiền vẫn không chịu nhận.

“Tham gia hành trình lần này không chỉ góp phần kêu gọi đóng góp từ cộng đồng, tôi nghĩ rằng, biết đâu chừng sự đóng góp của bản thân và chúng ta sẽ đến được những con người khó khăn từng giúp đỡ tôi năm ấy”, Linh Chi tâm sự.

Tổ chức một chương trình chạy tiếp sức xuyên Việt là ý tưởng của Sabeco nhằm kêu gọi quyên góp ủng hộ người lao động. Theo Tổng cục Thống kê, tính đến giữa năm 2020, Việt Nam có gần 31 triệu lao động bị mất việc, giảm thu nhập vì Covid-19. Và Sabeco, một ví dụ trong hàng nghìn doanh nghiệp dù đang kinh doanh ảm đạm vẫn sẵn sàng nghĩ ra nhiều cách để tương trợ cộng đồng.

Họ có thể là doanh nghiệp bất động sản lớn như Nam Long, quyên tiền tỷ cho lực lượng tuyến đầu chống dịch là các y bác sĩ, chiến sỹ biên phòng, thanh niên xung phong… và lực lượng tuyến đầu trong chính các khu đô thị của họ là nhân viên bảo vệ, vệ sinh… Có khi, chỉ là những doanh nghiệp nhỏ như chuỗi Mia Fruit với nguồn lực “cây nhà lá vườn” đã cặm cụi làm 7.800 chai nước ép trái cây tặng lực lượng y tế. Hay như “hiện tượng” ATM gạo, với sợ trợ lực của PHGLock, mà lan tỏa sang hàng loạt cá nhân, tổ chức và công ty khác.

viec nho va y nghia to 2

Doanh nghiệp chuyển hướng kịp thời

Anh Nguyễn Khoa Mỹ, Sáng lập viên và Giám đốc Điều hành của MConsultant, và cũng là Đồng Chủ tịch của VNPR – Mạng lưới Quan hệ Công chúng Việt Nam, cho biết hầu hết các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đều có các chương trình nghị sự phát triển bền vững, bao gồm các hoạt động cộng đồng dài hạn trong chiến lược kinh doanh của họ, có thể kéo dài nhiều năm.

Đến khi đại dịch xảy ra, các thương hiệu đều điều chỉnh lại các chiến dịch dài hơi, chuyển sang các chiến dịch ngắn hạn hơn nhằm giải quyết khó khăn trước mắt mang tính dân sinh hơn. Các hoạt động thường hướng đến giải quyết các nhu cầu thiết yếu của người dân, hỗ trợ lực lượng tham gia phòng chống đại dịch như: bác sĩ, cán bộ y tế, tình nguyện hay những đối tượng đang bị ảnh hưởng: bệnh nhân, người bị cách ly.

Anh Nguyễn Khoa Mỹ kể rằng anh gần đây tham gia tư vấn cho một doanh nghiệp tại Đà Nẵng chuyển đổi từ hoạt động về môi trường sang hỗ trợ cho các y bác sĩ trong đại dịch. Theo anh, đó là chuyển đổi phù hợp, mang tính thực chất và đã mang lại những kết quả đáng khích lệ.

“Rõ ràng, doanh nghiệp nào cũng gặp khó khăn trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế toàn cầu này, nhưng cách hành xử nhân văn, sự nhiệt tình trong công tác xã hội cho chúng ta cái nhìn tích cực về cộng đồng doanh nghiệp, đó là ý thức về trách nhiệm của một công dân xã hội, hành động kịp thời, tận dụng nguồn lực của bản thân, tổ chức của mình – từ đó thể hiện được chiều sâu trong hoạt động kinh doanh”, anh Nguyễn Khoa Mỹ đánh giá.

Thực tế, có nhiều thương hiệu lớn đã có sự chuyển đổi hướng đi cộng đồng rất nhanh, theo đó là sự điều chỉnh thông điệp một cách hiệu quả. “Các hoạt động này đã thể hiện tinh thần “tương thân tương ái” cũng như sự tử tế trong cách sống của người Việt Nam. Sự tử tế đôi khi không phải là cái gì quá to tát, nó chỉ đơn giản là những việc làm thiết thực có tác động ngay lập tức, hay một sự động viên sẻ chia trong gian khó”, anh đánh giá đây cũng là một cách làm mà các doanh nghiệp nhỏ hơn, hay thậm chí là từng cá nhân có thể tham khảo làm theo.

viec nho va y nghia to 3

Người trẻ cũng có cách của họ

Đâu chỉ có những câu chuyện như bánh mì thanh long “giải cứu” nông sản của ông chủ ABC Kao Siêu Lực hay những cụ ông, cụ bà ngoài 80 quyên góp gạo, rau nhà tự trồng; mà mùa dịch qua, những câu chuyện truyền cảm hứng còn đến từ người trẻ.

Từ những em nhỏ cấp 1, 2 dành toàn bộ tiền tiết kiệm mua khẩu trang gửi tặng đội ngũ y bác sĩ… đến các chương trình tình nguyện có tổ chức chặt chẽ tại các cơ sở y tế và cơ sở chống dịch, các chương trình quyên góp vật chất rất giá trị, các chương trình hiến máu của thanh niên. Và sau hết, bản thân đội ngũ y bác sỹ và cán bộ y tế làm việc ngày đêm ở các điểm nóng, nhiều người trong số họ là những người trẻ.

Theo anh Nguyễn Khoa Mỹ, giới trẻ cũng đã hành động rất tích cực theo cách của họ trong thời gian qua. Và ở đâu đó cũng có những bạn trẻ còn thờ ơ? “Chúng ta sẽ không phán xét rằng giới trẻ vô tâm và ích kỷ, hay họ đã quan tâm đúng mức đến hoạt động cộng đồng hay chưa. Nhưng qua sự tiếp xúc của tôi với các bạn trẻ trong công việc, cũng như đời sống hằng ngày, thì trong thời buổi khó khăn này, một số bạn trẻ thường quan tâm đến công việc và lo lắng về đời sống của mình hơn là các mục tiêu khác nằm ngoài không gian của họ. Đây cũng là điều dễ hiểu, rất con người, và chúng ta không nên đặt nặng vấn đề này”, anh giải thích.

Thế nên theo anh, đối với các bạn trẻ, không nên kỳ vọng họ làm những điều quá to tát, chỉ cần họ làm tốt nhất vai trò của mình. Hãy làm việc tích cực để đảm bảo giá trị của mình trong công việc, đồng thời có ý thức tuân thủ các quy định xã hội để giữ sự an toàn sức khỏe cho chính mình, gia đình và cộng đồng, và làm một thành viên có trách nhiệm trong gia đình. “Ngoài ra thì giới trẻ cũng hãy chia sẻ những thông tin đúng, những nội dung nhân văn thì tất nhiên sẽ tốt hơn nữa”, anh nói.

viec nho va y nghia to 4

Và một “Kiên cường Việt Nam” cũng không nhằm vào điều gì lớn lao

Mạng lưới Quan hệ Công chúng Việt Nam (VNPR), nơi anh Nguyễn Khoa Mỹ làm Đồng chủ tịch, vừa qua đã phát động cuộc thi ảnh “Kiên Cường Việt Nam – Resilient Vietnam” với mục đích lan tỏa những hình ảnh ấn tượng về dân tộc Việt Nam kiên cường trong cuộc chiến phòng, chống đại dịch Covid-19. Ban tổ chức nhận bài dự thi đến hết ngày 30/9 và dự kiến sẽ công bố kết quả vào 10/10.

Anh Nguyễn Khoa Mỹ nói rằng họ cũng trên tinh thần tổ chức cuộc thi không nhắm vào một mục tiêu gì quá lớn lao, cũng không phải nhằm tôn vinh nghệ thuật nhiếp ảnh, mặc dù sẽ có thể có các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp tham gia.

“Khoảnh khắc “Kiên cường Việt Nam” là để ghi lại những công việc rất nhỏ nhưng vô cùng ý nghĩa trong công cuộc chống Covid, chẳng hạn như là một người chạy xe ôm rất nghiêm túc trong phòng dịch. Những người bán hàng rong vẫn tiếp tục với đời sống mưu sinh nhưng không quên tôn trọng các quy tắc phòng chống”, anh Nguyễn Khoa Mỹ nói rằng đó chính là tinh thần cao nhất của cuộc thi.

Vì lẽ đó nên bất kỳ ai cũng có thể tham gia cuộc thi, dù họ là nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp hoặc là người chụp ảnh nghiệp dư. “Chúng tôi đề cao nội dung của bức ảnh hơn là yếu tố nghệ thuật. Bởi vì, điều quan trọng là ý nghĩa gì được phản ánh sau mỗi tấm ảnh như là một câu chuyện kể về sự kiên cường của Việt Nam chúng ta”, anh nêu.

Và “Kiên cường Việt Nam” đang nhận được sự đóng góp tích cực của nhiều người trẻ trong việc tổ chức. Anh kể rằng, hầu hết tất cả các khâu trong quá trình thực hiện chiến dịch, từ lên kế hoạch chương trình, kế hoạch truyền thông, thiết kế đồ họa, thiết kế mĩ thuật, kêu gọi tài trợ, mời giám khảo giàu kinh nghiệm, sáng tác ca khúc chủ đề… các bạn đều sử dụng chính tác phẩm mình hoặc kêu gọi sự đóng góp ý tưởng của bạn bè, đồng nghiệp.

“Họ chịu khó tìm tòi, học hỏi, và không ngại khó khăn”, anh nói và ví dụ một bạn rất giỏi về thiết kế đồ họa marketing, nhưng vẫn ý thức phải làm việc tích cực hơn, tham vấn người trong nghề nhiều hơn, mới cho ra được một poster mang tính cộng đồng.

Hay một nhạc sĩ trẻ rất nổi tiếng với nhiều bài hit, nhưng vẫn kiên trì đổ nhiều sức hơn mới cho ra một bài hát không không chỉ có yếu tố giải trí mà thông điệp gửi ra cũng phải ý nghĩa sâu sắc. “Họ làm việc hết mình không phải để được trả lương. Ai cũng thấy được ngọn lửa muốn cống hiến, muốn góp sức của họ trong chiến dịch này”, anh nói.

Anh Nguyễn Khoa Mỹ nói VNPR tổ chức cuộc thi với tinh thần rộng mở và niềm tự hào rất lớn đối với những gì mà Việt Nam đã làm được. “Tôi tin rằng cuộc thi sẽ tìm ra những tác phẩm chất lượng cao. Đó sẽ là những tác phẩm đại diện cho hình ảnh của Việt Nam lan tỏa đến cộng đồng trong nước và nhất là cộng đồng quốc tế”, anh quả quyết.

Nguồn: http://vannghetre.com.vn/quotviec-nhoquot-va-quoty-nghia-toquot-trong-mua-covid-19-6542.html

Mô hình O2O – Phần 3: Phát triển hay tàn lụi vì thương mại điện tử?

Mô hình O2O – Phần 3: Phát triển hay tàn lụi vì thương mại điện tử?

Bán lẻ truyền thống không chết nếu nó chuyển hóa đủ kịp thời với xu hướng mua sắm và mong mỏi trải nghiệm của người dùng. Và O2O chính là cầu nối cho điều đó. Sự tồn tại của mô hình này vốn dĩ không phải “một mất, một còn” với thương mại điện tử.
Đại dịch Covid-19 đã làm thay đổi nhu cầu của người tiêu dùng, không dừng lại nhu cầu thiết yếu, mà còn ở trải nghiệm trong cách mà doanh nghiệp ứng xử với khách hàng. Việc nhiều người đổ xô mua sắm trên thương mại điện tử hơn tiếp tục làm dấy lên suy đoán rằng bán lẻ truyền thống sẽ chết? Kéo theo nó là mô hình O2O cũng sẽ tàn lụi, không còn hữu dụng?

Trước khi phác thảo một bức tranh tương lai cho bán lẻ trực tiếp và O2O, hãy cùng chúng tôi điểm qua 2 câu chuyện sau tại Việt Nam và Mỹ, nơi có các cấp độ phát triển của bán lẻ trực tiếp và trực tuyến khá khác biệt.

mo hinh o2o phan 3 1

PNJ chuyển đổi số chỉ để bán trang sức online?

Với gần 400 cửa hàng và 7.000 nhân viên, Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận – PNJ là một trong những cánh chim đầu đàn của ngành kinh doanh trang sức tại Việt Nam. Và hiển nhiên, đây là một là bán lẻ truyền thống đúng nghĩa, với những sản phẩm cũng rất truyền thống.

Tuy nhiên, PNJ sớm nhận thấy những thay đổi của công nghệ, hành vi tiêu dùng và thương mại điện tử, thôi thúc họ không thể đứng ngoài cuộc. Từ giữa năm 2018, PNJ bắt đầu quá trình chuyển đổi số, nâng cấp hệ thống công nghệ, sử dụng giải pháp ERP-SAP để đồng bộ và tối ưu hóa quy trình vận hành.

Trong nhiều giải pháp chuyển đổi số mà công ty này triển khai, việc đầu tư cho mảng thương mại điện tử mang lại thành công lớn. Đến cuối năm 2019, mảng kinh doanh trực tuyến của PNJ đạt kết quả ngoài mức tưởng tượng, với tốc độ tăng trưởng 3 con số hàng năm. Đáng chú ý là PNJ phát triển thương mại điện tử không phải để thu gọn lại số cửa hàng kinh doanh trực tiếp của mình, mà chính là thay đổi thói quen, kênh tiếp cận sản phẩm cho khách hàng, theo hướng O2O.

Cụ thể, công ty này cho biết, người tiêu dùng của họ đã thay đổi từ chọn cửa hàng làm điểm chạm đầu tiên sang tìm kiếm trước trên website, thông tin trên mạng, không gian kỹ thuật số… rồi mới đến cửa hàng mua sắm. Ngay tại chính cửa hàng, quá trình số hóa cũng được áp dụng, với hệ thống camera thông minh, tích hợp với công nghệ AI để đề xuất cho khách hàng những trải nghiệm sản phẩm cá nhân hóa nhất….

Nhằm đáp ứng những nhu cầu trải nghiệm mới nhất trong xu hướng phát triển của thương mại điện tử, từ năm ngoái, tập đoàn này ra mắt mô hình cửa hàng PNJ Next mang đến không gian không chỉ để mua sắm mà còn thưởng lãm, check-in và selfie… cho khách. Ông Lê Trí Thông – Tổng giám đốc PNJ khẳng định, các chuỗi cửa hàng PNJ sẽ “không chỉ là cơ sở dịch vụ, mà còn là địa chỉ để gia tăng mọi giá trị cho khách hàng”.

Nói cách khác, PNJ chuyển đổi số và làm thương mại điện tử không phải để chuyển mình thành một hãng kim hoàn trực tuyến mà nhằm giúp cho hệ thống bán lẻ trực tiếp như “hổ mọc thêm cánh” qua mô hình O2O.

Tháng 6/2020, tại Đại hội đồng cổ đông thường niên, ông Lê Trí Thông đánh giá sức mua nữ trang toàn thị trường năm nay giảm. Để thích ứng, tập đoàn này vẫn tiếp tục mở rộng các cửa hàng tại các tỉnh thành cấp 2 và 3 để tận dụng việc sức mua bị ảnh hưởng ít hơn các thành phố lớn. Ngoài ra, các mô hình đề cao sự trải nghiệm như PNJ Next vẫn sẽ được ưu tiên phát triển.

mo hinh o2o phan 3 2

Amazon tham vọng gì với bán lẻ trực tiếp?

Amazon là gã khổng lồ thương mại điện tử của Mỹ và thế giới. Tuy nhiên, ở quê nhà, Amazon không chỉ kinh doanh trực tuyến. Những năm gần đây, họ hiện diện khá rõ nét trên thị trường bán lẻ trực tiếp.

Nếu nghĩ rằng, với sức mạnh và tương lai thương mại điện tử là duy nhất, thì có lẽ, Amazon không phải đi ngược xu thế là từ bán online lấn sân sang offline. Rõ ràng, Amazon nhìn thấy một tương lai khác của ngành bán lẻ, tương lai mà hai kênh trực tuyến và trực tiếp bổ trợ cho nhau, hay nói cách khác là sự tiếp tục “tiến hóa” của O2O.

Năm 2017, Amazon mua lại chuỗi bán lẻ Whole Foods. Đây được xem là một thương vụ thâu tóm có lợi, không chỉ vì hệ thống này đang làm ăn có lãi mà nó còn chính là mắc xích kết nối O2O tuyệt vời. Theo đó, các địa điểm kinh doanh của Whole Foods chính là các cứ điểm hàng hóa để Amazon không chỉ phong phú thêm nguồn hàng tạp hóa trên trang trực tuyến mà còn có thể phân phối cho người tiêu dùng nhanh hơn. Ngược lại, mua Whole Foods, Amazon tự tin có thể hỗ trợ cho hệ thống này lớn mạnh hơn nữa bởi có thêm kênh thu hút khách hàng khổng lồ chính là người dùng trực tuyến sẵn có của hãng. Có thể nói, với Whole Foods, Amazon có một mô hình O2O 2 chiều, tức Online – to – Offline và cả Offline – to – Online.

Sau Whole Foods, tương lai bán lẻ trực tiếp không phải là cái chết như mọi người lo lắng mà với Amazon là một trải nghiệm hoàn toàn mới, công nghệ và thuận tiện hơn. Cụ thể, đến tháng 3/2020, Amazon điều hành 25 cửa hàng Go Grocery ở Seattle, New York, Chicago và San Francisco.

Điểm đặc biệt của hệ thống này là các cửa hàng sử dụng một loạt các máy ảnh, cảm biến trên kệ và phần mềm để cho phép người mua sắm chọn các mặt hàng và đi ra ngoài mà không cần dừng lại để thanh toán hoặc quét hàng hóa. Tài khoản sẽ tự động bị tính phí thông qua ứng dụng trên điện thoại thông minh sau khi người mua hàng đến lấy sản phẩm và đi thẳng khỏi cửa hàng.

Amazon hy vọng chuỗi Go Grocery sẽ đóng vai trò là nơi trưng bày công nghệ của hãng để bán giải pháp này cho các nhà bán lẻ trực tiếp khác chứ không phải “sống còn” với họ. Đây cũng là nỗ lực mới nhất của Amazon nhằm hợp tác với một số nhà bán lẻ truyền thống mà trước đây họ xem Amazon là mối đe dọa. Thực tế, những năm gần đây, Amazon cũng đã ký các thỏa thuận với Rite Aid và Kohl’s để xử lý việc nhận hàng hoặc trả hàng, giúp thúc đẩy lượng người đến cửa hàng của họ, giải pháp khá phổ biến của O2O.

mo hinh o2o phan 3 3

Bán lẻ online và offline đều có thể cùng tăng trưởng

Theo Bộ Thương mại Mỹ, chỉ trong năm 2019, người tiêu dùng nước này đã chi 601,75 tỷ USD mua sắm trực tuyến, tăng 14,9% so với năm trước. Khi người mua có thể tìm thấy hầu hết mọi thứ trên Amazon thì bán lẻ trực tiếp nên tận dụng O2O để xây dựng cái được chuyên gia gọi là “trải nghiệm khách hàng vượt trội”.

Raydiant, một hãng tư vấn tiếp thị tại điểm bán của Mỹ gần đây phát hành nghiên cứu cho biết, những người mua sắm trực tuyến thường xuyên vì sự thuận tiện (47,8%), giảm giá độc quyền (15,4%) và giao dịch nhanh chóng (11,9%). Trong khi đó, người mua sắm trực tiếp đánh giá cao khả năng tận mắt nhìn và chạm vào sản phẩm và coi tính hữu hình là lý do hàng đầu để mua sắm tại cửa hàng (40,4%); tiếp đến là trải nghiệm tại cửa hàng, với 38,4%.

Mọi người đang mua sắm trực tuyến nhiều hơn, nhưng nghiên cứu của Raydiant cho thấy rằng chính xác thì mọi người đang mua sắm nhiều hơn trên tất cả các kênh. Theo báo cáo, 76,3% số người được hỏi đang mua sắm nhiều hơn hoặc cùng số lượng với kênh trực tuyến, trong khi 68% số người được hỏi đang mua sắm nhiều hơn hoặc cùng số lượng tại các cửa hàng.

Hóa ra, cái chết của bán lẻ đã được phóng đại rất nhiều. Tuy nhiên, vẫn có một số cửa hàng và thương hiệu tiếp tục đóng cửa các địa điểm, điều này dẫn đến câu hỏi thực sự: Các nhà bán lẻ có thể làm gì để giữ chân người mua hàng? Câu trả lời là hãy dùng O2O, kết hợp cùng một số chiến lược khác:
1- Phát huy vai trò của nhân viên tư vấn:: Thay vì giới hạn vai trò cho nhân viên bán hàng và thu ngân, hãy đào tạo nhân viên cửa hàng để thực hiện các mục đích hấp dẫn hơn. Huấn luyện và cung cấp thông tin cho nhân viên nhiều hơn về các sản phẩm và thương hiệu trong cửa hàng để họ có thể đóng vai trò như một người bạn và nhà tư vấn cho người mua sắm. Khách hàng trực tuyến không thể đi dạo với một con người thực sự và nhận được lời khuyên, nhưng những kết nối của con người đó có thể phân biệt bán lẻ với các lựa chọn thay thế thương mại điện tử.

2- Tổ chức các sự kiện đặc biệt: Người tiêu dùng ngày nay, đặc biệt là những người trẻ tuổi, thích sự trải nghiệm. Vì thế, hãy cung cấp cho họ những gì họ muốn bằng cách tổ chức các sự kiện đặc biệt trong và ngoài cửa hàng. Ví dụ, một cửa hàng đồ dùng nhà bếp có thể tiếp thị sảnh bánh ở địa phương. Rạp chiếu phim có thể tham gia với cửa hàng truyện tranh để bán hàng trước khi có phim mới. Ngoài ra, cần có các phần thưởng để khuyến khích người tham gia sự kiện chụp ảnh và chia sẻ lên mạng xã hội.

3- Tích hợp lòng trung thành online và offline: Khi người mua hàng lập tài khoản trên trang web cửa hàng, những tài khoản đó thường không làm gì khác ngoài việc đưa người dùng vào danh sách nhận email tiếp thị và ghi nhớ địa chỉ giao hàng.

Tuy nhiên, bằng cách cung cấp cho những khách hàng online trung thành một vài đặc quyền tại cửa hàng, các nhà bán lẻ có thể cho người mua hàng lý do để tiếp tục quay lại. Ngay cả các cửa hàng không thuộc chuỗi cũng có thể tham gia vào hoạt động này. Thông báo trực tuyến cho những khách hàng hội viên đã có tài khoản về các sự kiện đặc biệt, cung cấp các đặc quyền miễn phí hoặc các dịch vụ độc quyền để họ có thêm lý do đến tham dự.

Nhìn chung, ngành bán lẻ trực tiếp vẫn đang trong một bối cảnh đầy thách thức, với ngắn hạn bởi đại dịch và dài hạn bởi thương mại điện tử. Rõ ràng, không thể chối cãi việc mua sắm trực tuyến sẽ tiếp tục mở rộng, khách hàng sẽ tiếp tục tìm kiếm những trải nghiệm mới và tốt hơn. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ hiểu biết sẽ nhìn về tương lai, với O2O là chiếc cầu nối để họ cộng sự sự thành công của online và trong offline.

#SmartiesSeries: chuyên đề cập nhật các giải pháp marketing mới nhất ứng dụng xu hướng phát triển của Martech, chuyển đổi số… trong kinh doanh để tương tác với khách hàng hiệu quả và sau cùng là gia tăng doanh thu.

Nguồn: http://vannghetre.com.vn/mo-hinh-o2o-phan-3-phat-trien-hay-tan-lui-vi-thuong-mai-dien-tu-6535.html

Công nghệ tiên phong – ‘Thời vận’ mới của Việt Nam

Công nghệ tiên phong – ‘Thời vận’ mới của Việt Nam

Nằm trong khuôn khổ Ngày hội Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia – TechFestVietnam được chủ trì bởi Bộ Khoa học Công nghệ, Diễn Đàn Cấp cao Công nghệ tiên phong Việt Nam 2020 (Vietnam Frontier Tech Summit) do công ty tư vấn công nghệ YellowBlocks phụ trách đã diễn ra thành công với sự tham gia của các đại diện từ Việt Nam, Mỹ, Anh, Singapore, Áo, Úc, Trung Quốc.
Chủ đề Công nghệ Tiên Phong – Tương lai hay Hiện tại được các diễn giả khai thác, mổ xẻ để mang đến cho thế hệ hôm nay góc nhìn đa chiều, sâu sắc hơn về công nghệ tiên phong.
cong nghe tien phong 1

Công nghệ tiên phong thay đổi cuộc sống con người

Định nghĩa về công nghệ tiên phong, Dietmar Schawank – Tham tán Thương mại, Cơ quan Chính phủ Áo cho biết: “Công nghệ tiên phong là một công nghệ mới hoặc mới được sử dụng có khả năng thay đổi hoặc làm gián đoạn cuộc sống hiện đại và xã hội”.

Công nghệ tiên phong trong thời đại hiện nay nắm giữ vai trò quan trọng, thúc đẩy sự phát triển của các tổ chức, doanh nghiệp và rộng hơn là đời sống của con người. Một số công nghệ được xếp vào nhóm tiên phong gồm có: AI – Trí tuệ nhân tạo, Blockchain – Công nghệ chuỗi khối, Cloud – Nền tảng đám mây, VR/AR – Thực tế ảo, Big Data – Dữ liệu lớn, IoT, Thành phố thông minh,…

Bà Yuan Yi – đồng sáng lập Hiverlab về công nghệ thực tế ảo tại Singapore chia sẻ: “Về năm 2020 thì nhiều công nghệ tiên phong là khoa học số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, đa phương tiện, IoT, 5G, công nghệ điện tử cloud,… chúng là công nghệ tiên phong của thế hệ ta, nhưng một ngày nào đó chúng sẽ trở thành một thứ rất quen thuộc cho thế hệ tương lai. Rất quan trọng khi chúng ta suy nghĩ đổi mới và nghiêm chỉnh về việc chúng ta có thể tận dụng công nghệ tiên phong như thế nào và tập luyện với chúng bằng một cách thức có trách nhiệm để ta có thể có một tương lai tốt đẹp”.

Nhận thấy sự phát triển, tiềm năng của công nghệ tiên phong tại Việt Nam hiện nay, phía Cơ quan Chính phủ Áo cam kết sẽ thúc đẩy trao đổi song phương giữa Việt Nam và Áo trong vùng đổi mới và công nghệ. “Chúng tôi dự định trở thành một nền tảng và sự thúc đẩy giữa chuyên môn công nghệ công nghiệp của Áo và sự khởi nghiệp sôi động ở một bên, và hệ sinh thái tương tác đổi mới và tập đoàn lớn của Việt Nam ở bên còn lại. Với lĩnhvực AI 4.0, công nghệ bảo hiểm, công nghệ nông nghiệp, hoặc các công nghệ thông minh khác, chúng có rất nhiều cơ hội cho các hoạt động song phương cho hai nước chúng tôi. Hãy tận dụng chúng!”, Diet Schwank khẳng định.

cong nghe tien phong 2

Tiềm năng của Việt Nam với công nghệ tiên phong

Không đứng ngoài guồng quay của thế giới, Việt Nam là một quốc gia có nhiều tiềm năng phát triển về công nghệ tiên phong. Việt Nam có dân số đông, cùng kỹ năng và sự am hiểu về công nghệ cao trong môi trường kinh tế. Điều này trở thành lợi thế để phát triển và mở rộng giải pháp công nghệ tiên phong.

“Trong lúc có thể sử dụng thị trường trong nước của gần 100m người để thử và phương pháp, hội nhập khu vực và toàn cầu của nó còn cho các doanh nhân Việt Nam một cơ hội để chinh phục thị trường rộng lớn hơn”, Dietmar Schwank bày tỏ.

Thực tế, những năm vừa qua, Việt Nam có sự tăng trưởng mạnh về kinh tế, điều này nói lên rằng hệ sinh thái công nghệ tiên phong là thứ có thể vượt ra ngoài ranh giới quốc gia. “Với sự ký kết của RCEP, chúng ta có thể đoán trước tương lai mà hợp tác giữa các vùng sẽ được nâng cao. Đây sẽ làmột thời gian thú vị cho châu Á. Tôi đã gặp nhiều nhà đổi mới trong khu vực tư nhân và nhà nước ở Việt Nam, họ là những nhà tư tưởng và là những người chịu làm, và tôi rất mong đợi để được làm việc với họ và đóng vai trò của chúng tôi trong việc hình thành một xã hội đổi mới và hòa nhập cho khu vực”, bà Yuan Yi chia sẻ.

Có thể thấy, phía Cơ quan Chính phủ Áo lẫn Hiverlab đều nhìn nhận cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc đẩy mạnh công nghệ tiên phong. Nhờ đó, Việt Nam có thể sánh ngang với các quốc gia khác trên thế giới, không bao giờ bị bỏ lại phía sau.

Trong khuôn khổ Techfest năm nay, Dietmar Schwank đề cao việc hợp tác với Việt Nam: “Là lãnh đạo trong công nghiệp 4.0, Áo có sự chuẩn bị rất kỹ càng để định hình và hưởng lợi từ xu hướng sản xuất trong tương lai. Áo rất sẵn lòng hợp tác với Việt Nam, một nước với công nghiệp 4.0 “tươi trẻ” với một nền công nghiệp phát triển và khả năng tối ưu hóa chuỗi cung ứng công nghiệp 4.0″.

Nhà sáng lập Seed Planter: Làm doanh nghiệp tạo tác động xã hội “khó mà dễ”

Nhà sáng lập Seed Planter: Làm doanh nghiệp tạo tác động xã hội “khó mà dễ”

“Mình nghĩ đơn giản thôi, nếu không phải mình, thì là ai?”, Linh Lê nói về con đường mà chị chọn trong cuộc trò chuyện với TheFace Magazine Vietnam. Đó là hành trình góp phần vào xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp tạo tác động xã hội và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Linh Lê sinh ra ở một miền quê tại Quảng Nam. Năm 18 tuổi, cô vào TP HCM học Đại học Ngoại Thương. Năm thứ hai đại học, bước ngoặt đến khi cô đạt Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can. Từ đó, Linh khám phá ra đam mê khởi nghiệp và theo đuổi đến hôm nay.

Ra trường, Linh làm việc tại quỹ đầu tư mạo hiểm CyberAgent Capital Việt Nam và Thái Lan, dưới vai trò Investment Manager. Năm 2017, cô theo học MBA chuyên ngành Entrepreneurship tại Babson College – trường được xếp hạng số 1 về đào tạo khởi nghiệp theo US News. Đó cũng là thời gian cô lập nên Seed Planter, tổ chức góp phần thúc đẩy phát triển cộng đồng doanh nghiệp tạo tác động xã hội và phát triển bền vững thông qua các hoạt động huấn luyện, đào tạo cho những nhà khởi nghiệp.

“Quyết định chọn lựa theo con đường đến với mình một cách rất tự nhiên. Bốn năm về trước, khi trò chuyện với các anh chị doanh nhân xã hội, mình thấy xúc động trước những câu chuyện đổi đời mà doanh nghiệp họ tạo nên, nhưng đồng thời cũng cảm thấy bất lực khi nghe những khó khăn chồng chất của các doanh nhân trên hành trình khởi nghiệp”, Linh nói rằng lúc đó và đến tận giờ, hệ sinh thái doanh nghiệp tạo tác động xã hội và phát triển bền vững còn rất sơ khai. Và cô quyết góp một phần cải thiện nó.

Linh nói, cô tâm đắc với lời bài hát bát “We are the world”: “Chúng ta không thể nào cứ giả vờ là một người nào đó ở đâu đó sẽ sớm tạo nên sự thay đổi. Chính chúng ta là người tạo nên một ngày mai tươi sáng hơn”.

nha sang lap seed planter 1
H’Hen lọt vàod an hsá chbìn hchọn nhờ thành tích Top 5 Hoa hậu Hoànvũ 2018.

Ươm mầm cho Seed Planter

Với Linh, nguồn cảm hứng thành lập Seed Planter đến từ rất nhiều sự kiện khác nhau. Lý do đầu tiên có thể là do cô xuất thân từ vùng nông thôn nên hiểu và cảm thông với những khó khăn của những người nghèo khó. Hay chuyến thăm các doanh nghiệp tạo tác động xã hội cùng với Yunus Center – một tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp tạo tác động xã hội ở Thái Lan vào năm 2016, cũng là một cảm hứng khác.

Đó là lần đầu tiên cô đến một vùng hẻo lánh ở miền Bắc Thái Lan, tận mắt thấy và cảm nhận cuộc sống nghèo khổ của nửa triệu người dân tộc thiểu số và người dân tị nạn, đối lập với sự phồn hoa của Bangkok. Tại đó, doanh nghiệp xã hội tên Lana Coffee đã giúp người dân thoát nghèo nhờ hướng dẫn trồng cà phê.

“Và lúc đó, mình có thêm một niềm tin không lay chuyển rằng: Doanh nghiệp tạo tác động xã hội sẽ là giải pháp bền vững cho những vấn đề nhức nhối nhất, để chúng ta có một thế giới tươi đẹp hơn, và để không ai bị bỏ lại phía sau”, Nhà sáng lập Seed Planter chia sẻ.

Như bao ý tưởng khác, Seed Planter cũng không kém vất vả những ngày đầu thành lập. Linh điều hành tổ chức từ xa trong khi đội ngũ sống và làm việc ở nhiều múi giờ khác nhau nên việc cộng tác hiệu quả và chặt chẽ cũng thách thức. Sau thời gian loay hoay, họ nhận ra có ba điều quan trọng nhất.

Một là chọn đúng người, phù hợp với giá trị cốt lõi của Seed Planter – những người thực sự có đam mê trong mảng tạo tác động xã hội, ham học hỏi, và làm việc có trách nhiệm. Hai là chú trọng hơn vào việc nâng cao năng lực cho các thành viên bằng các buổi đào tạo, chia sẻ, chuyến đi thăm các doanh nghiệp tạo tác động xã hội. Ba là chuẩn hóa các quy trình làm việc để phối hợp nhịp nhàng. “Mình có may mắn là hai bạn đồng sáng lập của mình – Amy và Tuấn Anh là những người rất chú trọng vào việc phát triển con người và rất giỏi trong việc tổ chức các buổi đào tạo và chuẩn hóa các quy trình”, Linh nói.

Seed Planter nay cũng gặt hái được quả ngọt, trở thành là một trong những đơn vị tiên phong trong hệ sinh thái khởi nghiệp tạo tác động xã hội ở Việt Nam, đang tập trung vào ba mảng chính:

Gieo hạt: Việc đầu tiên Seed Planter làm là lan rộng kiến thức và những câu chuyện truyền cảm hứng của các mô hình doanh nghiệp tạo tác động xã hội vừa có mô hình kinh doanh bền vững, có lợi nhuận, nhưng cùng đồng thời tạo được tác động xã hội, môi trường. Từ 2018 đến nay, Seed Planter đã 3 lần tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp tạo tác động xã hội cho tổng cộng gần 1000 người trẻ tham dự và giới thiệu gần 100 mô hình doanh nghiệp tạo tác động xã hội tiêu biểu ở Việt. Ngoài ra Seed Planter cũng xây dựng cộng đồng Vietnam Impact Entrepreneurs là nơi chia sẻ kiến thức và cơ hội khởi nghiệp cho 3000 người.

Chăm sóc: Đối với những người sẵn sàng khởi nghiệp, Seed Planter cung cấp khóa đào tạo Seeding Camp và đã giúp cho 140 bạn trẻ học cách ứng dụng Design Thinking và Lean Canvas vào quá trình khởi nghiệp để biến ý tưởng thành sản phẩm mẫu và mô hình kinh doanh.

Ươm tạo: Seed Planter cũng khởi động chương trình Pursuing Purpose năm 2019 ươm tạo được 4 impact startups.

“Mình nghĩ một khi đã bước chân vào hành trình khởi nghiệp tạo tác động xã hội, nếm được cảm giác hạnh phúc khi nhìn thấy những tác động do mình tạo ra – dù trực tiếp hay gián tiếp, lớn hay nhỏ – cũng đều rất dễ bị “nghiện”. Hạnh phúc còn đến từ việc luôn được kết nối với những người có trái tim nhân văn, dũng cảm chọn một con đường thật khác. Họ luôn có câu chuyện dung dị mà truyền đầy cảm hứng. Nhờ có họ mà thế giới đẹp hơn”, Linh nói cô muốn ở cạnh họ, để thấy cuộc sống ý nghĩa.

nha sang lap seed planter 2

Làm doanh nghiệp tạo tác động xã hội: khó mà dễ

“Việt Nam là một đất nước đang phát triển với nhiều vấn đề xã hội tồn đọng. Bất cứ ai cũng có thể dễ dàng kể ra một số vấn đề xã hội, môi trường mà họ thấy hàng ngày: nghèo đói, chênh lệch thu nhập, chất lượng giáo dục thấp, biến đổi khí hậu…”, Linh nói đó là lý do Việt Nam rất cần thêm các doanh nghiệp tạo tác động xã hội để giải quyết các vấn đề tồn đọng, giúp “không một ai bị bỏ lại phía sau”.
Seed Planter từng làm một khảo sát nhỏ, cho thấy hơn 85% người trẻ muốn làm điều gì đó để góp phần giải quyết vấn đề xã hội. Tuy nhiên đa phần lại không biết phải bắt đầu từ đâu. Theo Global Entrepreneurship Monitor, 2015/16 Global report thì chưa đến 4% công ty tại Việt Nam là doanh nghiệp tạo tác động xã hội, hầu hết các doanh nghiệp này thường ở quy mô nhỏ, khó nhân rộng và khó tạo ra tác động trên diện rộng.

“Đây là lúc cần thu hút và hỗ trợ những người trẻ với tư duy nhạy bén, kinh nghiệm kinh doanh, và trái tim nhân văn bắt tay vào tạo nên hàng trăm ngàn những doanh nghiệp tạo tác động xã hội bền vững và có khả năng nhân rộng quy mô. Nếu không phải bây giờ, thì chúng ta chờ đến bao giờ?”, cô nói.

Làm người trong ngành, làm doanh nghiệp tạo tác động xã hội “khó mà dễ”. Khởi nghiệp xã hội cũng gặp các khó khăn mà một startup truyền thống như giải quyết đúng nhu cầu khách hàng, tìm mô hình kinh doanh, chọn người phù hợp, tìm kiếm nguồn vốn… Với doanh nghiệp tạo tác động, thêm một điều họ cần phải luôn trăn trở là làm sao để đạt được sứ mệnh xã hội đặt ra ban đầu.

Tuy nhiên, cũng vì vậy, doanh nhân vì xã hội được truyền rất nhiều động lực mỗi ngày khi nhìn thấy những tác động mà mình tạo ra. Ví dụ như Journey of the Senses (JOS), một chuỗi nhà hàng và dịch vụ cao cấp, nơi người khiếm khuyết trực tiếp tương tác và phục vụ khách hàng. Vũ Anh Tú – sáng lập viên của Journey of the Senses thường tâm sự, nhờ có việc làm tại JOS, rất nhiều người khuyết tật lần đầu tiên trở nên độc lập về mặt tài chính, giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình – sự “đổi đời” này tạo nên nguồn động lực vô tận cho các nhà sáng lập.

Cái “dễ” thứ hai là các doanh nghiệp vì xã hội có phần được ưu ái bởi khách hàng – đặc biệt là thế hệ trẻ hiện nay rất trân trọng tính nhân văn, mong muốn đóng góp một phần nhỏ vào công cuộc giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường thông qua quyết định chọn mua sản phẩm từ các doanh nghiệp này.

Ngoài ra, khi giải quyết những vấn đề xã hội, môi trường, các doanh nhân cũng phải sáng tạo hơn và tìm cho mình những mô hình mới, giải pháp mới. Điều này khó mà dễ, khó ở chỗ sáng tạo tìm ra hướng đi mới, dễ ở chỗ khi tìm ra được hướng đi mới rồi thì họ sẽ có được sự khác biệt và có riêng cho mình một đại dương xanh trong thị trường.

Trên hành trình tiếp sức cho các doanh nghiệp xã hội ở Việt Nam, Seed Planter đang định hình mình là một đơn vị hỗ trợ và nâng cao năng lực khởi nghiệp cho các ​doanh nhân trẻ vì xã hội. Hiện tại Seed Planter chưa xây dựng một chương trình Accelerator (tăng tốc khởi nghiệp) hoàn chỉnh dành riêng cho các Impact Startup nhưng đang bắt đầu với chương trình ươm tạo Pursuing Purpose với các hoạt động mentorship, office hour và workshop tạo nền tảng để sau này có thể xây dựng một Accelerator hoàn chỉnh.

Hiện ở Việt Nam, đã có các Accelerator chủ yếu tập trung vào Tech Startup như VIISA, Saola Accelerator, Founder Institute… nhưng chưa có nhiều chương trình Accelerator thực sự tập trung vào mảng tác động xã hội.

nha sang lap seed planter 3

Chuyển mình sau Covid-19

Bản thân Seed Planter cũng là một startup xã hội. Trong quá trình giúp đỡ người khác, chính Seed Planter thêm trưởng thành hơn. Linh nói rằng, cô được truyền cảm hứng rất nhiều từ những nhà sáng lập cô làm việc và học được nhiều điều từ họ. “Mình luôn thấy những việc mình làm được rất nhỏ bé so với họ và những câu chuyện của họ trở thành động lực cho mình. Ngược lại, mình hiểu hơn những khó khăn của các nhà sáng lập để hỗ trợ họ tốt hơn và chia sẻ lại những kinh nghiệm vận hành Seed Planter đến các bạn mới bắt đầu hành trình khởi nghiệp”, cô nói.
Covid-19 cũng là một cơ hội để Seed Planter chuyển mình, tìm hướng đi mới sáng tạo hơn. Từ những ngày đầu thành lập, Seed Planter luôn trăn trở làm như thế nào để nhiều người ở các tỉnh thành nhỏ và vùng nông thôn có cơ hội tiếp cận với kiến thức khởi nghiệp. Khi đại dịch diễn ra, Seed Planter chọn thay đổi, thay vì tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp tạo tác động xã hội offline ở TP HCM như trước, họ chuyển sang tổ chức online.

Nhờ đó, chương trình được lan rộng hơn, với 380 người đăng ký tham dự, đến từ 23 tỉnh thành và 12 nước ở nhiều châu lục. Khóa đào tạo khởi nghiệp Seeding Camp cũng lần đầu tiên được mang lên online để nhân rộng mô hình, chia sẻ kiến thức khởi nghiệp tới nhiều người ở các tỉnh hơn.

“Sắp tới Seed Planter sẽ tổ chức chương trình ươm tạo online Pursuing Purpose dành cho các doanh nghiệp tạo tác động xã hội đã có sản phẩm mẫu để tạo cơ hội cho các nhà sáng lập kết nối với các chuyên gia ở Mỹ, Singapore, và Việt Nam”, Linh cho biết.

Ngoài ra, trong Covid-19, những người “dễ vỡ”(vulnerable) sẽ càng “dễ vỡ”. Họ là những người nghèo, đang chịu nhiều thòi, sẽ thường bị ảnh hưởng nặng nề nhất, vì không có nguồn dự phòng tài chính, lại dễ bị thất nghiệp. Đây cũng là động lực để bắt đầu từ tháng 7, Seed Planter đẩy mạnh hơn các hoạt động xây dựng cộng đồng thông qua meetup – cuộc gặp gỡ hàng tháng và nhóm Facebook Vietnam Impact Entrepreneurs để nuôi dưỡng đam mê và kết nối những người mong muốn trở thành doanh nhân vì xã hội.

nha sang lap seed planter 4

Tất cả những tiến bộ trên thế giới phụ thuộc vào những người “phi lý”

George Bernard Shaw – một nhà viết kịch nổi tiếng từng nói rằng “Những người “có lý” (reasonable) thích nghi với thế giới, những người “phi lý” (unreasonable) cố chấp tìm cách thay đổi thế giới theo ý mình. Vì vậy, tất cả những tiến bộ trên thế giới phụ thuộc vào những người “phi lý”. Giới thiệu về Nhà sáng lập của mình, Seed Planter mô tả Linh là “tin vào sức mạnh của những người phi lý””.
Theo cô, các doanh nhân tạo tác động xã hội và những người làm việc ở các công ty này nhiều khi được coi là những người phi lý vì họ chọn một con đường có vẻ khó khăn hơn, khi họ nhìn thấy một vấn đề xã hội hay môi trường, họ không chấp nhận hiện trạng (status quo) mà tìm cách thay đổi nó với niềm tin về một thế giới tốt đẹp hơn.

Điều này luôn không dễ và nhiều khi họ phải đi ngược dòng. Nhưng chính họ là những người tạo nên đột phá. Nếu không có KOTO thì sẽ không có hơn 1000 trẻ em đường phố có cơ hội đổi đời, nếu không có Noir thì mấy chục người khuyết tật sẽ không có cơ hội việc làm và phát triển bản thân. “Những người phi lý tạo nên thay đổi ở những nơi khó khăn nhất – và mình đặt niềm tin nơi họ”, cô nói.

Ngoài điều hành Seed Planter, Linh Lê còn phụ trách mảng tài chính của Swing Education, một startup mảng giáo dục ở Mỹ. Kiến thức làm việc Swing Education cô mình nắm vững hơn kĩ năng vận hành và phát triển một startup ở Silicon Valley, từ đó biết thêm cách hỗ trợ các startup ở Việt Nam. Ngược lại, những điều cô học về kĩ năng lãnh đạo ở Seed Planter cũng giúp cô trong công việc ở Swing Education.

“Thường mình dành khung giờ sáng sớm, buổi tối các ngày trong tuần và hai ngày cuối tuần để làm việc của Seed Planter. Mình được học rất nhiều điều mới, làm những việc có ý nghĩa, và may mắn được làm cùng những người đồng nghiệp rất dễ thương, rất đồng lòng nên có rất nhiều niềm vui khi làm việc và cũng giảm áp lực đi rất nhiều”, cô chia sẻ.

Linh Lê tự nhận bản thân là người sống đơn giản. Ngoài công việc, cô thích đọc sách, thích thiên nhiên, hay viết và vẽ, thích nghe nhạc piano và thích xem phim Disney. Ngoài ra, “Thiền là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mình. Nhờ thiền và những cuốn sách hay của thầy Thích Nhất Hạnh mà mình hiểu hơn về chính mình, biết điều gì thực sự có ý nghĩa, sống an yên hơn, vui hơn”, cô nói.

Nguồn: http://vannghetre.com.vn/nha-sang-lap-seed-planter-lam-doanh-nghiep-tao-tac-dong-xa-hoi-kho-ma-de-6496.html